بهبود وضعیت کدام دهک‌ها در دستور کار است؟

به گزارش آتیه آنلاین، «حسن نوروزی» سرپرست سازمان هدفمندی یارانه‌ها در ارتباط با جزییات اجرای طرح کالابرگ الکترونیک در سال آینده، اولویت این طرح را تضمین امنیت غذایی اقشار آسیب‌پذیر دانست و توضیح داد: اقلامی همچون گوشت قرمز، تخم‌مرغ، لبنیات، مرغ، حبوبات و برنج در سبد کالای طرح کالابرگ گنجانده شده است. به گفته سرپرست سازمان هدفمندی یارانه‌ها؛ هرگونه پرداخت نقدی یا غیرنقدی باید از محل بودجه ۳۱۵ هزار میلیارد تومانی تأمین شود و بدون محاسبه دقیق بار مالی، نمی‌توان تصمیم اجرایی گرفت. طرح کالابرگ الکترونیکی از سال آینده برای دهک‌های اول تا هفتم همچنان اجرایی است و بررسی‌ها برای امکان ارائه بسته‌های تشویقی ادامه دارد. پیشینه و اهداف طرح کالابرگ الکترونیک طرح کارکرد کالابرگ الکترونیک از اواخر سال ۱۴۰۱ برای سه دهک اول و سپس در سال ۱۴۰۲ برای هفت دهک درآمدی نخست کشور به مرحله اجرا درآمد. حفظ قدرت خرید دهک‌های پایین جامعه در چارچوب ساز و کارهای مشخص از اهداف عملیاتی کردن این طرح عنوان شده بود. مطابق داده‌های آماری در فصل آخر سال گذشته استقبال خوبی از طرح صورت گرفت به گونه‌ای که بیش از ۵۰ میلیون نفر از کالابرگ استفاده کردند. طرح مذکور تا اردیبهشت‌ماه امسال اجرا شد اما به دلیل مشکلات مربوط به تامین منابع مالی استمرار اجرای آن در دستور کار قرار نگرفت. رئیس‌جمهور دولت چهاردهم نیز در راستای ادامه اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، مدتی قبل دستور اجرای کامل این طرح را صادر کرد؛ به این واسطه منابع لازم برای اجرای طرح اشاره شده در بودجه ۱۴۰۴ تخصیص پیدا کرد. جزییات مرحله جدید طرح کالابرگ همزمان با تصمیم دولت برای اجرایی کردن دوباره طرح کالابرگ الکترونیک، «محمد حسین‌زاده» نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در این ارتباط توضیح داد: اجرایی شدن طرح کالابرگ الکترونیکی در قانون بودجه ۱۴۰۱ پیش‌بینی شد تا زیرساخت برای جبران زیان مصرف‌کنندگان مهیا شود. اکنون نیز داده‌های قابل دسترسی برای پیاده‌سازی بهتر این طرح مهیا است. در حال حاضر شبکه گسترده‌ای از فروشندگان خُرد به شبکه ملی اعتبار (طرح کالابرگ الکترونیکی) پیوسته‌اند؛ در این بیش از ۲۳۰ هزار فروشنده به آن متصل هستند. همچنین ۱۲ هزار فروشگاه‌های زنجیره‌ای و تعداد بالایی درگاه‌ پرداخت الکترونیک نیز به این شبکه متصل شده‌اند؛ با این اوصاف به نظر می‌رسد که زیرساخت‌های ادامه اجرای این طرح مهیا است. حسین زاده همچنین در ارتباط با کالابرگ الکترونیک بیان کرد: آخرین مرحله‌ طرح کالابرگ در قالب طرح فجرانه از بهمن ماه سال گذشته تا اردیبهشت امسال اجرا شد. نماینده وزارت رفاه رخداد حادثه ناگوار برای شهید جمهور و عدم پیش‌بینی لازم در مورد منابع طرح را از دلایل اساسی توقف اجرای طرح کالابرگ در دومین ماه سال‌جاری دانست و افزود: در کشور پنج میلیون نفر دچار فقر شدید غذایی هستند. طبیعتاً حمایت از اقشار در برابر فقر غذایی از