۳۰ درصد افراد میانسال سالانه یک‌بار زمین می‌خورند

دکتر رامک میرمطلبی در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین، با تاکید براینکه زمین خوردن یکی از حوادث پرخطری است که سالمندان با آن مواجه می‌شوند، گفت: حدود ۳۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال حداقل سالی یک‌بار زمین می‌خورند و این اتفاق برای سنین ۷۵ سال به بالا شایع‌تر است. وی افزود: همچنین نتایج تحقیقات انجام شده بر زندگی ۱۱۲ نفر از سالمندان زن و مرد در شهر تهران، نشان داد که حدود ۶۶ درصد سالمندان طی یک سال، یک‌بار زمین‌خوردگی را تجربه کرده‌اند. ۲۰ درصد افراد نیز دو بار در سال، ۷ درصد سه بار، ۴ درصد چهار بار، ۲ درصد پنج بار و یک درصد شش بار در سال زمین خورده‌اند. استادیار دانشکده تربیت بدنی دانشگاه تهران مرکزی، با اشاره به علل و عوامل زمین خوردن سالمندان، بیان کرد: عوامل متعددی در این زمینه دخیل است که مصرف دارو از جمله آن به‌شمار می‌رود. برای مثال مصرف داروهای ضد افسردگی و ضد استرس سبب کاهش تعادل در افراد شده و خطر زمین‌خوردن را افزایش می‌دهد. برخی عوامل روانشناختی نیز وجود دارد و ترس از تنهایی و حتی ترس از زمین‌خوردن تمرکز افراد را مختل کرده و زمینه مواجه شدن با خطر زمین‌خوردگی را فراهم می‌کند. ابتلا به برخی بیماری‌ها مانند ام‌اس و پارکینسون نیز در این حادثه نقش دارد. میرمطلبی تاکید کرد: اما از منظر عوامل جسمانی، به‌طور معمول مهمترین علت زمین خوردن سالمندان ناشی از ضعف عضلات است. در بدن انسان عضلات مهمی وجود دارد که ضعیف شدن آن‌ها سبب ایجاد عدم تعادل می‌شود. او ادامه داد: اما باید توجه داشت که برخی سالمندان دارای عضلات قوی و سالمی هستند که علت آن به انجام فعالیت‌های ورزشی و فیزیکی باز می‌گردد. در نتیجه چنانچه افراد از سنین پیش از سالمندی و حتی در سنین سالمندی ورزش کنند، کمتر در معرض خطر زمین‌خوردگی قرار می‌گیرند. عضو گروه همفکری سالمندی با بیان اینکه برخی‌ها گمان می‌کنند زمین‌خوردگی اتفاق خاصی نیست، بیان کرد: زمین خوردن سالمندان اگر منجر به مرگ نشود، قطعا شکستگی یا دررفتگی مفاصل را در پی خواهد داشت. این درحالی است که روند بهبودی در سالمندان به‌دلیل کهولت سن با کندی انجام می‌شود و علاوه بر آن هزینه‌های درمانی گزافی را به‌همراه خواهد داشت. میرمطلبی، گفت: در بدن انسان چهار گروه عضلانی وجود دارد که با تقویت آن‌ها از زمین خوردن سالمندان جلوگیری می‌شود. این عضلات شامل عضلات ساق‌پا، عضلات جلوی پا، عضلات پشت‌ پا و عضلات لگن است. عضله ساق پا به عضله پیری معروف است؛ زیرا بار تحمل وزن افراد روی پاها قرار دارد و وقتی عضله ساق پا ضعیف شود، ‌ سالمندان برای حفظ تعادل ناخودآگاه خم می‌شوند و برای همین برخی از سالمندان را مشاهده می‌کنیم که به‌صورت خمیده راه می‌روند. وی افزود: ورزش‌های مناسبی وجود دارد که با انجام آن عضلات بدن تقویت می‌شود. در همین راستا لازم است اشاره کنم، تصاویری از برنامه‌های آموزشی ورزشی برای تقویت عضلات تهیه کرده‌ایم که در اختیار سالمندان قرار می‌گیرد و امکان انجام ورزش در منزل برای آن‌ها فراهم می‌شود. همچنین این برنامه ورزشی زیر نظر مربی به‌زودی در اماکن عمومی به‌اجرا درمی‌آید. دبیر انجمن مینی فوتبال ایران، در بیان اهمیت داشتن فعالیت ورزشی، یادآور شد: هنگامی که