نقش تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت تأمین اجتماعی در «رفاه همگانی»

به گزارش آتیه آنلاین، «تعهدات کوتاه‌مدت سازمان تأمین اجتماعی» به ارائه خدمات رفاهی و مزدی در مواقع خاص مربوط می‌شود؛ در شرایطی که بیمه شده دچار بیماری، بارداری یا سوانح شود، از اندوخته او در صندوق بیمه‌ای برای حل مشکل و ارائه خدمات استفاده می‌شود. تعهدات کوتاه مدت تأمین اجتماعی شامل مواردی از جمله غرامت دستمزد ایام بیماری، مرخصی زایمان، کمک هزینه ازدواج، کمک هزینه کفن و دفن و هزینه سفر بیمار است. در روزهای پایانی اردیبهشت سال گذشته، «امیرعباس قدرتی» رئیس اداره بیمه بیکاری و تعهدات کوتاه مدت اداره کل امور بیمه‌شدگان سازمان تأمین اجتماعی در این رابطه گفت: «اکنون سازمان برای جبران بخشی از هزینه‌های افراد بیمه‌شده چندین مورد پرداخت کمک هزینه و غرامت مانند بیماری و بارداری را در راستای حمایت از بیمه‌شدگان تقبل کرده است». او ادامه داد: «تعهدات کوتاه‌مدت تعهداتی است که با توجه به ماهیت آنها، صرفاً برای مدت کوتاه و محدودی قابل پرداخت بوده و هدف آن، حمایت از بیمه‌شدگان در مقابل بروز عواملی از جمله بیماری، حوادث و زایمان است». یکی از تعهدات کوتاه‌مدت، «پرداخت دستمزد ایام بارداری» است؛ براساس ماده ۶۷ قانون تأمین اجتماعی در صورتی که بیمه شده زن ظرف یکسال قبل از زایمان سابقه پرداخت حق بیمه ۶۰ روز را داشته باشد می‌تواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک بارداری استفاده کند که تاثیر قابل توجهی در افزایش آرامش روان و امنیت مادران شاغل دارد. با این حال، به گفته «سیمین یعقوبیان» فعال صنفی زنان کارگر، در اقتصاد غیررسمی و زیرپله‌ای و همچنین در بخش قابل ملاحظه‌ای از کارگاه‌های کوچک و متوسط کشور، حق زنان شاغل در مورد بارداری و مرخصی زایمان به رسمیت شناخته نمی‌شود. او در گفت و گو با آتیه آنلاین گفت: هرچند تأمین اجتماعی خدماتی مانند دستمزد ایام بارداری را به زنان بیمه شده می‌پردازد اما برخی از کارفرمایان به قانون عمل نمی‌کنند و به بهانه بارداری، دست به اخراج زنان شاغل می‌زنند. در مواردی حتی در زمان استخدام، زنان متاهل را در اولویت پایین‌تر نسبت به مجردها قرار می‌دهند؛ بنابراین زمانی که زنان کارگر از حقوق اولیه خود مبنی بر اشتغال امن و پایدار در بسیاری از کارگاه‌ها برخوردار نیستند، پرداخت دستمزد ایام بارداری به تنهایی کفایت نمی‌کند. با این حال، تعهدات کوتاه‌مدت و مقطعی سازمان تأمین اجتماعی، چتر حمایتی این سازمان بر سر بیمه‌شدگان در زمان سانحه، بیماری، بارداری یا خدای نکرده فوت است؛ این تعهدات در تلفیق و همراهی با تعهدات بلندمدت و مستمر سازمان معنا می‌یابد و قرار نیست به تنهایی تمام مشکلات خانواده‌های کارگری و بازنشسته را برطرف سازد. تعهدات بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی شامل پرداخت مستمری بازنشستگی، مستمری ازکارافتادگی کلی و جزیی، مستمری بازماندگان و پرداخت مزایای نقدی، غیرنقدی و عیدی مستمری‌بگیران است. انجام این تعهدات در تأمین اجتماعی بلندمدت و همیشگی است و هیچ زمان وقفه‌بردار یا تعطیل شدنی نیست. اجرای به موقع و منظم این تعهدات، در تآمین معیشت بازنشستگان و مستمری‌بگیران این سازمان، نقش حیاتی دارد و هر نوع اختلال موقتی، زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر جدی قرار می‌دهد. این در حالی است که بیشتر اعتبارات ریالی تأمین اجتماعی در حوزه تعهدات بلندمدت صرف می‌شود و به گفته مقامات سازمان تأمین اجتماعی در سال‌های اخیر و همچنین با استناد به داده‌ها و آمار موجود، تعهدات بلندمدت بیش از ۶۰ درصد مصارف سازمان تأمین اجتماعی را تشکیل می‌دهند. بنابراین تأمین نقدینگی مورد نیاز برای انجام تعهدات بلندمدت و مستمر تأمین اجتماعی اهمیت اساسی دارد. هزینه مصارف ماهانه تأمین اجتماعی از محل حق بیمه‌های پرداختی از سوی شاغلان و بیمه‌شدگان این سازمان تأمین می‌شود؛ «علی‌اکبر عیوضی» دبیر کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی تهران، با بیان اینکه فرارهای بیمه‌ای، گسترش اقتصاد غیررسمی و کاهش نرخ شاغلان رسمی و بیمه‌شده، از عواملی است که منابع ریالی سازمان را کاهش می‌دهد و موجب بروز ناترازی در سازمان می‌شود، در گفت‌وگو با آتیه آنلاین به نقش تعیین‌کننده «پرداخت به موقعِ بدهی‌های دولت» اشاره کرد و گفت: پرداخت به موقع بدهی‌های دولت در تأمین منابع ریالی موردنیاز برای انجام تعهدات مستمر سازمان نقش اساسی دارد و می‌تواند کسری احتمالی بودجه را جبران کند. عیوضی افزود: امیدواریم دولت جدید در رد دیون خود به تأمین اجتماعی اهتمام کافی داشته باشد و با عمل به انجام تعهدات مندرج در قانون بودجه، مشکلات و کاستی‌های موجود را برطرف سازد. به گفته عیوضی، هر نوع اختلال در انجام تعهدات بلندمدت از سوی تأمین اجتماعی، زندگی میلیون‌ها خانواده کارگری کشور را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و به همین دلیل است که رفتار دولت‌ها در قبال سازمان تأمین اجتماعی اهمیت بسیار دارد. تأمین اجتماعی امروز بیش از ۵۳ درصد پوشش بیمه‌ای جامعه را برعهده گرفته است و متولی ارائه خدمات به بالغ بر ۴ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر مستمری‌بگیر و ۱۶ میلیون بیمه‌شده است، از این روی، امنیت اجتماعی و رفاه همگانی در گروی پایداری منابع این سازمان است. در صورتی که این سازمان نتواند به بخشی از تعهدات خود حتی تعهدات کوتاه‌مدت عمل کند، نظم موجود در ساختار رفاه و تأمین اجتماعی کشور به کلی به هم می‌ریزد و آسایش عمومی مختل می‌شود. اکنون همه تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت سازمان تأمین اجتماعی به جامعه بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران در حال اجراست به شیوه‌ای که تنها در سال گذشته بدون استقراض از نظام بانکی ماهانه 42 هزار میلیارد تومان هزینه کرده است.