درمان نازایی در ایران؛ همسطح با کشورهای پیشرفته

دکتر محمد ابراهیم پارسانژاد در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین به مناسبت هفته سلامت و نامگذاری ششمین روز این هفته با عنوان «سلامت خانواده و جوانی جمعیت» افزود: مبحث سلامت خانواده و جوانی جمعیت نسبت به هم تاثیر دوسویه دارند؛ خانواده از زن، شوهر و فرزندان تشکیل می‌شود و سلامت جسمانی و روانی این نهاد در شکل‌گیری جمعیت جوان موثر است و در مقابل هرچقدر تعداد جمعیت جوان فزونی یابد، خانواده‌های بیشتری شکل گرفته و فرزندان به عنوان آینده‌سازان جامعه در دامان امن خانواده بزرگ می‌شوند. این روند می‌تواند در ایجاد هنجارهای مثبت اجتماعی و پویایی جوامع موثر واقع شود. وی ادامه داد: جوانی جمعیت به قدری اهمیت دارد که در بسیاری از کشورها، مسئولان و سیاست‌گذاران جمعیتی با ملاحظات ابعاد گوناگون اجتماعی و اقتصادی، براساس درصد جمعیت جوان، میانسال و سالمند خود تعداد فرزندآوری خانواده‌ها را تعیین کرده و از طریق تبلیغات، زوج‌ها را ترغیب به رعایت موازین مذکور می‌کنند. رئیس بخش ناباروری دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز با بیان اینکه عدم فرزندآوری خانواده‌ها منجر به پیر شدن جمعیت می‌شود، گفت: همان‌طور که می‌دانیم؛ انسان سالم محور توسعه به‌شمار می‌رود و شیوع سالمندی در جوامع، نه تنها فرصت‌های دست‌یابی به رشد و توسعه را در ابعاد مختلف کاهش می‌دهد، بلکه ارائه خدمات مراقبتی و درمانی به آن‌ها را به امری ضروری تبدیل می‌کند که اجرای آن هزینه‌های سنگینی را بردوش نظام سلامت قرار می‌دهد. پارسانژاد درباره کمک علم پزشکی به جوانی جمعیت، تاکید کرد: علم پزشکی می‌تواند در زمینه موالید و فرزندآوری به موضوع جوانی جمعیت کمک کند. به ویژه اینکه امروزه درمان‌های ناباروری در دنیا و در کشور ما بسیار پیشرفت کرده است. او در بیان وضعیت ناباروری از منظر علمی، افزود: ناباروری تعریف مشخصی دارد؛ چنانچه زوج‌ها پس از یک سال ازدواج، بدون استفاده از روش‌های پیشگیری، موفق به بارداری نشوند، «ناباروری» رخ می‌دهد. این دوره زمانی برای زنان بالای ۳۵ سال به شش ماه تقلیل می‌یابد؛ زیرا این گروه سنی فرصت زیادی برای موفقیت در بارداری ندارند و باید زودتر اقدامات درمانی خود را آغاز کنند. متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری، درمان‌های ناباروری را دارای مراحل گوناگون برشمرد و گفت: مرحله اول، درمان‌های دارویی و مقدماتی، شامل دستورات بهداشتی است که به زوج‌ها داده می‌شود و اگر بارداری رخ ندهد در مرحله بعد، روش‌های کمک‌باروری ساده ارائه می‌شود. سپس مرحله استفاده از روش‌های کمک باروری پیچیده آغاز می‌شود. پارسانژاد تاکید کرد: شیوه‌های درمان‌های ناباروری در کشور ما همزمان با دنیا پیش رفته و اکنون دوشادوش کشورهای پیشرفته می‌توانیم از روش‌های علمی فرزندآوری استفاده کنیم. به عنوان رئیس انجمن ناباروری می‌توانم ادعا کنم که هیچ روش ناباروری در دنیا وجود ندارد که در کشور ما انجام نشود. بنابراین برای پی‌گیری درمان‌های ناباروری، نیازی به مراجعه به سایر کشورها نیست. وی با اشاره به آمار ناباروری در کشور، ادامه داد: ۱۲ تا ۱۵ درصد جمعیت در سن باروری ما «نابارور» هستند که این میزان با آمار ناباروری در دنیا برابری می‌کند. آمار مذکور را از میان مطالعه ۲۰ مقاله تحقیقاتی دانشگاه‌های سطح کشور استخراج کرده‌ام که نتیجه آن، مقاله بسیار جامعی شد و در مجله «سلامت زنان» سازمان جهانی بهداشت به چاپ رسید. رئیس انجمن تخصصی باروری و ناباروری ایران، درباره پوشش بیمه‌ای هزینه‌های ناباروری، بیان کرد: در یکی دو سال اخیر، پوشش هزینه‌های درمان ناباروری پیشرفته مانند IVF پس از ۳۵ سال به نتیجه رسید و اکنون بیمه‌های پایه خدمات مذکور را حمایت می‌کنند. این عدم پوشش، چالشی بود که در سطح دنیا وجود داشت و بسیاری از نهادهای بیمه‌ای کشورها، زیربار این حمایت نمی‌رفتند. پارسانژاد ادامه داد: در کشور ما نیز با وجود اینکه در یک مقطع زمانی بیشترین درصد پوشش بیمه‌ای در مقایسه با سایر کشورها به‌وجود آمده بود؛ اما شامل اقدامات گران ناباروری نمی‌شد. اکنون همه متقاضیان خدمات ناباروری از طریق بیمه سازمان تأمین‌اجتماعی و سایر صندوق‌های بیمه‌ای، تحت پوشش هستند و افراد غیرشاغل نیز از حمایت بیمه سلامت برخوردارند. وی اعلام کرد: درحال حاضر حدود ۱۲۰ مرکز پیشرفته درمان ناباروری در کشور فعال است. گستردگی این مراکز به نحوی است که در برخی استان‌ها سه تا پنج مرکز درمان ناباروری وجود دارد و کسی محروم از درمان نیست. برای حمایت از زوج‌ها نابارور، حتی تسهیلاتی مانند پرداخت وام هم درنظر گرفته شده است. رئیس انجمن تخصصی باروری و ناباروری ایران، دسترسی به داروهای درمان ناباروری در کشور را مناسب دانست و گفت: حدود ۲۰ سال قبل، ۱۰۰درصد داروهای مذکور از خارج وارد می‌شد و دولت نیز یارانه آن را پرداخت می‌کرد. این تسهیلات آسان و نیز وجود مراکز پیشرفته درمان ناباروری سبب شده بود تا برخی از بیماران خارجی هم درمان‌های خود را در کشور ما انجام دهند. پارسانژاد، افزود: درحال حاضر بسیاری از داروهای ناباروری در داخل تولید می‌شود و از کیفیت مناسبی برخوردار است و پزشکان دقت می‌کنند تا داروهایی را که اثربخشی بیشتری دارد، تجویز کنند. وی ادامه داد: معتقدم برای حفظ کیفیت داروهای داخلی، اجازه واردات اقلام مشابه داده شود؛ در این صورت با ایجاد بازار رقابتی، تولید کننده‌ها تلاش می‌کنند تا کیفیت داروهای خود را افزایش دهند.