کمردرد؛ شایع‌ترین بیماری ایرانیان

کمردرد چیست و به چه علت به وجود می‌آید؟ بیشتر از ۹۰ درصد کمردردها به علت‌های مکانیکی ایجاد می‌شوند که ممکن است با تغییرات دیسک به صورت فتق دیسک همراه باشد. در ۱۰ درصد باقیمانده علت‌های دیگری مانند بیماری‌های روماتیسمی، پوکی استخوان، عفونت‌ها، بدخیمی‌ها و اشکالات آناتومیک ستون فقرات باعث کمردرد می‌شود. بیشتر کمردردها به دلیل استفاده و کار بیش از حد، کشیدگی عضله و آسیب به عضلات، رباط‌ها و دیسک کمر که از ستون فقرات محافظت می‌کند، ایجاد می‌شود. در کشور ما آمار دقیقی در این زمینه دست نیست اما بعد از سرماخوردگی شایع‌ترین بیماری کمردرد است و شایع‌ترین سن بروز آن هم ۳۵ تا ۴۵ سالگی است. کمردرد به چند دسته تقسیم می‌شود؟ به طور کلی کمردردها به سه دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از: کمردرد حاد : که کمتر از سه ماه بهبود می‌یابد. در این مورد فرد نیاز به درمان یا داروی خاصی ندارد و تنها با رعایت توصیه‌های پزشک و مراقبت‌های لازم در این زمینه، بهبود می‌یابد. این نوع کمردرد اغلب به دلایلی مانند افتادن از بلندی، رگ‌به‌رگ شدن عضلات کمر، کشیدگی یا گرفتگی، چاقی بیش از حد و بارداری خانم‌ها اتفاق می‌افتد. کمردرد راجعه (تکرار دوره حاد کمردرد): بیشتر مردم حداقل یک نوبت از عود دوباره از کمردرد رنج می‌برند. تقویت عضلات شکم، کمر و پاها سبب پیشگیری از تکرار کمردرد می‌شود که شامل: کمردرد عضلانی: این نوع درد معمولاً به دلیل کشیدگی یا آسیب به عضلات در ناحیه کمر ایجاد می‌شود. کمردرد دیسکی: ممکن است به دلیل تخریب یا آسیب به دیسک‌های بین مهره‌ای در ناحیه کمر ایجاد شود. کمردرد ناشی از مشکلات ستون فقرات: این نوع درد ممکن است به دلیل مشکلاتی همچون اختلالات قرارگیری مهره‌ها، تنگی کانال نخاعی و تومورها ایجاد شود. کمر درد مزمن: کمردردی است که بیش از ۳ ماه طول بکشد. مجموعه‌ای از حرکات ورزشی، تسکین درد با دارو و تقویت مهارت ذهنی برای ساگاری با کمردرد، درمانی است که برای حالت پیشنهاد می‌شود. چه مواردی شانس ابتلا به کمردرد را افزایش می‌دهد؟ ریسک‌فاکتورها مواردی هستند که وجودشان شانس ابتلا به یک بیماری را در فرد افزایش می‌دهد. هرچه تعداد ریسک‌فاکتورها در فرد بیشتر باشد احتمال ابتلا به آن بیماری نیز بیشتر می‌شود. این ریسک‌فاکتورها در کمردرد به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند. ریسک‌فاکتورهای غیرقابل تغییر که عبارتند از: میانسال بودن (احتمال ابتلا به کمردرد پس از ۶۵ سالگی کاهش می‌یابد) ، مرد بودن، سابقه خانوادگی کمردرد، سابقه آسیب و ضربه به کمر، بارداری، سابقه داشتن شکستگی فشاری ستون فقرات، سابقه عمل جراحی روی کمر و مشکلات مادرزادی ستون فقرات. ریسک‌فاکتورهایی که قابل تغییرند نیز عبارتند از: ورزش کردن نامنظم، شغل یا سایر فعالیت‌هایی که نیازمند نشستن به مدت طولانی است، جابه‌جایی بار سنگین، خم شدن زیاد، انجام حرکات تکراری دشوار و یا در معرض لرزش مدام بودن. رانندگی برخی از ماشین‌آلات صنعتی و کار با مته چکشی نیز از جمله شغل‌هایی است که با لرزش مدام همراه است. سیگار کشیدن، اضافه وزن، روش نادرست نشستن و ایستادن و تحت فشار استرس بودن که در این حالت بسیاری از افراد در حالتی که دچار استرس هستند به شکل ناخودآگاه عضلات کمر خود را سفت می‌کنند، افسردگی طولانی‌مدت و استفاده درازمدت از داروهایی مانند کورتن که استخوان‌ها را سست و ضعیف می‌کند. در مورد روش درمان کمردرد هم توضیح می‌دهید؟ بیماری که طی چند روز اخیر دچار کمردرد شدید شده و درد او با فعالیت تشدید می‌شود در یک ماه اول نیاز به بررسی ندارد اما در اشخاصی که کمردرد با استراحت تشدید می‌شود یا دائمی است و با تب یا کاهش وزن همراه است و سن‌شان بیش از ۵۰ سال است و بی‌اختیاری ادرار دارند لازم است آزمایش خون و عکس رادیوگرافی ساده درخواست شود و در صورت نیاز از «ام آر ای» یا «سی تی اسکن» کمک گرفته شود. در کمردردهای مکانیکی که عامل آن فتق دیسک است، اگر درد فقط در کمر باشد دو روز استراحت مطلق و در کنار آن استفاده از مسکن برای کاهش درد کافی است و بیمار می‌تواند بعد از دو روز فعالیت روزمره خود را آغاز کند اما توصیه می‌شود فرد از حمل بار سنگین، نشستن طولانی‌مدت، خم شدن، چرخیدن و زور زدن اجتناب کند. اگر کمردرد با درد سیاتیکی همراه باشد به مدت دو هفته استراحت لازم است و سایر دستورات را نیز فرد باید انجام دهد. بیماران در کمتر از ۱۰ درصد به عمل جراحی نیاز دارند که عبارتند از: افزایش علائم عصبی به طور پیش‌رونده، اختلال در دفع مدفوع و ادرار، درد شدید به‌رغم درمان مناسب روی بیمار به مدت ۴ هفته و درد غیرقابل تحمل و مکرر به‌رغم درمان.