مزایای تنقیح، تلخیص و روان‌سازی بخشنامه‌های تأمین‌اجتماعی

به گزارش آتیه‌آنلاین، سال ۱۴۰۲ چه اقدامات اساسی در حوزه تنقیح و اصلاح بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی محقق شد و سال ‌جاری چه برنامه‌هایی در این حوزه در دستور کار قرار دارد؟ سازمان تأمین‌اجتماعی با اجرای طرح «تنقیح، تلخیص و روان‌سازی بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان» از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۴۰۰ با برگزاری ۱۴۸۵ جلسه کارشناسی و تخصصی و بیش از ۲۵۰ جلسه شورای تنقیح، نسبت به تجمیع و تلخیص بیش از ۲۰۰۰ بخشنامه و دستورالعمل و تبدیل آن‌ها به ۴۳ بخشنامه جامع و تنقیحی اقدام کرد. تأمین‌اجتماعی با تحقق این مجموعه اقدامات گام بزرگی در راستای مقررات‌زدایی و روان‌سازی مقررات داخلی سازمان برداشت؛ به نحوی که طرح مذکور نه‌تنها در داخل کشور مورد تحسین و تقدیر مراجع مختلف قرار گرفت، بلکه در عرصه بین‌المللی نیز با دریافت جایزه تجارب موفق از سوی اتحادیه بین‌المللی تأمین‌اجتماعی (ISSA) باعث افتخارآفرینی کشور شد. پس از اتمام طرح اشاره شده، به‌منظور تداوم جامعیت بخشنامه‌های تنقیح شده و بهره‌مندی از مشارکت ذی‌نفعان، سازمان تأمین‌اجتماعی پیشنهادات مربوط به بخشنامه‌های تنقیح شده را از طریق شورای مقررات‌زدایی و وحدت‌رویه سازمان مورد بررسی قرار می‌دهد. بنابراین شورای مذکور با حضور نمایندگان ذی‌نفعان در ادامه طرح تنقیح، تلخیص و روان‌سازی بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان و به‌منظور اصلاح و رفع موانع و خلأهای بخشنامه‌های تنقیح شده، تشکیل شده و فعالیت دارد. شورای مذکور تا پایان سال ۱۴۰۲ حدود ۲۶ جلسه برگزار کرد و طی آن بخش مهمی‌ از بخشنامه‌ها و رویه‌های مورد ایراد، حسب تقاضای تشکل‌های کارفرمایی مورد بررسی، ارزیابی و اصلاح قرار گرفتند. از مهم‌ترین نمونه‌های این موارد می‌توان به دستور اداری نحوه شمول و بیمه‌پردازی کارفرمایان (مدیران اشخاص حقوقی غیردولتی) در تاریخ یکم دی‌ماه سال ۱۴۰۰، بخشنامه اصلاح بند ۱۰-۳ فهرست طبقه‌بندی ریز اقلام مشمول و غیرمشمول موضوع بند «۲» قسمت «د» فصل سوم تنقیح و تلخیص بخشنامه (۱۱) جدید درآمد و ملحقات آن (حق‌بیمه تخفیف فروش، جایزه جنسی و پروموشن)، اصلاح و الحاق بخشنامه تنقیح و تلخیص ضوابط بیمه‌ای مقاطعه‌کاران (نحوه محاسبه حق‌بیمه قراردادهای تأمین دکل‌های حفاری چاه‌های نفت و گاز دریایی و مناطق خشکی و قراردادهای غیرعمرانی منعقده براساس روش (PC) و (EPC) و قراردادهای خدمات دریایی...) و اصلاح ماده (۱۶) الحاقی به آیین‌نامه هیأت‌های تشخیص مطالبات اشاره کرد. همچنین مواردی مانند اصلاح بند «۵» قسمت «د» فصل سوم بخشنامه (۱۱) جدید درآمد و ملحقات آن با موضوع نحوه اجرای ماده (۴۷) قانون تأمین‌اجتماعی درخصوص شمول حق‌بیمه بر صورتحساب (فاکتور) کالا و خدمات، اصلاح رویه شرایط عدم شمول حق‌بیمه بر پاداش و پرداخت‌های مناسبتی، اصلاح رویه شرایط عدم کسر حق‌بیمه از دریافتی بازنشستگان شاغل در کارگاه‌ها و اصلاح رویه شرایط عدم شمول حق‌بیمه بر هزینه سفر و فوق‌العاده مأموریت بیمه‌شدگان نیز بخش دیگر موارد ارزیابی شده در شورای مقررات‌زدایی و وحدت‌رویه سازمان محسوب می‌شوند. تمامی ‌موارد اشاره شده تا پایان سال ۱۴۰۲ نهایی شده و به همه واحدهای اجرایی سراسر کشور ابلاغ شده‌اند. در سال جدید نیز فرایند اصلاح بخشنامه‌ها و رویه‌های جاری سازمان تأمین‌اجتماعی از طریق شورای مورد نظر در سازمان تداوم خواهد داشت. موضوعات مهمی ‌از قبیل سازوکار نظارت و ارزیابی اصلاح عناوین شغلی، حق‌بیمه قراردادهای پیمانکاری تک نفره، حق‌بیمه قراردادهای عملیات بندری و دریایی، حق‌بیمه خدمات تخصصی و حرفه‌ای مؤسسات حسابرسی، حق‌بیمه هزینه‌های کرایه حمل و سایر موضوعاتی که بر حسب تشخیص سازمان و یا درخواست تشکل‌های رسمی ‌به این شورا ارسال می‌شود، در دستور کار قرار دارد. تنقیح و اصلاح بخشنامه‌ها چه مزایایی برای سازمان تأمین اجتماعی و جامعه شرکای اجتماعی شامل کارفرمایان، بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران به همراه دارد؟ تاکنون تنقیح بخشنامه‌های تأمین‌اجتماعی مزایای متعددی را برای این سازمان و ذی‌نفعان آن در قالب گروه‌های مختلف بیمه‌شده، کارفرمایان، بازنشستگان و مستمری‌بگیران به همراه داشته و در آینده نیز بر این حوزه‌ها تأثیرگذار خواهد بود. از مهم‌ترین مزایای این طرح می‌توان به مواردی نظیر شناسایی و حذف موارد هم‌پوشانی، متعارض و تکراری بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان، برداشت واحد و یکسان از بخشنامه‌ها و دستورات اداری و ایجاد وحدت رویه در عملکرد واحدهای اجرایی که منجر به هماهنگی بیشتر بین بخش‌های مختلف سازمان و کاستن از تعارضات درون سازمانی می‌شود، وضوح و شفافیت دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌ها به دور از آشفتگی و تسهیل آگاهی و تسریع دسترسی جامعه هدف به ضوابط و مقررات سازمان و تشخیص حدومرز و کم‌وکیف حقوق و تکالیف فردی و اجتماعی و بازشناخت دگرگونی‌های آن بر حسب تغییرات و مقتضیات و قوانین و مقررات اشاره کرد. همچنین موضوعاتی مانند مهار تورم بخشنامه‌ها و دستورات اداری و ضوابط مربوطه از طریق اعمال اصلاحات بعدی در داخل بخشنامه‌های سابق به نحوی که جامعیت بخشنامه‌ها حفظ شود، ارائه بهتر خدمات و حمایت‌های سازمان به بیمه‌شدگان، کارفرمایان، مستمری‌بگیران وکاهش اعتراضات و شکایات ذی‌نفعان و عموم مردم از بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان در مراجع قضایی و نظارتی در چارچوب مزایای تنقیح، تلخیص و روان‌سازی بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی جای دارند. مجموعه عوامل اشاره شده، منجر به افزیش شفافیت در عملکرد سازمان تأمین‌اجتماعی و در نتیجه رضایتمندی بهتر جامعه هدف خواهد شد. همچنین این اقدامات حفظ حقوق و مصالح این سازمان بزرگ بیمه‌ای را نیز به همراه خواهد داشت. همین‌طور تنقیح بخشنامه‌های سازمان با تحقق مزایا و اهداف تعیین شده، به طور قطع کاهش شکایات و تسهیل رسیدگی در مراجع قضایی به‌ویژه دیوان عدالت اداری را به دنبال خواهد داشت؛ این مهم انتفاع هم‌زمان شرکای اجتماعی و ذی‌نفعان و سازمان را موجب می‌شود. همه تلاش و اهتمام مجموعه سازمان تأمین‌اجتماعی و اداره کل امور حقوقی و قوانین بر این است که بخشنامه‌های این سازمان در نهایت دقت، شفافیت، سهولت و رعایت اصل قانون‌مداری و با مشارکت و اعمال نظرات ذی‌نفعان تدوین شود که در این ارتباط از پیشنهادات و نظرات کارشناسان استقبال به‌عمل می‌آید. با توجه به تغییرات حوزه تنقیح بخشنامه‌های تأمین‌اجتماعی، جامعه ذی‌نفعان از چه طریقی امکان دسترسی به بخشنامه‌ها را دارند؟ همه بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی از روش‌های مختلف، منتشر و در معرض دید مردم و ذی‌نفعان قرار می‌گیرد. انتشار در سایت سازمان تأمین‌اجتماعی، انتشار در پایگاه ملی قوانین و مقررات ریاست‌جمهوری و سامانه قوانین و مقررات کسب‌وکار و همچنین دسترسی از طریق سامانه ۱۲۰ دیوان عدالت اداری ازجمله راه‌های دسترسی جامعه تحت‌پوشش تأمین‌اجتماعی و عموم مردم به تمامی‌ بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی و به‌ویژه بخشنامه‌های اصلاحی از سوی شورای مقررات‌زدایی و وحدت‌رویه سازمان و ابلاغ شده توسط مدیرعامل سازمان تأمین‌اجتماعی محسوب می‌شوند.