هزینه‌های مسکن و انرژی در صدر

به گزارش آتیه‌آنلاین، تغییرات تعرفه‌ای آب و برق را می‌توان از اخبار مهم اقتصادی روزهای گذشته به شمار آورد که در قالب آنها سیاست‌های وزارت نیرو برای دریافت هزینه‌های انرژی (آب و برق) مشخص شده است. اگرچه در قالب این اخبار چنان عنوان شده که بیشترین سهم افزایش تعرفه مربوط به مشترکان پرمصرف و بدمصرف خواهد بود اما لازم به یادآوری است که با استناد به آمارهای منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران در سال گذشته بیشترین میزان تورم مرتبط با هزینه‌های مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌های مصرفی خانوار بوده و حتی تورم این حوزه در قیاس با انواع خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بیش از ۱۳.۵ درصد بالاتر بوده است. آمارها گواه آن است که تا پایان بهمن ماه سال قبل در قیاس با مدت مشابه سال قبل از آن هزینه‌های مرتبط با مسکن، آب و برق، گاز و سایر سوخت‌ها ۴۰.۱۴ درصد افزایش داشته و این تورم در قیاس با تمام گروه‌های کالا و خدمات در سطح بالاتری قرار داشته است. در این میان، ممکن است عده‌ای بالا رفتن آمار این بخش را به تورم مسکن ارتباط دهند اما باتوجه به تغییرات تعرفه‌ای انرژی در سال گذشته نمی توان این نکته را رد کرد که بالا رفتن تعرفه‌های این بخش در معیشت مردم تاثیر داشته است. با این حال در اولین ماه‌های سال و در حالی که سال گذشته در نیمه دوم سال شاهد تغییر تعرفه آب و برق بودیم بار دیگر از سوی وزارت نیرو تغییراتی در این تعرفه‌ها ایجاد شده و بار دیگر هزینه‌ها افزایش یافته است هرچند که مسئولان این وزارتخانه تاکید دارند افزایش بها بیشتر به مشترکان پر مصرف و بد مصرف مربوط می‌شود. حال اگرچه کشور با معضل خشکسالی و کمبود منابع آبی مواجه شده و بحث ناترازی برق هم در سال‌های گذشته همواره برای بخش‌های مختلف و به ویژه صنعت دردسرساز بوده اما این نیز جای سئوال دارد که وقتی مردم به طور متناوب شاهد قطعی‌های برق، کاهش فشار آب و طرح موضوعاتی مانند جیره‌بندی آب هستند، این افزایش دنباله‌دار تعرفه‌ها چه بازخوردی در جامعه داشته و روی افکار عمومی و مهم‌تر از آن معیشت مردم چه تاثیری بجا خواهد گذاشت؟ افزایش۲۸ درصدی تعرفه آب برای مشترکان پرمصرف تغییر تعرفه آب بها در سال جاری خبری بود که طی روزهای گذشته منتشر و در قالب آن عنوان شد بهای آب شرب در سال ۱۴۰۴ به گونه‌ای تعیین شده است که محاسبه آب‌بهای مشترکان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور تا سقف الگوی مصرف، رایگان؛ مشترکان دیگر تا سقف الگوی مصرف به صورت یارانه‌ای و مشترکان پرمصرف تا دو برابر الگوی مصرف با یارانه کم‌تر و در نهایت مشترکان بدمصرف به صورت غیریارانه‌ای و بر اساس الگوی افزایش پلکانی انجام شود. همچنین تاکید شد با توجه به شرایط خشکسالی، محدودیت منابع آبی کشور و لزوم مدیریت مصرف و صرفه‌جویی، بهای آب مصرفی مشترکان نسبت به دوره قبل به طور متوسط ۲۸ درصد رشد داشته است. اما با توجه به تمهیدات اتخاذ شده و به منظور حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و تشویق شهروندان