نام ورزش به‌میان می‌آید، ناخودآگاه اذهان عمومی مردم به‌سمت ورزش‌های حرفه‌ای و قهرمانی سوق پیدا می‌کند؛ حال اینکه دامنه ورزش بسیار وسیع است و به ورزش‌های حرفه‌ای محدود نمی‌شود. در نتیجه از مخاطبان تقاضا داریم، برای حفظ سلامتی خود حتما ورزش را جزو برنامه‌های اصلی زندگی خود قرار دهند و روزانه حداقل ۲۰ تا ۳۰ دقیقه تحرک داشته باشند. انواعی از ورزش‌ها وجود دارد که سالمندان در منزل حتی هنگامی که جلوی تلویزیون نشسته‌اند، می‌توانند انجام دهند. میرمطلبی با تاکید براینکه برای انجام فعالیت ورزشی نباید خود را محدود کنیم، تاکید کرد: در هر زمان و هر مکان که امکان فعالیت ورزشی وجود داشته باشد، باید ورزش کنیم؛ اگر انجام فعالیت بدنی با حضور مربی باشد، بسیار عالی است؛ اما اگر دسترسی به مربی ورزشی میسر نباشد، به‌تنهایی و با آموزش صحیح می‌توانیم ورزش کنیم. او افزود:‌ درحال حاضر فضاهای مناسب ورزشی به‌ویژه برای سالمندان در پارک‌ها و بوستان‌ها وجود دارد و حتی برخی از بوستان‌ها دارای مربی ورزشی هستند و برنامه‌های ورزش همگانی را به‌اجرا درمی‌آورند. ورزش همگانی نیز دارای مزایای متعددی است و ضمن ایجاد نشاط و ارتقای سلامت بدن و عضلات، سبب تقویت روابط اجتماعی سالمندان و خروج از انزوای آن‌ها می‌شود. رئیس کمیته آموزش انجمن ورزش سالمندی کشور، گفت: سالمندی دوره‌ای از زندگی است که با تجربه و حکمت آمیخته شده است؛ از این‌رو برای لذت بردن از این دوره و انتقال تجارب به فرزندان و نوه‌ها باید از نعمت سلامتی برخوردار باشیم. به‌ گزارش آتیه‌آنلاین، اهمیت مسئله پیشگیری از بیماری‌ها به‌ویژه در سال‌های اخیر با افزایش هزینه‌های درمانی قد علم کرده و محور توجه متولیان نظام سلامت و سازمان‌های بیمه‌گر قرار گرفته است. سازمان تأمین‌اجتماعی در جایگاه نخستین خریدار خدمات درمانی و دومین ارائه دهنده این خدمات از غافله پیشگیری از بیماری‌ها عقب نمانده و با تغییر رویکرد «درمان‌محور» به «سلامت‌محور» برنامه‌ریزی‌های متنوعی را در حوزه سلامت بیماران طراحی و عملیاتی کرده است. درحال حاضر بیماران مزمن تحت پوششِ تأمین‌اجتماعی در چهار گروه بیماری دیابت، فشارخون، قلبی‌عروقی و اعصاب‌وروان در مراکز درمانی ملکی سراسر کشور دارای پرونده هستند و ضمن بهره‌مندی از خدماتی درمانی، دارویی و تشخیصی، روند سلامت آن‌ها به‌منظور پیشگیری از پیشرفت بیماری و عوارض پایش می‌شود. تشکیل کلینیک‌های دیابت و فشارخون در مراکز درمانی از دیگر تمهیدات تأمین‌اجتماعی برای پیشگیری از دو بیماری مذکور به‌عنوان عامل اصلی ازکارافتادگی کارگران به‌شمار می‌رود. بسیاری از طرح‌های پیشگیرانه تأمین‌اجتماعی مانند غربالگری سرطان‌های برست، کولورکتال و دهانه رحم همسو با برنامه‌های وزارت بهداشت به‌عنوان متولی نظام سلامت به‌اجرا درمی‌آید. به‌نظر می‌رسد حوزه پیشگیری از پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از زمین خوردگی نیز نیازمند تمهیدات مناسب است. اکنون برنامه ورزش‌های همگانی که می‌تواند منجر به تقویت عضلات بدن و مانع پوکی استخوان شود در برخی از بوستان‌ها با مشارکت شهرداری‌ها به‌اجرا درمی‌آید؛ اما با توجه به روند رو به افزایش سالمندی در کشور، توجه ویژه به ورزش به‌منظور حفظ سلامت جسمانی سالمندان و بازخوردهای سلامت روانی از سوی متولیان سلامت، بسیار ضروری است.