رویکرد تأمین اجتماعی؛ صرفه‌جویی در مصارف صندوق بیمه بیکاری

به گزارش آتیه آنلاین، آخرین داده‌های آماری مرکز فناوری اطلاعات و آمار و محاسبات سازمان تأمین اجتماعی نشان می‌دهد در بهار سال ۱۴۰۳ قطع بیمه بیکاری این افراد مسیر بهتری را برای ارائه خدمات بهینه و مطلوب به ذینفعان و شرکای اجتماعی پیش گرفته زیرا با این اقدام میزان پرداختی‌ها به این گروه‌ها صرفه‌جویی شده است. البته کاهش ۱۰ درصدی مقرری‌بگیران بیمه بیکاری در سال گذشته نیز در راستای اجرای تعهدات به هنگام سازمان تأمین اجتماعی در این مسیر کمک‌کننده بوده زیرا براساس آمارهای موجود اکنون حدود ۱۵۵ هزار نفر به عنوان مقرری‌بگیر بیمه بیکاری از این سازمان خدمات دریافت می‌کنند. بنابراین در صورتی که افرادی که مستحق دریافت مقرری بیمه بیکاری باشند بتوانند از سازمان تأمین اجتماعی این نوع خدمت کوتاه‌مدت را دریافت کنند، به طور یقین این نهاد بزرگ بیمه‌ای در راستای خدمات‌رسانی مطلوب‌تر به جامعه بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران بهتر به تکالیف قانونی و عملیاتی خود عمل خواهد کرد. پرداخت هفت هزار میلیارد تومان مقرری بیمه بیکاری به مشمولان آخرین داده‌های آماری سامانه تأمین‌نما وابسته به سازمان تأمین اجتماعی نیز نشان می‌دهد که ارزش مقرری بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۳ به رقم حدود هفت هزار و ۷۷۳ میلیارد و ۸۸۰ میلیون تومان رسیده که با توجه به این مبلغ نشان‌دهنده این موضوع است که تأمین اجتماعی مبالغ هنگفتی نیز در این بخش هزینه می‌کند. همه این موضوعات نشان می‌دهد که اگر در بخش بیمه بیکاری صرفه‌جویی لازم صورت گیرد، خدمات‌دهی به ذینفعان و شرکای اجتماعی تحت پوشش مسیر بهتری را طی خواهد کرد زیرا تأمین اجتماعی در سال جاری ماهانه ۵۰ تا ۶۰ هزار میلیارد تومان بابت تعهدات در قبال بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران هزینه به عهده دارد. همچنین در سال ۱۴۰۲ به طور متوسط ماهانه ۱۵۵ هزار نفر از مقرری بیمه بیکاری در کشور استفاده کردند که نسبت به سال ۱۴۰۱ این آمار ۱۰ درصد کاهش داشته است، جمع مدت پرداخت مقرری با توجه به میزان سابقه کلی پرداخت حق بیمه برای مجردان حداکثر ۳۶ ماه و برای متاهلان یا متکلفان حداکثر ۵۰ ماه است. در سال گذشته، مبلغی حدود ۱۷ هزار میلیارد تومان به مقرری‌بگیران واجد شرایط از سوی تأمین اجتماعی پرداخت شد. شرایط بیمه بیکاری برای افراد مشمول بیمه بیکاری یکی از حمایت‌های سازمان تأمین‌ اجتماعی است و این سازمان مکلف است با دریافت حق‌ بیمه مقرر، به بیمه‌شدگانی که طبق مقررات این قانون بیکار می‌شوند مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند. از منظر قانون، بیمه بیکاری به تمام مشمولان قانون تأمین اجتماعی که تابع قانون کار هستند به استثنای بازنشستگان، ازکارافتادگان کلی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد، بیمه‌شدگان اختیاری و اتباع خارجی، تعلق خواهد گرفت. بیمه‌شدگانی که به ‏دلیل بروز حوادث قهریه و غیرمترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش‏‌سوزی و دیگر موارد مشمول بیکار شوند، می‏‌توانند از مقرری بیمه بیکاری استفاده کنند. همچنین بیمه‌پردازانی که به علت تغییرات ساختار اقتصادی واحد مربوطه به تشخیص وزارتخانه ذیربط و تأیید شورای عالی کار، بیکار موقت شناخته شوند، بیمه بیکاری دریافت خواهند کرد. بر اساس قانون بیمه بیکاری جمع مدت پرداخت مقرری این حوزه با توجه به میزان سابقه کلی پرداخت حق بیمه برای مجردان حداکثر ۳۶ ماه و برای متأهلان یا متکلفان