سه گام عملی برای تولید انبوه خودروهای برقی در ایران

با توجه به جهت‌گیری‌هایی که در ارتباط با تولید خودروهای برقی از سوی وزارت صمت شکل گرفته، این مسئله را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ صنعت خودروسازی ایران تا به حال دو تجربه مشابه در این زمینه داشته است؛ نخست در دهه 70 که استفاده از گاز ال‌پی‌جی به‌عنوان سوخت مایع باب شد، اما آن پروژه شکست خورد. در دهه 80 هم برای سی‌ان‌جی کردن خودروها میلیاردها تومان هزینه شد. امروز بعد از دو دهه شاهدیم ادعایی که در مورد اصلاح سبد مصرف سوخت در کشور شد، به هیچ وجه جنبه عملی پیدا نکرده است. الان تعداد خودروهایی که سی‌ان‌جی را به‌عنوان سوخت مصرف می‌کنند، در قیاس با خودروهای بنزینی قابل مقایسه نیستند. بنابراین با توجه به این تجربیات، تولید خودروهای برقی به مراتب سخت‌تر و گران‌تر تمام خواهد شد. از سویی این مسئله ریزه‌کاری‌های بسیار دارد که باید دید متولیان صنعت خودرو چگونه از پس آن بر خواهند آمد. تولید خودروهای برقی در ایران با چه موانعی می‌تواند روبه‌رو باشد؟ تولید خودروهای برقی از هر لحاظ خوب است، اما باید به ترتیبات آن نیز اشاره کرد. اولاً آیا تولید این نوع خودروها با توجه به ساختار اقتصادی ایران، به‌صرفه خواهد بود یا خیر؟ مصرف‌کننده ایرانی در حال حاضر با توجه به کاهش قدرت خریدش طی سالیان اخیر، به نظر از پس هزینه‌های خودروهای برقی که بیشتر از خودروهای بنزینی است برنخواهد آمد. دوماً زیرساخت‌های استفاده از خودروهای برقی مانند شبکه برق، ایستگاه‌های شارژ، تأمین قطعات و ملزومات خودرو و...، در کشور مهیا نیست و برای فراهم آوردن این‌ها به میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری نیاز داریم. برخی نیز یک‌سری مطالبی عنوان می‌کنند که به اعتقاد بنده فنی نیست. چه مسائلی؟ اینکه گفته می‌شود باتری خودرو را شب تا صبح به برق بزنند، شارژ می‌شود، اصلاً این‌گونه نیست. با باتری معمولی 3 کیلوواتی 16ساعت زمان لازم است فرایند شارژ برای طی کردن مسافتی بین 400 تا 500 کیلومتر انجام شود. از سویی به‌کارگیری شارژرهای سریع (FAST) هزینه هنگفتی معادل چندین میلیارد دلار را دربر می‌گیرد. در مورد تأمین برق آیا با برقی که در شبکه وجود دارد، فرایند شارژ انجام می‌شود؟ بر روی برق باید عملیات خاصی صورت گیرد و تجهیزات خاصی استفاده شود تا بتوان خودروهای برقی را با آن شارژ کرد. بنابراین با توجه به اینکه ما در حال حاضر با کمبود برق در زمان‌های اوج مصرف روبه‌رو هستیم، این خود یک مسئله جدی است که دولت چگونه می‌خواهد انرژی مورد نیاز خودروهای برقی را تأمین کند. چه اقدامات عملی برای تولید خودروهای برقی در داخل کشور باید انجام داد؟ اگر بخواهیم به‌طور خلاصه این موضوع را بیان کنیم، اولاً ساخت خودروهای برقی نیاز به سرمایه‌گذاری عظیمی دارد. مثلاً شرکت آلمانی فولکس واگن، حدود 16میلیارد دلار برای تولید این خودروها سرمایه‌گذاری کرده است. حال اینکه چگونه می‌توان با این وضعیت اقتصادی در کشور و تحریم صنعت خودرو، این حجم از سرمایه‌گذاری را انجام داد، باید متولیان امر به این مسئله پاسخ دهند. دوماً باید برای ساخت و تولید خودروهای برقی، توسعه شبکه شارژ و زیرساخت‌ها و همچنین خرید این خودروها توسط مردم، دولت مشوق‌های قابل‌توجهی را در نظر بگیرد. در دنیا نیز کشورهای پیشرفته چنین کارهایی را انجام داده‌اند تا بتوانند استفاده از خودروهای برقی را در کشورشان جا بیندازند. یک نکته هم اینکه در کشورهای دیگر قیمت انرژی چه برق و چه بنزین واقعی است، اما در کشورمان انرژی بسیار ارزان است و برای همین پروژه‌های استفاده از ال‌پی‌جی و سی‌ان‌جی شکست خورد. اگر قرار به توسعه استفاده از خودروهای برقی باشد، با قیمت انرژی کنونی و هزینه‌هایی که صرف این پروژه می‌شود، موضوع برای مصرف‌کننده صرفه اقتصادی نخواهد داشت و او با توجه به هزینه‌هایی که خودروهای برقی دارند، به این سمت کشیده نمی‌شود. به نظر شما پروژه تولید خودروهای برقی چقدر زمان نیاز دارد؟ به شرط وجود سرمایه و هزینه‌کردن در این رابطه، بین 10 تا 15سال زمان نیاز است تا فرایند تولید خودروهای برقی در ایران به ثمر بنشیند. در این رابطه فرایند مونتاژ، ساخت باتری، موتور، بُردها و نرم‌افزارها همگی نیاز به فناوری ساخت دارد که باید وارد شود و این مسئله نیز زمان‌بر خواهد بود. در کنار بحث تولید باید زیرساخت‌های شارژ نیز فراهم شود و ایجاد برق مورد نیاز و شبکه شارژ گسترده هم در داخل شهرها و در جاده‌ها پیگیری شود که این موضوع به سرمایه‌گذاری عظیمی نیاز دارد. در بحث خدمات پس از فروش و ارائه سرویس‌های دوره‌ای چه کارهایی باید صورت گیرد؟ قاعدتاً با توجه ساختار و مهندسی خودروهای برقی، باید مهندسان و تکنسین‌های جدیدی در مراکز خدمات پس از فروش این خودروها برای تعمیر و بازدید دوره‌ای به کار گرفته شوند. همچنین در بحث تصادفات، خودرویی که برقی‌ها را حمل می‌کند متفاوت است. تجهیزات آزمایشگاه نیز در این زمینه فرق می‌کند و نیاز به آموزش‌های تخصصی در این مورد وجود دارد. خودروسازان طی چند وقت اخیر نمونه‌هایی از خودروهای برقی را رونمایی کرده‌اند، ساخت این خودروها چگونه بوده است؟ قطعات، باتری و موتور این خودروها، وارداتی بوده و در داخل مونتاژ شده است. اینکه بخواهیم این خودروها را به مرحله تجاری‌سازی و انبوه برسانیم، به سرمایه‌گذاری زیادی نیاز داریم و عملاً در کوتاه‌مدت چنین کاری مقدور نیست.