مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار، ابزار تعادل مهارتی بازار کار

به گزارش آتیه آنلاین، با توجه به حجم بالای راه‌اندازی و آغاز به‌کار مراکز آموزش مهارت در محیط واقعی کار، رشد ۹۲ درصدی این مراکز در دوره سه ساله اخیر نسبت به دوره قبل از آن به ثبت رسیده است. همچنین در زمینه واحدهای پذیرنده آموزش در محیط واقعی کار نیز گزارش‌ها نشان می‌دهد که در این دوره ۷۳‌هزار و ۴۸۴ واحد از آموزش در محیط کار واقعی استقبال کرده‌اند که این رقم پیش از این ۴۵‌هزار و ۶۷۳ واحد اعلام شده؛ در این ارتباط نیز رشد۶۰‌ درصدی مقایسه دو دوره اخیر به ثبت رسیده است. بر اساس تعاریف مرتبط با حوزه مهارت‌آموزی، طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار یکی از روش‌های آموزش فنی و حرفه‌ای است که طی آن مهارت و شایستگی‌های مورد نیاز در چارچوب استانداردهای آموزشی همزمان با فرایند تولید محصول و ارائه خدمت از مربی به مهارت‌آموز منتقل می‌شود. در واقع اجرای طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار در راستای یادگیری عملی و کاربردی مهارت‌های شغلی و مبنای آموزش مهارت در حین کار قرار گرفته و به صورت همزمان ارتباط با اشتغال و تولید را هدف قرار داده است. اهداف مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار یادگیری عملی و کاربردی مهارت‌های آموزشی، آشنایی با محیط کسب و کار واقعی، افزایش خودباروری مهارت‌آموزان، حفظ مشاغل فعلی و سنتی، جذب نیروی کار مهار برای تولیدها و بنگاه‌های اقتصادی و کاهش هزینه‌های آموزش برای دولت و متقاضیان از مهم‌ترین اهداف طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار محسوب می‌شوند. همچنین در مدت اجرای طرح یاد شده ایراداتی نظیر دغدغه ضوابط قوانین کار و مالیات، پرداخت حق بیمه تأمین اجتماعی، بازرسی‌ها و موراد دیگر که عدم استقبال بخش خصوصی، برطرف شد. طرح اشاره شده رویکردهای ایجاد بسترهای لازم برای اشتغال مولد و پایدار و مورد نیاز جامعه به‌ویژه مشاغل خُرد، اشتغال خانگی، توسعه آموزش‌ مهارت و بهره‌مندی کارجویان و نیروی کار از ظرفیت‌های آموزشی موجود در محیط کارگاه در راستای گسترش و تنوع الگوهای آموزشی را دنبال کرده است. اشتغال مولد و ایجاد فرصت‌های شغلی بر پایه استانداردهای مهارتی با توجه به نیاز بازار کار در راستای کاهش نرخ بیکاری، یکی از اساسی‌ترین بسترهای ضروری در حوزه اشتغال بر مبنای آموزش مهارت است؛ این مهم در قالب طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار هدف‌گذاری شد. استقبال جوانان و مردان از آموزش مهارت در کارگاه آمارهای مرتبط با اجرای طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار بیانگر این است که بیش از ۴۰ درصد متقاضیان این طرح را جوانان دیپلمه ۲۱ تا ۳۰ ساله تشکیل می‌دهند؛ همچنین در مدت اجرای طرح مذکور، مردان از این بستر آموزشی بیشتر استقبال کرده‌اند. اساساً طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار به‌منظور تربیت نیروی کار ماهر و ارتقای مهارت‌های شغلی و اشتغال‌پذیری جوانان جویای کار ۱۵ ساله و بیشتر بدون مهارت یا کم مهارت تدوین شد؛ در قالب این طرح کارفرمایان با استفاده از فرصتی یک ساله، ارائه آموزش مهارت در محیط واقعی کار را به داوطلبان گروه سنی ۱۵ تا ۲۲ سال در دستور کار دارند. مهارت‌آموزان پس از کسب دانش فنی لازم در یکی از حرفه‌های آموزشی، براساس توافق کارفرما و آموزش‌گیرنده با ورود به بنگاه‌های اقتصادی و تحت نظارت مرکز یادگیری و مطابق مقررات آموزشی سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، طرح دوره‌های مهارت‌آموزی را می‌گذارنند. طول دوره مهارت‌آموزی در قالب طرح یادشده حداقل ۱۲۰ و حداکثر ۳۶۰ روز و حداقل سن مهارت‌آموز ۱۵ سال است؛ مهارت‌آموزان در طول دوره تحت پوشش بیمه مسئولیت مدنی قرار گرفته و دولت، هزینه بیمه‌های مسئولیت مدنی و حوادث مشمولان را برعهده دارد. همچنین در پایان دوره، گواهینامه از طریق برگزاری آزمون به مهارت‌آموزان اعطا می‌شود. بهبود کسب و کار خروجی کسب مهارت در محیط کار «مهرداد عظیمی» معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و رییس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای پیش از این در گفت‌وگو با آتیه آنلاین، بهبود فضای کسب و کار، حفظ و پایداری مشاغل سنتی، آشنایی کارجویان با محیط کسب و کار، استفاده از ظرفیت و توان آموزشی و علمی بنگاه‌های اقتصادی و کمک به بنگاه‌های فعال جهت شناسایی و جذب نیروی کار توانمند