حداکثر ۵۰ ماه است، شرط اصلی برای دریافت مقرری بیمه بیکاری این است که افراد بیکارشده مشمول قانون کار باید ظرف ۳۰ روز بیکاری‌ خود را به اطلاع اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل فعالیت خود برسانند. حق بیمه بیکاری به میزان سه درصد مزد بیمه شده است که توسط کارفرما تأمین و پرداخت می‌شود. بیمه‌شدگان بیکار در صورتی که بدون میل و اراده بیکار و آماده به کار باشند و قبل از بیکار شدن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت بیمه را داشته و ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری درخواست خود را برای دریافت بیمه بیکاری به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کنند، مشمول بهره‌مندی از مزایای قانون بیمه بیکاری خواهند بود. بنابراین کسانی که چنین شرایطی را ندارند نمی‌توانند از خدمات بیمه بیکاری بهره‌مند شوند و در واقع افراد من‌غیرحق محسوب می‌شوند که سازمان تأمین اجتماعی در سال‌های اخیر با همکاری دیگر نهادهای متولی نسبت به قطع بیمه بیکاری این افراد و صرفه‌جویی در پرداخت این مقرری اقدام کرده است. تغییرات مرتبط با صرفه‌جویی در بیمه بیکاری در تأمین اجتماعی به منظور تقویت منابع صندوق بیمه بیکاری در ارائه بهینه تعهدات سازمان تأمین اجتماعی، موضوع بررسی اشتغال اعلام‌ نشده مقرری‌بگیران بیمه بیکاری به عنوان یکی از برنامه‌های تحولی در دستور کار این نهاد بیمه‌ای قرار گرفت تا با شناسایی و قطع مقرری‌های «من‌غیرحق» در مصارف این صندوق صرفه‌جویی شود. هدف این برنامه برای سال ۱۴۰۱ صرفه‌جویی به مبلغ ۱۶ هزار میلیارد ریال تعیین و میزان تحقق این هدف بسیار بیشتر از مبلغ پیش‌بینی ‎شده و بالغ بر ۳۵ هزار میلیارد ریال معادل ۲۱۸ درصد اعلام شد. همچنین در سال ۱۴۰۲ نیز هدف این برنامه کاهش مصارف صندوق بیمه بیکاری به میزان ۲۵ هزار میلیارد ریال اعلام و تحقق آن با رشد ۱۹۶ درصدی بالغ بر ۴۹ هزار میلیارد ریال برآورد شد. براساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، هدف صرفه‌جویی در مصارف صندوق بیمه بیکاری برای سال‌جاری نیز به میزان ۶۵ هزار میلیارد ریال تعیین شده که در سه ماهه اول امسال بالغ بر ۱۳ هزار و ۶۰۹ میلیارد ریال در مصارف صندوق بیمه بیکاری صرفه‌جویی شده است. براساس آمارهای سازمان تأمین اجتماعی، در سال‌ ۱۴۰۰ بیش از ۱۷۴ هزار نفر، در سال ۱۴۰۱ بالغ بر ۱۶۵ هزار نفر و در سال گذشته بیش از ۱۴۸ هزار نفر از مقرری بیمه بیکاری استفاده کردند. در این ارتباط ۱۰ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۰، میزان ۱۳ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱ و همچنین ۱۶ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان در حوزه بیمه بیکاری به مشمولان این بخش پرداخت شد. یکی از مهمترین موضوعات در راستای صرفه‌جویی در مصارف بیمه بیکاری این است که همه افرادی که مشمول این تعهد کوتاه‌مدت از سازمان تأمین اجتماعی باشند می‌توانند در بازه زمانی و براساس شرایط تعیین شده از این خدمت برخوردار شوند و در واقع با این اقدام همه افراد غیرمشمول از این دایره حذف خواهند شد. سازمان تأمین اجتماعی با جامعه آماری ۴۷ میلیون نفری همه تلاش خود را برای خدمات‌رسانی مطلوب به گروه‌های تحت پوشش بکار گرفته تا با اجرای تعهدات همه‌جانبه خود در قبال ذینفعان، مخاطبان، بیمه‌شدگان، مستمری‌بگیران و بازنشستگان بتواند به بهترین شیوه خدمات‌دهی انجام دهد از این رو تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت خود را با صرف هزینه‌های هنگفت برای این گروه‌ها اجرایی می‌کند.