اهداف مهم کالابرگ به‌شمار می‌رود. انتخابی کردن یارانه نقدی یا کالابرگ الکترونیکی نیز باعث اولویت خانوار به یارانه نقدی خواهد شد. مطابق برآوردهای مربوط به منابع مالی برای اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، بودجه موردنیاز این طرح بر اساس اجرای آن در گذشته به طور متوسط به ۱۲ تا ۱۵ همت ماهیانه است. دهک‌های مشمول طرح کالابرگ الکترونیکی در سال‌های اخیر برای دهک‌های اول تا هفتم اجرایی شد، برای سال آینده نیز پیش‌بینی این است که دهک اول تا هفتم مشمول این طرح شوند. «حسن نوروزی» سرپرست سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها در ارتباط با شاخص‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای دهک‌بندی یارانه‌ای گفت: بر مبنای ۶ شاخص تعریف شده وزارت رفاه می‌توان دهک‌بندی جدیدی ارائه داد. همچنین از محل دهک‌های ۸ تا ۱۰ که حذف می‌شوند امکان تأمین منابع مالی پایدار برای اجرای طرح کالابرگ الکترونیک دیگر دهک‌ها وجود دارد. کارگرانِ مشمول یارانه کالابرگ براساس آمارهای مرتبط با مشمولان یارانه‌ و دهک‌بندی موجود، عمده شاغلان حوزه کارگری مشمول استفاده از کالابرگ هستند. سئوال اینجا است که برخورداری از کالابرگ الکترونیک، تا چه اندازه بهبود معیشت جامعه کارگری را به دنبال خواهد داشت؟ «علی اصلانی» عضو هیأت مدیره کانون‌های شوراهای اسلامی کار سراسر کشور در گفت‌وگو با آتیه آنلاین با اشاره به اینکه باید پذیرفت که همه چالش‌های جامعه کارگری از طریق کالابرگ الکترونیک حل نمی‌شود، فاصله و خلاء حقوق و دستمزد و سبد هزینه خانوار را از مهم‌ترین مسائل کارگران دانست. این فعال حوزه کارگری در ادامه، اجرای همزمان کامل ماده ۴۱ قانون کار در زمینه برقراری تناسب بین سبد معیشت خانوار کارگری و نرخ تورم اعلامی، کمک‌های غیرنقدی و بهره‌مندی از مزایای کالابرگ الکترونیک را برای جامعه حدود ۵۰ میلیون نفری کارگران و خانواده آنان راهگشا ارزیابی کرد. به گفته اصلانی؛ کالابرگ الکترونیک بخشی از نیازهای خوراکی خانوارهای کارگری را جبران می‌کند؛ در این شرایط، طرح مذکور تا حدودی به بهبود وضعیت جامعه کارگری کمک می‌کند. اصلانی معتقد است که افزایش غیرمشروط رقم یارانه دهک‌های زیر خط فقر، محدود نکردن دایره خرید به چند قلم کالای خاص و آموزش به جامعه در مورد مزایای کالابرگ، شرایط تأثیرگذاری بیشتر طرح کالابرگ محسوب می‌شوند. با توجه به ظرفیت‌های طرح کالابرگ الکترونیک در راستای تأمین بخشی از نیازهای خانوار، این طرح با رعایت یکسری پیش شرط‌ها می‌تواند شکاف دستمزد- هزینه‌های زندگی را تا اندازه‌ای ترمیم و از فقر غذایی خانوارهای کم درآمد جلوگیری کند. با این حال، اجرای این طرح در کنار برنامه‌هایی نظیر تأمین مسکن خانوارهای کم‌درآمد به‌ویژه جامعه کارگری، بهبود خدمات حوزه درمان و کاهش هزینه‌های آن برای دهک‌های پایین، کاهش خلاء مزد و سبد هزینه خانوار و دیگر برنامه‌های حمایتی، بهبود وضعیت دهک‌های یک تا هفت به عنوان جامعه هدف این طرح را موجب می‌شود.