خوش‌مصرف، مشترکان در صورت کاهش مصرف می‌توانند از افزایش قبوض آب‌بهای خود جلوگیری کنند؛ به گونه‌ای که مشترکان بالای الگوی مصرف تنها با ۲۰ درصد صرفه‌جویی در مصرف آب بیش از ۲۰ درصد کاهش مبلغ قبض خواهند داشت. بر این اساس، قیمت غیریارانه‌ای آب برای مشترکان بدمصرف، ۹۰۰۰ تومان به‌ازای هر مترمکعب اعلام شده است. این در حالی است که پیشتر اعلام شده بود بیش از نیمی از شهروندان تهرانی در دسته پرمصرف‌ها قرار دارند. حدود ۶۲ درصد از مشترکان، بین ۱۲ تا ۲۴ متر مکعب آب در ماه مصرف می‌کنند که این میزان نشان‌دهنده مصرف بیش از حد استاندارد است. آمارهای منتشر شده در آذر ماه سال گذشته گویای آن است که مشترکان آب تهرانی به سه دسته تقسیم می‌شوند، مشترکان خوش‌مصرف که تا ۱۲ مترمکعب در ماه آب مصرف می‌کنند و ۳۳ درصد مشترکان را تشکیل می‌دهند؛ پرمصرف که بین ۱۲ تا ۲۴ متر مکعب مصرف دارند و ۶۲ درصد مشترکان را شامل می‌شوند؛ و بدمصرف که بیش از دو برابر الگو مصرف می‌کنند و ۵ درصد مشترکان را تشکیل می‌دهند که این رقم در گذشته ۸ درصد بود. بر این اساس میتوان گفت با تغییرات تعرفه‌ای صورت گرفته هزینه آب بها برای حدود ۶۰ درصد جامعه افزایش حداقل ۲۸ درصدی خواهد داشت. تعرفه برق در سال ۱۴۰۴ جداول تعرفه‌ برق در سال ۱۴۰۴ نیز در هفته‌های گذشته منتشر و مقرر شد این تعرفه‌ها از اول خرداد ماه اجرایی شوند. مطابق ابلاغیه منتشرشده، هزینه تامین برق به ازای هرکیلووات ساعت در سال ۱۴۰۴، ۹۵۳ تومان در نظر گرفته شده است که در مقایسه با سال ۱۴۰۳، ۲۶ درصد رشد را تجربه کرد. الگوی مصرف ماه‌های غیرگرم مناطق عادی ۲۰۰ کیلووات ساعت در ماه‌های گرم منطقه عادی، ۳۰۰ کیلووات ساعت است و چنانچه اعلام شده تعرفه برق مشترکان خانگی که متوسط مصرف ماهانه آنها تا الگوی مصرف باشد به شیوه‌ای متفاوت از مشترکان پرمصرف محاسبه می‌شود. همچنین طبق منطقه بندی ‌های صورت گرفته، تعرفه مناطق عادی برای مشترکان پرمصرف، شامل سه پله می‌شود. برای مصرف ۰ تا ۱۰۰ کیلووات ساعت، قیمت هر کیلووات ساعت ۰.۱۴۶ برابر هزینه تامین برق محاسبه می‌شود. تعرفه برق برای مصارف مازاد بر ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلووات ساعت و مازاد بر ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلووات ساعت در ماه، به ترتیب ۰.۱۷ برابر و ۰.۳۶۵ برابر هزینه تامین برق در نظر گرفته می‌شود. قطع یارانه برق و آب مشترکان پرمصرف اقدامی است که در سال جاری در دستور کار وزارت نیرو قرار گرفته و پیش از این اعلام شده بود «در فصل گرم امسال در بخش خانگی، مشترکان تنها تا سقف الگوی مصرف از برق یارانه‌ای بهره‌مند خواهند شد و مصرف مازاد باید به‌صورت آزاد تأمین شود؛ چرا که یکی از مهم‌ترین اقدامات، جذاب کردن صنعت برق برای بخش خصوصی و جلوگیری از مصارف مازاد مشترکان پرمصرف است.» عباس علی‌آبادی وزیر نیرو با اشاره به لزوم افزایش سرمایه گذاری در صنعت برق تاکید کرده است: «صرفه‌جویی در مصرف آب و برق کلید حل مشکل ناترازی در این دو حوزه است و از مردم انتظار داریم با کاهش مصارف غیرضروری، ما را در تأمین پایدار این منابع راهبردی یاری کنند.»