شیب تند بازنشستگی‌ها در صندوق‌های بیمه‌گر

به گزارش آتیه آنلاین، براساس آمارهای موجود حدود ۷ تا ۸ میلیون بازنشسته در صندوق‌های بازنشستگی سراسر کشور خدمات گسترده‌ای دریافت می‌کنند. در طول سال‌های اخیر رشد تعداد بازنشستگان مسیر تعادل منابع و مصارف این صندوق‌ها را تغییرات جدی داده است. براساس داده‌های آماری میزان مصارف صندوق‌های بازنشستگی به دلیل رشد شتابان تعداد بازنشستگان روند افزایشی پیدا کرده است به گونه‌ای که برخی ناترازی منابع و مصارف در این صندوق‌ها به معنای واقعی به دلیل افزایش تعداد افراد بازنشسته رخ داده که باید برای این موضوع چاره‌ای اساسی یافت. تغییرات در هرم جمعیتی و افزایش شیب بازنشستگی همچنین مصطفی سالاری، سرپرست سازمان تأمین اجتماعی نیز به تازگی با بیان اینکه تغییرات در هرم جمعیتی باعث شده تا شیب بازنشستگی نسبت به قبل افزایش یابد، گفت: حدود سه سال پیش، سه میلیون و ۳۰۰ هزار نفر بازنشسته داشتیم و اکنون این رقم به چهار میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است. سالاری افزود: بخشی از این افزایش شدید در آمار بازنشستگی ریشه در قوانین و مقرراتی دارد که بر اساس آن گاهی افراد می‌توانند در سنین زیر ۴۰ سالگی بازنشسته شوند. چنین چالش‌هایی در تأمین اجتماعی وجود دارد و انتظار است که بازنشستگان در حل این مشکلات به ما کمک کنند، زیرا این سازمان به بیمه شده‌ها و بازنشستگان تعلق دارد و بین‌النسلی است. چندی پیش نیز ارائه آمارهایی از افزایش ۴۰۰ هزار بازنشسته به صورت سالانه در سازمان تأمین اجتماعی نشان داد که این روند افزایشی بر رشد پرشتاب تعداد بازنشستگان در این نهاد بیمه‌ای تأثیر جدی داشته است. اما نکته مهمتر این است که اغلب این بازنشستگان در بخش مشاغل سخت و زیان‌آور مشمول بازنشستگی شده‌اند. جامعه آماری بازنشستگان تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی با چهار میلیون و ۲۰۰ هزار نفر به نوعی ماهانه اکنون حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیارد تومان از سوی این سازمان در بخش پرداخت مستمری آنها هزینه می‌شود. به نوعی با اضافه شدن آمار ۴۰۰ هزار نفر بازنشسته در سال نیز در رشد مصارف این نهاد بیمه‌ای تأثیرات جدی دارد. محمد محمدی، معاون بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی همچنین پیشتر گفته است: شاهد هستیم که افرادی با سن حدود ۴۰ سال که اوج دوره توانایی و تجربه است، بازنشسته می‌شوند و این افراد عموماً از بازار کار خارج نمی‌شوند؛ بلکه با حقوق کمتر و بدون پرداخت حق ‌بیمه جای افراد شاغل را می‌گیرند. او ادامه داد: یکی از مهم‌ترین عواملی که باعث شده است ضریب پشتیبانی سازمان تأمین ‌اجتماعی نزولی شود، بازنشستگی‌های پیش از موعد بر اساس قوانین مختلف است به‌نحوی‌که سهم بازنشستگی‌های پیش از موعد به کل بازنشستگان در این نهاد بیمه‌ای به ۵۲ درصد رسیده است. در حال حاضر بخش قابل توجهی از مصارف سازمان تأمین اجتماعی به بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیان‌آور اختصاص دارد؛ به گفته معاون بیمه‌ای سازمان تأمین ‌اجتماعی، در سال ۱۴۰۲ بیش از ۹ درصد مصارف سازمان به بازنشستگی سخت و زیان‌آور اختصاص یافت که باید یک آسیب‌شناسی جدی در