را از مزایای طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار برشمرد. او همچنین به تکالیف سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در راستای اجرای طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار اشاره کرد و توضیح داد: اخذ آزمون پایاندوره و صدور گواهینامه، تدوین و به‌روزرسانی استاندارهای آموزشی، صدور کارت شناسایی برای مهارت‌آموزان و مربیان و برگزاری دوره توجیهی و پوشش مسئولیت مدنی مهارت‌آموزان در حوزه اجرای تکالیف سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در راستای طرح مذکور قرار دارند. رییس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای همچنین به واحدهای پذیرنده آموزش در محیط کار واقعی اشاره کرد و گفت: در سال گذشته ١٢ درصد رشد در این حوزه محقق شده است. پرکردن شکاف مهارت‌های فردی و نیاز بازار کار نبود تناسب لازم بین تعداد افراد دارای مهارت و سطح مهارت‌های تخصصی این افراد با ضرورت‌های مهارتی بازار کار و نیازهای جامعه کارفرمایی یکی از چالش‌های کسب و کار و تولید محسوب می‌شود؛ این مهم تا حدودی با استفاده از کارکردهای طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار برطرف شده است. بر اساس ویژگی‌های هدف‌گذاری شده در ارتباط با این طرح مذکور مهارت‌محور، یادگیری عملی و کاربردی مهارت‌های آموزشی، آشنایی با محیط کسب و کار واقعی، افزایش خودباوری مهارت‌آموزان، حفظ مشاغل فعلی و سنتی، جذب نیروی کار مهار برای بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی و کاهش هزینه‌های آموزش برای دولت و متقاضیان از جمله بارزترین اهداف مهم این طرح برشمرده شده است. جذب ۷۰ درصدی کارورزان مهارت‌آموز آمار حدود ۷۰ درصدی جذب کارورزان طرح ‌مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار در کارگاه‌های مربوطه را می‌توان بیانگر تاثیرگذاری این طرح در بهبود فضای کسب و کار برشمرد. همچنین رشد برخی شاخص‌های بازار کار نظیر تعادل در عرضه و تقاضای نیروی کار، تأمین نیروی کار برای اشتغال در بنگاه‌ها، رشد اشتغال و کاهش نرخ بیکاری نیز متاثر از اجرای این طرح مهارت‌محور محسوب می‌شود. در اینچنین شرایطی است که افراد آماده ورود به بازار کار، نظام آموزش مهارت‌های فنی و تخصصی، جامعه کارفرمایی و نیاز حوزه کسب و کار به حضور فعال نیروی کار ماهر به صورت همزمان از اجرای طرح‌های مبتنی بر مهارت‌آموزی به‌ویژه طرح مهارت‌آموزی در محیط واقعی کار بهره‌مند می‌شوند. امکان تأمین نیروی کار ماهر امکان تأمین نیروی کار ماهر با ویژگی آموزش در محیط کارگاهی و خروجی موثر آن در تربیت نیروی کار، برای بازار کار از درجه اهمیت بالایی برخوردار است؛ به این وسطه طرح‌های باظرفیت ایجاد بسترهای آموزشی و تزریق نیروی کار به حوزه کسب و کار نیز مهم برشمرده می‌شوند. «آرمین خوشوقتی» کارشناس روابط کار در گفت‌وگو با آتیه آنلاین با اشاره به تاثیرپذیری بازار کار از سیاست‌های حوزه مهارت‌آموزی، کمبود نیروی کار ماهر برای اشتغال در کارگاه‌ها و تأمین نیاز کارفرمایان را یکی از اصلی‌ترین چالش‌های حوزه کسب و کار برشمرد. او در ادامه توضیح داد: بخش قابل توجهی از افراد خواهان ورود به بازار کار به‌ویژه دانش‌آموختگان دانشگاهی در بسیاری رشته‌ها، به دلیل نداشتن مهارت‌های کافی و موردنیاز بازار کار و تولید، امکان اشتغال ندارند و بسترهای آموزشی لازم و منطبق با الزامات فنی و تخصصی منجر به بهبود این وضعیت خواهد شد. این کارشناس حوزه بازار کار بیان کرد: وضعیت موجود منجر به ایجاد خلاء مهارتی شده و سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای با اجرای طرح‌های مهارت‌محور به‌ویژه در محیط کار امکان برطرف کردن این خلاء و حل چالش مذکور را دارد. در این میان یک نکته بسیار مهم نباید مورد غفلت قرار گیرد و آن لزوم تطبیق دوره‌های مهارت‌آموزی با نیازمندی‌های واقعی بازار کار است. در مجموع تربیت و تأمین نیروی کار ماهر، حل چالش اشتغال برای بخش قابل توجهی از کارجویان به‌ویژه دانش‌آموختگان دانشگاهی، کاهش هزینه‌های آموزش مهارت، تاثیرپذیری و تسریع بیشتر کسب مهارت برای نیروی کار، ایجاد تعادل در حوزه آموزش و تأمین نیروی ماهر، برقراری و تقویت ارتباط کارجویان و کارگاه‌ها و بسیاری موارد دیگر را می‌توان از مزایای بسترهای مهارت‌آموز برشمرد. در این بین ارتقای سطح مهارت جامعه در بین اقشار مختلف، تربیت نیروی کار ماهر و استمررا حضور آنان در حوزه کسب و کار، افزایش بهره‌وری نیروی انسانی و تولید را نیز موجب خواهد شد.