مدیریت ناترازی و پایداری منابع تأمین اجتماعی در سه سال اخیر

به گزارش آتیه آنلاین، پایداری منابع و مصارف و جلوگیری از چالش ناترازی منابع به عنوان یکی از دستاوردهای صندوق‌های بیمه‌ای محسوب می‌شود که در سه سال اخیر سازمان تأمین اجتماعی توانسته با مدیریت درست، در مسیر چالش ناترازی منابع و مصارف قرار نگیرد تا بتواند بدون استقراض از نظام بانکی نسبت به اجرای تعهدات خود به ویژه در بخش پرداخت مستمری اقدام کند. میرهاشم موسوی، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی نیز در این باره گفته است: زمانی در سال ۱۴۰۰ و در ابتدای دولت سیزدهم مسئولیت این سازمان را پذیرفتیم، یکی از مشکلات عمده این مجموعه ناترازی منابع بود و این ناترازی در اولین و مهم‌ترین کار ما یعنی پرداخت حقوق و مستمری بازنشستگان و ارائه خدمات به بیمه‌شدگان اختلال ایجاد کرده بود. موسوی افزود: آن زمان ماهانه ۲۷ هزار میلیارد تومان مستمری پرداخت می‌کردیم که حدود پنج هزار میلیارد تومان از این مبلغ را باید از بانک رفاه استقراض می‌کردیم. علاوه بر مشکلات شرعی که این استقراض برای ما ایجاد کرده بود، این در واقع نوعی "آینده‌خواری" در سازمان تأمین اجتماعی بود، در حالی‌که وظیفه و مأموریت این سازمان تضمین آینده بیش از نیمی از جمعیت کشور است. وی اضافه کرد: امروز به خاطر تلاشی که در مجموعه تأمین‌اجتماعی صورت گرفت، مستمری ماهانه به مبلغ ۶۵ هزار میلیارد تومان؛ بدون یک ریال استقراض در حال پرداخت است؛ درحالی‌که اگر رویه سابق را ادامه می‌دادیم امروز باید ماهانه ۱۵ هزار میلیارد تومان از بانک رفاه استقراض می‌کردیم تا بتوانیم مستمری ماهانه را پرداخت کنیم. از ابتدای سال ۱۴۰۲ تا امروز، سازمان بابت پرداخت حقوق و مستمری بازنشستگان، یک ریال از نظام بانکی کشور استقراض نکرده و این با عنایت خداوند متعال و به‌واسطه اخلاص آیت‌الله رئیسی در خدمت به مردم و مساعدت‌های بی‌نظیر ایشان به سازمان تأمین‌اجتماعی رقم خورد. تسویه ۱۰۶ هزار میلیارد تومان بدهی به نظام بانکی از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۰ سازمان تأمین‌ اجتماعی بابت استقراض‌های بی‌رویه از نظام بانکی با ۱۰۶ هزار میلیارد تومان بدهی تحت عنوان یکی از ابربدهکار بانکی شناخته ‌شد که با همت و تلاش مجموعه کارکنان سازمان تأمین ‌اجتماعی دستاورد بزرگی برای تسویه ۱۰۶ هزار میلیارد تومان بدهی سازمان تأمین ‌اجتماعی به نظام بانکی به ثبت رسید. در حال حاضر این نهاد بزرگ بیمه‌ای حدود ۹۵ هزار میلیارد تومان از کارفرمایان طلبکار است، بنابراین این سازمان بجای ابربدهکار بانکی در دوره قبل به ابرطلبکار تبدیل شده است. یکی از اقدامات مهم در سه سال اخیر تأدیه بدهی بیمه‌ای دولت به سازمان تأمین ‌اجتماعی بود که در تاریخ پس از انقلاب بی‌سابقه بوده است، در سه سال گذشته حدود ۲۳۹ هزار میلیارد تومان از بدهی‌های انباشته نهاد دولت به سازمان تأمین‌ اجتماعی توسط دولت سیزدهم پرداخت شد. تأدیه بدهی دولت به طور یقین آثار و مزایایی برای سازمان تأمین اجتماعی و همه ذینفعان و مخاطبان این نهاد بزرگ بیمه‌ای به دنبال دارد زیرا علاوه بر کاهش ناترازی منابع و مصارف در راستای اجرای به هنگام تعهدات همه جانبه در قبال بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران اثرات مثبتی دارد. تحقق بند ۳ سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی یکی از رویکردها و