چگونه «هوش مصنوعی» بازار کار را به لرزه درآورده؟

به گزارش آتیه آنلاین، بازار کار جهان در حال دگرگونی اساسی‌ست؛ محققان «مجمع جهانی اقتصاد» معتقدند تقریبا یک چهارم از تمام حرفه‌های کنونی در پنج سال آینده تغییر خواهند کرد. پیش‌بینی می‌شود که پیشرفت سریع در فناوری‌های جدید مانند چگونگی پردازش کلان‌داده‌ها، رایانش ابری و هوش مصنوعی تغییراتی اساسی در بازار کار ایجاد کند. طبق مطالعه‌ای که اخیرا توسط «مجمع جهانی اقتصاد» انجام شده، دو عامل اصلی که باعث این تغییرات شده‌اند عبارتند از: ظهور فناوری‌های جدید و اتوماسیون؛ و حرکت به سمت اقتصاد سبز و پایدار. مشاغلی که در آینده‌ای نزدیک از بازار کار جهان حذف می‌شوند، طیف وسیعی دارند مانند هر گونه خدمات مرتبط با مشتری پیش و پس از فروش از قبیل صندوقداران، فروشندگان و مشاوران؛ مدیریت اداری و دفتری به دلیل افزایش حجم مدیریت و مانیتورینگ از راه دور، کارهای مرتبط با وارد کردن داده از جمله تایپیست‌ها و مترجمان متون فنی، حسابداری و در نهایت کارگران ساده که انجام کار یکنواخت و روتینی را در کارخانه‌ها برعهده دارند. ربات‌ها جای انسان‌ها و کارگران ساده را در کارخانه‌ها می‌گیرند و کارهای ساده و تکراری را به خوبی انجام می‌دهند؛ نرم‌افزارهای سهل‌الاستفاده و دوستدار کاربر، نیاز به استفاده از حسابداران را از میان می‌برند و با رشد سریع اینترنت در چند سال اخیر و تبدیل شدن شبکه‌های اجتماعی به روزمره‌ترین ابزارِ زندگی مردم، کمتر کسی سراغ خریدن کتاب و روزنامه می‌رود؛ بنابراین صنعت نشر و چاپ، تعداد قابل ملاحظه‌ای از کارگران خود را از دست می‌دهد و به حداقل تقلیل می‌یابد ضمن اینکه بخش زیادی از وظایف صنعت چاپ و کتاب، برعهده هوش مصنوعی و یارانه قرار می‌گیرد. بسیاری از مشاغل خدماتی نیز در حال محو شدن و به تاریخ پیوستن هستند؛ برای نمونه امروز در بسیاری از کشورها، دیگر خبری از ماموران کنتورخوانِ آب و برق و گاز نیست. دوره سر زدن‌های ماهانه مامورهای ادارات دولتی روبه پایان است؛ کنتورهای جدید متصل به اینترنت هستند و اطلاعات هر مشترک، به صورت آنلاین در اختیار ادارات قرار می‌گیرد. این کنتورها حتی اشکال در شبکه برقی یا گاز هر ساختمان را هم تشخیص می‌دهند و با مطلع کردن مرکز، اطلاعات لازم برای انجام تعمیرات را در اختیار متخصص قرار می‌دهند. اما با پیشرفت هوش مصنوعی و ورود ربات‌های پیشرفته‌تر، مشاغل تخصصی‌تر نیز در معرض از بین رفتن و نابودی قرار می‌گیرند؛ برای نمونه، در آینده احتمالاً شاهد فعالیتِ ربات‌های تعمیرکار خواهیم بود که تعمیرات خودرو یا لوازم خانگی را به جای انسان‌ها برعهده می‌گیرند یا ربات‌هایی که با تحلیل و پردازش اطلاعات و حوادث، اقدام به نوشتن گزارش‌های تخصصی می‌کنند و کار محققان و روزنامه‌نگاران را برعهده می‌گیرند. در ایران، این موج حذف مشاغل طبعاً کندتر از کشورهای صنعتی و پیشرفته حرکت می‌کند اما تکانه‌های آن به هر حال به بخش‌هایی از بازار کار کشور اصابت کرده است؛ «علیرضا» یک راننده قدیمی آژانس است که نتوانسته خودش را با پلتفرم‌های تاکسی‌های اینترنتی منطبق کند و ترجیح داده بازنشست شود. او در این رابطه به آتیه آنلاین می‌گوید: اوایل کار که تاکسی‌های اینترنتی آمدند، ما هنوز تعدادی مشتری داشتیم اما در ۴، ۵ سال آخر دیگر هیچ کس به سراغمان نیامد؛ در واقع شغل ما یعنی رانندگی آژانس با ورود اینترنت و گسترش آن از بین رفت. به اعتقاد این راننده باسابقه، افرادی که نتوانند خودشان را با فضای اینترنت و تکنولوژی‌های جدید انطباق دهند و اصرار بر ادامه کار به همان روش‌های منسوخ قبل داشته باشند، بدون تردید شغل خود را در گذر زمان از دست می‌دهند و ناگزیر بیکار و خانه‌نشین می‌شوند. بازار کار ایران و کارگران ایرانی باید خود را برای تغییرات شگرف دنیای جدید آماده کنند. در دهه‌های پیش رو، مشاغل بسیاری به تاسی از بازار کار جهانی، از بین می‌روند و در بهترین حالت، با مشاغل جدیدِ مرتبط با دنیای اینترنت و هوش مصنوعی جایگزین می‌شوند. در این بین، «آموزش» و انطباق حرف اول و آخر را می‌زند؛ اگر نیروی کار نتواند خود را با نیازمندی‌های مشاغل جدید وفق بدهد و اصرار بر کار کردن به شیوه سنتی و سابق داشته باشد، سرنوشت محتومی جز بیکاری و حذف در انتظارش نخواهد بود.