استفاده از گیاه کنف در ساختمان سازی

به گزارش آتیه آنلاین و به نقل از گاردین؛ کنف یا «شاهدانه ساتیوا»، معروف به گیاه هزار و یک مولکولی، به عنوان یک داروی عامیانه، منبع الیاف نساجی برای لباس و ساخت طناب یا اتصال الوار کشتی‌ها شهرتی طولانی و گسترده دارد. اکنون شاهدانه البته از نوع غیرروان‌گردان آن یعنی کنف، برای چیزی بزرگ‌تر مورد استفاده و تبلیغ قرار می‌گیرد: بلوک‌های ساختمانی برای ساخت مسکن که می‌توان با جایگزین کردن آن به جای بتن از برخی جنبه‌های منفی زیست‌محیطی، لجستیکی و اقتصادی بتن جلوگیری کرد. صنعت سیمان علاوه بر مشکلاتی که در زمینه عایق‌بندی ساختمان و هدر رفت گرما یا غیرقابل استفاده کردن زمین‌های اطراف معادن و کارخانه‌های سیمان ایجاد می‌کند؛ مسئول حدود ۸ درصد از انتشار دی اکسید کربن در جهان نیز هست که باعث گرمایش سیاره می‌شود. جست‌وجوی جایگزین‌هایی در مقیاس بزرگ تاکنون نتایج اندکی به همراه داشته است، اما در مقیاس کوچک امکانات جالبی به‌وجود آمده است، از جمله استفاده از کنف مخلوط با آهک برای ایجاد مصالح ساختمانی کم‌کربن و سالم‌تر. «کایا کول»، طراح شهری و بنیانگذار یک مرکز طراحی و ساختمان مستقر در بروکلین، دراینباره می‌گوید: «برای الیاف کنف ساختمانی و عایق پتانسیل رشد بسیار زیادی در ایالات متحده وجود دارد». تابستان گذشته، «کول» به عنوان بخشی از ابتکار دانشگاه کلمبیا برای کمک به اعمال ابتکارات زیست‌محیطی، دو کلبه را در مزرعه‌ای در شمال نیویورک با استفاده از «آهک کنفی» ساخت، که با نام تجاری «کنفکریت» یا «کنف-بتن» (hempcrete) شناخته می‌شود. این نوع بلوک‌های کنفی باربر نیستند، بنابراین این ماده در درجه اول برای عایق کاری حرارتی و دیوارهای داخلی استفاده می‌شود. با استفاده از آجرهای کنفی پیش ساخته و الوار برای کاهش تاثیر کربن و برای نشان دادن تکنیک‌های ساختمانی پایدار این مواد، دو کلبه اجاره‌ای ساخته شد که مطابق با معماری زمین‌های کشاورزی طراحی شده‌اند. همچنین شرکت آقای «کول» شبکه نوپایی از طرفداران، طراحان و سازندگان کنف را در اختیار دارد که مصالح ساختمانی مبتنی بر محیط زیست را راهی برای کاهش چشمگیر ردپای کربن ناشی از موادی ساختمانی می‌دانند. اما اخیراً توانایی جدید کاشت کنف کشف شده است که حتی استفاده از این گیاه را برای طرفداران محیط‌زیست جذاب‌تر کرده؛ این گیاه می‌تواند بیش از دو برابر وزن خود کربن جذب کند. به عبارت دیگر کاشت شاهدانه دو برابر سریعتر از جنگلداری سنتی می‌تواند کربن خاک و هوا را کاهش دهد. بر اساس برخی برآوردها، کنف می‌تواند تا ۱۵ تن کربن در هکتار را از طریق فتوسنتز جذب کند. اگر کشت شاهدانه تنها به میزان ۲۵ درصد از زمین‌های کشاورزی جهان که برای لبنیات و دام استفاده می‌شود برسد، شکاف انتشار ۲۳ گیگاتنی کربن که مورد نظر سازمان ملل است برطرف خواهد شد. استفاده از موادی که مقدار زیادی کربن را قبل از تبدیل شدن به مصالح ساختمانی جذب می‌کنند، می‌تواند برای رسیدن به کربن خنثی تا سال ۲۰۵۰ بسیار مفید باشد. طرفداران استفاده از کنف در ساخت و ساز (آنها اصطلاح «کنف-آهک» را به «کنفکریت» ترجیح می‌دهند زیرا حاوی بتن نیست) از خواص غیرسمی و مقاوم در برابر کپک، آتش و غیر تهاجمی بودن گیاه صحبت می‌کنند. به گفته «تیم وایت» از موسسه «خانه‌های سالم تگزاس» : «جذاب‌ترین ویژگی خانه‌های کنفی این است که هیچ ماده شیمیایی به آنها اضافه نمی‌شود؛ صنایع ساختمانی مدرن یک مخلوط سمی هستند و بسیاری از مشتریان ما به دنبال خانه‌ای غیرسمی می‌گردند». او ادامه می‌دهد: «این ماده تقریباً کربن منفی است و هیچ فرآیند پتروشیمی در تولید آن دخیل نیست. در واقع این نوع مصالح ساختمانی سابقه‌ای هزاران ساله دارند». اما این صنعت در ایالات متحده هنوز در مراحل ابتدایی خود است و باید دوباره چیزهای زیادی یاد گرفت. کنف نیز مانند ماری‌جوانا در سال ۱۹۳۷ غیرقانونی اعلام شد و تلاش‌ها برای راه‌اندازی مجدد این صنعت زمانی صورت می‌گیرد که حافظه تاریخی کشت و فرآوری یا بازار این ماده از بین رفته است. «وایت» می‌گوید: «همه می‌خواهند ما فقط ۵۰ سال سیستم‌ها و آموزش‌های تولیدی خود را به عقب بازگردانیم؛ اما این دانش از مواد تاریخی و کشت کنف دیگر وجود ندارد و کار سختی در پیش است». با این حال در اروپا همه چیز کمی جلوتر است. برای مثال، در بریتانیا، خانه‌های کنفی «هاورهیل» در «سافولک» چند دهه قدمت دارند، در حالی که در فرانسه، مرکز ورزشی «پیر شوت» Pierre Chevet، در نزدیکی پاریس، اخیراً با استفاده از «کنفکریت» ساخته شده است. بر اساس برآوردها، پیش‌بینی می‌شود که بازار جهانی «کنف‌کریت» از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۸ سالانه ۱۶ درصد رشد کند، و پیش‌بینی می‌شود که کل بازار جهانی مصالح ساختمانی سبز تا سال ۲۰۲۶ به ارزش ۴۱۹ میلیارد دلار برسد. اما صنعت «کنف-آهک» نیاز به رقابت با صنعت ساخت و ساز مستقر دارد که هزینه و کنترل این رقابت دغدغه اصلی تولید کنندگان است. «وایت» در حال حاضر کلاس‌هایی را در زمینه تکنیک‌های ساختمان‌سازی طبیعی برای پیشبرد و رشد این صنعت برگزار می‌کند. نهایتا آنچه اثبات شده این است که مدل «کنفکریت» در ساخت و ساز تحت سخت‌ترین شرایط هم کار می‌کند، طور موثری کربن دی‌اکسید را از جو حذف کرده و در عین حال مسکنی پایدار برای میلیون‌ها نفر در سراسر جهان را ممکن می‌سازد. این یک وضعیت برد برد برای سیاره و بشریت است.