این‌باره انجام شود. یعنی آمارهای این سازمان نشان می‌دهد که بیش از ۵۰ درصد بازنشستگان تحت پوشش با وجود اینکه ۲۰ سال سابقه بیمه‌پردازی داشته‌اند اما تا سالیان سال خود و خانواده آنها از مستمری تأمین اجتماعی برخوردارند. ۵۰ درصد بازنشستگی‌ها پیش از موعد است اطلاعات موجود در سازمان تأمین اجتماعی نشان می‌دهد که در حال حاضر ۵۰ درصد بازنشستگان این سازمان بزرگ بیمه‌ای را بازنشستگان پیش از موعد به ویژه مشاغل سخت و زیان‌آور تشکیل می‌دهد که همین موضوع بر رشد مصارف این سازمان به دلیل سن پایین برخی از افراد بازنشسته افزوده است. بازنشستگی پیش از موعد که بیش از ۵۰ درصد از بازنشستگی‌های سازمان تأمین اجتماعی از این نوع است، دلیل آن وجود برخی قوانین است که باید اصلاح شود. یکی از راه‌حل‌های تأمین منابع پایدار، پوشش فراگیر بیمه‌ای ذیل اصل ۲۹ قانون اساسی است که باعث پایداری منابع صندوق می‌شود. اجرای قانون مشاغل سخت و زیان‌آور ۲۳ سال بدون اصلاحات علیرضا حیدری، فعال حوزه بیمه‌های اجتماعی نیز پیشتر در این باره به آتیه‌آنلاین گفته است: در قانون برنامه هفتم توسعه برخی تغییرات در مشاغل سخت و زیان‌آور آورده شده است البته باید گفت که قانون بازنشستگی پیش از موعد در تأمین اجتماعی از سال ۱۳۸۰ یعنی پس از گذشت ۲۳ سال بدون هیچگونه اصلاحاتی در حال اجرا است. حیدری ادامه داد: اکنون نیز نمی‌توان با یک برنامه توسعه‌ای، شرط سنی برای قانون مشاغل سخت و زیان‌آور اعمال کرد و پس از این برنامه و با گذشت پنج سال یا اجرای لایحه‌ای جدید، دیگر تکلیف این قانون مشخص نباشد. باید تکالیف قوانین تأمین اجتماعی برای اجرای درست آن مشخص باشد، برای اجرای تعهدات و برنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی باید یک برنامه بلندمدت تنظیم شود زیرا اینگونه تغییرات، قاعده برنامه توسعه نیست. سازمان تأمین اجتماعی که در حال حاضر ۵۳ درصد جمعیت کشور را در قالب ۴۷ میلیون نفر تحت پوشش دارد، هرساله به دنبال جذب بیمه‌شدگان جدید برای تأمین به موقع منابع پایدار است تا از این طریق بتواند برای انجام مصارف ماهانه خود در قبال مستمری‌بگیران و بازنشستگان اقدامات و برنامه‌ریزی جدی داشته باشد. رشد بیمه‌شدگان در سال‌های اخیر ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بیمه‌شده جدید بوده که همین موضوع نشان می‌دهد که جذب این تعداد بیمه‌شدگان می‌تواند در تأمین منابع پایدار و اجرای مصارف سازمان تأمین اجتماعی تأثیرگذار باشد. براساس آمارهای موجود در سال‌های اخیر میزان تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی برای اجرای خدمات در بخش‌های بیمه‌ای، درمانی و بازنشستگی رشد جدی داشته به گونه‌ای که در سال ۱۴۰۲ میزان تعهدات ۴۰ تا ۴۲ هزار میلیارد تومان در قبال بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران بود اما در سال جاری بین ۵۰ تا ۶۰ هزار میلیارد تومان است. همه اقدامات کنونی تأمین اجتماعی در راستای رشد شمار بیمه‌شدگان، مسیری را فراهم خواهد تا بتواند تعادل در منابع و مصارف این سازمان را در راستای ایفای تعهدات قانونی برای بیمه‌شدگان، مستمری‌بگیران و بازنشستگان اجرایی کند تا بتواند برای همه گروه‌های تحت پوشش خدمات گسترده‌ای ارائه دهد.