قاره آفریقا؛ زمین جدید بازی برای کالاهای ایرانی

مهدی ضیغمی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران در دومین اجلاس بین‌المللی ایران و آفریقا با بیان این‌که سیاست توجه به آفریقا، در کانون تمرکز سیاست‌های خارجی کشور به‌ویژه در حوزه تجاری قرار دارد، گفت: «موفقیت‌های اولین اجلاس ایران و کشورهای غرب آفریقا در سال گذشته منجر به توافق‌های خوب در تجارت بین‌المللی و برگزاری بزرگ‌ترین رویداد همکاری‌های اقتصادی ایران و قاره آفریقا شده است.» او با تأکید بر لزوم افزایش سطح روابط اقتصادی ایران و آفریقا، افزود: «اقتصاد ایران و بسیاری از کشورهای آفریقایی مکمل یکدیگرند و به‌راحتی می‌توان از مسیر تجارت آزاد دوطرفه نسبت به جهش در مناسبات تجاری اقدام کرد. در همین راستا سازمان توسعه تجارت در نظر دارد با همراهی و هم‌فکری معاونت دیپلماسی وزارت امور خارجه تعداد رایزنان بازرگانی را در سال جاری در قاره آفریقا از ۳ نفر به ۱۴نفر افزایش دهد.» ضیغمی ادامه داد: «ما به شرق و شمال آفریقا خط منظم کشتیرانی راه‌اندازی کردیم و با دستور رئیس‌ دولت در سفر به الجزایر موضوع کشتیرانی به غرب آفریقا نیز در دستور کار قرار گرفته است. موضوع بعدی زیرساخت‌ها در تبادلات مالی و بانکی است که ابتکارات خوبی را در این اجلاس با همتایان آفریقایی خود به اشتراک خواهیم گذاشت و امیدواریم این سه موضوع اصلی در اجلاس بعدی حل‌وفصل شود.» زمینه‌های همکاری اقتصادی و تجاری مشترک آفریقا یکی از بهترین مقاصد کشت‌های فراسرزمینی است که بیش از ۷۴۰ میلیون هکتار زمین حاصلخیز دارد. این موضوع یک فرصت بی‌نظیر است که کشورهای پیشرو از آن به خوبی استفاده می‌کنند. کشور ما نیز برنامه‌های بسیار جدی دارد تا از این پتانسیل استفاده کند. یکی از راهبردهای جدی در این راستا، صدور خدمات فنی و مهندسی است که از طریق فعال‌شدن پیمان‌های کشت‌های فراسرزمینی پیگیری می‌شود. همچنین قاره آفریقا از لحاظ اقتصادی ظرفیت بسیار بالایی دارد؛ چراکه کشورهای این قاره اقتصاد روبه‌رشدی دارند. آن‌ها به دنبال افزایش واردات مواد اولیه چون پتروشیمی هستند. کشورهای این منطقه، توسعه ساخت‌وساز را پیگیری می‌کنند. بنابراین برای رشد ساختمان‌سازی نیازمند خدمات فنی و مهندسی و مصالح ساختمانی هستند که در این حوزه ایران توانایی صادرات خدمات و مصالح را دارد. از سویی قاره آفریقا افزایش سطح بهداشتی، تجهیزات پزشکی و دارو را هم پیگیری می‌کند. در این خصوص ایران نقاط قوت زیادی دارد و می‌تواند نیاز کشورهای قاره آفریقا را به خوبی تأمین کند. یکی از نکات مهم و قابل‌تأمل درتجارت با آفریقا این است که اغلب کشورهای آفریقایی واردکننده کالاهایی هستند که ایران یکی از صادرکنندگان مهم آن است. در واقع این کشورها به‌صورت عمده کالاهایی را وارد و مصرف می‌کنند که از پیچیدگی فناورانه برخوردار نیستند و برهمین اساس ایران می‌تواند سهم بالایی از بازار بزرگ این قاره را از آن خود کند. کالاها در قاره آفریقا به‌صورت مواد اولیه مانند محصولات غذایی، مواد معدنی، طلا و الماس هستند و این امکان وجود دارد تا در بازار ایران برای خود جایی باز کنند. در مقابل کالاهای ایرانی مانند مشتقات نفتی، سوخت، محصولات نیمه‌ساخته، ظروف پلاستیکی، مبلمان و پوشاک در کشورهای آفریقایی بازار مناسبی دارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد، صنعت نفت و گاز از مهم‌ترین محورهای همکاری اقتصادی ایران و کشورهای آفریقایی است. طبق آمار، از بین ۱۳ قلم باارزش‌ترین محصولات وارداتی آفریقا، فقط ۱۰۰ میلیارد دلار شامل نفت و مشتقات نفتی است که ایران تولیدکننده آن‌هاست و می‌تواند به آفریقا صادرات داشته باشد. این درحالی است که ۵۴ کشور آفریقایی بازار متفاوتی از یکدیگر دارند که تجار ایرانی باید با آن آشنا شوند. در هر جهتی از آفریقا، بازار محصولات، مزیت‌ها و محدودیت‌های متفاوتی دارد که آگاهی از آن‌ها موجب توسعه روابط تجار دوطرف می‌شود.