راهبردهای مهم سازمان تأمین اجتماعی تحقق کامل سیاست‌هلی کلی این سازمان بوده به طوری که با اجرای آن می‌توان به همه تعهدات و جبران ناترازی‌های منابع و مصارف در این سازمان به درستی پاسخ داد. با توجه به اینکه بند ۳ سیاست‌کلی تأمین اجتماعی بر پایبندی به حقوق و رعایت تعهدات بین‌نسلی و عدم تحمیل طرح‌های فاقد تضمین مالی بین‌نسلی، تأمین منابع پایدار، رعایت محاسبات بیمه‌ای و تعادل بین منابع و مصارف دارد، به این واسطه می‌توان در راستای جبران ناترازی منابع و مصارف نیز اقدام کرد. در همین راستا یکی از راهبردهای تحولی سازمان تأمین اجتماعی مدیریت ناترازی و پایداری منابع این سازمان تعیین شد که در این زمینه اقداماتی موثر همچون اجرای به هنگام تعهدات در قبال بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران تحت پوشش با جامعه آماری بیش از ۴۷ میلیون نفر انجام شد. اجرای به هنگام تعهدات مستمری‌بگیران پرداخت حقوق بازنشستگان و مستمری‌بگیران سازمان تأمین اجتماعی در صورتی که تعادل در منابع و مصارف این سازمان وجود داشته باشد بدون مشکل انجام می‌شود که در همین راستا اجرای به هنگام تعهدات در قبال مستمری‌بگیران بدون وقفه اجرایی شده است. براساس آمارهای موجود سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۲ برای اجرای تعهدات پرداخت مستمری افراد مستمری‌بگیر و بازنشسته حدود ۴۰ تا ۴۲ هزار میلیارد تومان به صورت ماهانه هزینه شد که در سال گذشته بدون استقراض از نظام بانکی این تعهدات محقق شد. همچنین در سال ۱۴۰۳ نیز با افزایش میزان تعهدات مستمری‌بگیران به رقم ۵۳ هزار میلیارد تومان، در حال حاضر این اقدام نیز بدون استقراض از نظام بانکی به صورت ماهانه در حال انجام است و این موضوع نشان می‌دهد که چالش ناترازی منابع و مصارف در این نهاد بزرگ بیمه‌ای به صورت جدی مدیریت شده است. وصول مطالبات تأمین اجتماعی از دولت وصول رقم حدود ۲۵۷ هزار میلیارد تومان از مطالبات سازمان تأمین اجتماعی از دولت در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ در قالب ردیف بودجه سنواتی و سهام مناسب و برخلاف رویه پیشین در واگذاری سهام نامطلوب از جمله اقدامات سازمان در بخش جبران ناترازی منابع و مصارف بود. افزایش بزرگترین سرمایه بانکی از سوی تأمین اجتماعی افزایش سرمایه بیش از ۶۲ هزار میلیارد تومانی بانک رفاه کارگران که منجر به ارتقای شاخص کفایت سرمایه این بانک شده و در سال جهش تولید با مشارکت مردم، ظرفیت بسیار ارزشمندی در این بانک برای حمایت موثر از تولیدکنندگان فراهم شده است. با توجه به اینکه نرخ کفایت سرمایه بانک رفاه کارگران در سال ۱۴۰۰ معادل ۷.۷۵ درصد، در سال ۱۴۰۱ نیز به ۶ درصد و در سال ۱۴۰۲ نیز براساس حسابرسی انجام شده توسط بانک مرکزی به رشد ۱۱ درصدی رسیده، این موضوع در افزایش سرمایه این بانک تأثیر جدی داشت. بنابراین همه این اقدامات و برنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی در راستای کاهش ناترازی منابع و مصارف جهت اجرای همه تعهدات بلندمدت و کوتاه‌مدت در قبال مستمری‌بگیران با جامعه آماری چهار میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و افراد بیمه شده اصلی با ۱۶ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر محقق شده است تا همه ۵۳ درصد جمعیت کشور تحت پوشش این سازمان بیمه‌ای بتوانند از با توجه به جذب منابع پایدار از تعهدات این سازمان بهره‌مند شوند.