مزایا و معایب الکترونیکی‌سازی خدمات بیمه‌ای

به گزارش آتیه آنلاین، در روزهای ابتدای شهریور امسال، «دامون خدابنده»، رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین ‌اجتماعی به پیشگامی این سازمان در بهره‌گیری از ظرفیت فناوری‌های نوین برای تسهیل و تسریع در ارائه خدمات به مخاطبان و کسب رتبه یک در شاخص دولت یکپارچه اشاره کرد. او گفت: در دوره دهم این ارزیابی، الکترونیکی شدن ۱۰۰ درصد خدمات و سهولت استفاده الکترونیکی خدمات از سوی مخاطبان، اهتمام سازمان تأمین ‌اجتماعی به شفافیت و وجود سامانه پاسخگویی مردمی ۱۴۲۰ که به‌ صورت اتوماتیک با اولویت‌بندی درخواست‌ها به پاسخگویی به شهروندان می‌پردازد، به‌ عنوان نقاط قوت سازمان تأمین ‌اجتماعی معرفی شده و براساس ارزیابی انجام شده که با تأسی از الگوهای ارزیابی بین‌المللی مورد تأیید سازمان ملل متحد انجام شده، این سازمان در شاخص «دولت یکپارچه» رتبه نخست را در بین ۱۶۲ دستگاه اجرایی مشمول ارزیابی دوره دهم به خود اختصاص داده است. رئیس مرکز فناوری اطلاعات، آمار و محاسبات سازمان تأمین‌ اجتماعی همچنین افزود: در دوره دهم این ارزیابی، سازمان تأمین ‌اجتماعی همچنین در شاخص دولت کاربر محور، رتبه چهارم، در شاخص دولت شفاف رتبه پنجم و در مجموع شاخص‌های ارزیابی، رتبه ششم را در بین ۱۶۲ دستگاه اجرایی کسب کرده است. ارزیابی انجام شده توسط وزارت ارتباطات و فناوری ارتباطات، در حوزه پایش خدمات الکترونیک ۱۶۲ دستگاه اجرایی کشور صورت گرفته است؛ در مجموع سازمان تأمین اجتماعی در این ارزیابی ۲۰ رتبه ارتقای سطح نسبت به سال گذشته داشته است که بیشترین جهش سازمانی در میان ۱۶۲ سازمانِ مورد بررسی به شمار می‌آید. اما رتبه اول دولت یکپارچه الکترونیک به معنای موفقیت سازمان در یکپارچه‌سازی روندهای ارائه خدمات الکترونیک به جامعه هدف و مخاطبان آن است که به گفته «محسن باقری» عضو هیأت مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور و از اعضای کارگری شورای عالی کار، حذف دفترچه‌های بیمه و الکترونیکی شدن نسخ درمانی، یکی از مهم‌ترین مولفه‌های خدمات الکترونیک یکپارچه این نهاد بیمه‌ای در کشور است. این فعال کارگری در گفت‌وگو با آتیه آنلاین، تصریح کرد: هرچند در زمینه بهره‌گیری از خدمات الکترونیک سازمان تأمین اجتماعی به خصوص در مورد نسخ الکترونیک هنوز مشکلات و کاستی‌هایی هست اما بازهم باید گفت که الکترونیکی‌سازی خدمات در تمام نهادها و کاهش اتلاف وقت در روند دریافت خدمات، گام مثبتی در راستای بهبود سطح کیفی و کمی خدمات است. به گفته باقری، در مناطق محروم، حاشیه‌ای و روستایی به دلیل فقدان زیرساخت‌های مورد نیاز دولت الکترونیک، بهره‌برداری از خدمات برخط و غیرحضوریِ سازمان تأمین اجتماعی برای بیمه‌شدگان دشوار است و به طور قطع باید دولت جدید به این موضوع توجه ویژه داشته باشد. این فعال کارگری تاکید کرد: استقرار دولت الکترونیک و الکترونیکی‌سازی خدمات در سازمان‌ها به خصوص در تأمین اجتماعی با توجه به حجم و گستره بالای مخاطبان سازمانی، نیازمند رفع محرومیت و فراهم‌سازی زیرساخت‌های مورد نیاز در تمام مناطق کشور به خصوص مناطق محروم و دورافتاده است. در آذرماه ۱۴۰۰، سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرد از ابتدای دی ماه آن سال همه نسخه‌های درمانی الکترونیک می‌شوند. در آن زمان از سوی مدیریت درمان تأمین اجتماعی اعلام شد که از اول دی‌ماه نسخ به‌صورت صد درصد الکترونیکی صادر خواهد شد، اما در حال حاضر در مطب‌های طرف قرارداد با بیمه تأمین اجتماعی، بیش از ۹۷ درصد و در آزمایشگاه‌ها و داروخانه‌ها نیز صد درصد نسخ الکترونیکی صادر می‌شود. چندماه بعد در شهریور ۱۴۰۱، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی از ارائه ۱۰۰ درصد خدمات الکترونیک سازمان تأمین اجتماعی در پنجره واحد خبر داد؛ «میرهاشم موسوی» در ایلام گفت: ۱۰۰ درصد خدمات این سازمان بزرگ بیمه‌ای به پنجره واحد خدمات الکترونیک ملی متصل شده است. او افزود: در حوزه بیمه‌ای پیشتر ۳۰ خدمت به صورت الکترونیکی انجام می‌شد و اکنون 59 خدمت به صورت الکترونیکی انجام می‌شود. قبلا ۶۰ درصد خدمات پرونده‌ها به صورت الکترونیکی عرضه می‌شد و اکنون حدود ۹۰ درصد نسخه نویسی به صورت الکترونیک انجام می‌شود. بدون تردید، حذف دفترچه‌های کاغذی بیمه یکی از اولین و مهم‌ترین گام‌ها در جهت استقرار دولت یکپارچه الکترونیک در تأمین اجتماعی بوده و پس از آن در سال های اخیر الکترونیکی‌سازی خدمات به صورت گسترده در دستور کار مدیران ارشد این سازمان قرار گرفته است؛ برای نمونه، دریافت برخط بخشنامه‌های تأمین اجتماعی، ثبت شکایت بیمه‌ای به صورت غیرحضوری و آنلاین و دریافت به روز سوابق بیمه از مهم‌ترین خدمات الکترونیک سازمان تأمین اجتماعی به شمار می‌رود که موجب شده این سازمان در بین ۱۶۲ نهاد و سازمان اجرایی کشور، رتبه اول شاخص دولت یکپارچه الکترونیک را به خود اختصاص دهد. محسن باقری در مقام نماینده رسمی و قانونی کارگران که مهم‌ترین و اصلی‌ترین بخش از جامعه هدف سازمان تأمین اجتماعی را تشکیل می‌دهند، معتقد است «حذف مراجعات حضوری و دسترسی آسان و برخط به تمام نیازمندی‌های حوزه بیمه، یک امتیاز مثبت برای کارگران و بازنشستگان است اما به شرط اینکه قطعی‌های مدام، عدم اتصال‌های پیاپی و پهنای باند پایین و شکننده، دسترسی به سامانه‌ها و پایگاه‌ داده‌ها را محدود نکند و به محرومیت اجباری از حقوق بیمه‌ای منجر نشود».