۱۴ خدمت دندانپزشکی زیر پوشش بیمه تأمین‌اجتماعی

به گزارش آتیه‌آنلاین، دهان و دندان به عنوان نخستین عضو دستگاه گوارش، نقش مهمی در سلامت بدن دارد و ایجاد هرگونه مشکل در این عضو مانند پوسیدگی و خرابی دندان، می‌تواند زنجیره گوارش را برهم ریخته و با ایجاد اختلال در هضم و جذب مواد غذایی، سیستم ایمنی و سلامت بدن را مختل کند. مشکلاتی مانند سوزش‌های مری، معده و یبوست و برخی مشکلات گوارشی، بی‌اینکه بدانیم ریشه در عدم صحیح هضم غذا دارد و اخیرا براساس یک تحقیق علمی، ارتباط قابل توجهی بین عملکرد جویدن غذا و سطح گلوکز خون در بیماران دیابت نوع ۲ مشاهده است و افرادی که توانایی کامل جویدن را حفظ می‌کنند، سطح گلوکز خون کمتری نسبت به آن‌هایی که غذا را به‌طور کامل نمی‌جوند، دارند. برای برخورداری از دهان و دندان سالم، بی‌شک پیشگیری از بیماری‌ها حرف نخست را می‌زند؛ اما دسترسی مناسب به خدمات دندانپزشکی نیز مهم است. این درحالی است که هزینه‌های دندانپزشکی جزو خدمات گران محسوب می‌شود و با درآمدهای اقشار کارگر جامعه همخوانی ندارد. پوشش بیمه‌ای دندانپزشکی از طرفی پوشش بیمه‌ای این خدمات تنها معطوف به اقدامات پیشگیرانه است و درحال حاضر ۱۴ خدمت دندانپزشکی تحت پوشش بیمه‌های پایه قرار دارد که از جمله آن می‌توان به خدمات ویزیت شامل معاینه، تشخیص و صدور نسخ دارویی و تشخیصی، پروفیلاکسی، (حذف باکتری‌ها، رسوب پلاک و جرم) کودک، وارنیش فلوراید و فیشورسیلانت اشاره کرد. همچنین خدماتی مانند جرم‌گیری، آمالگام یک، دو و سه سطحی دندان، کامپوزیت زینتی یک، دو و سه سطحی خلفی، کشیدن دندان، جراحی نسج نرم و سخت و رادیوگرافی دندان شامل «تک دندان و فک و دهان) نیز زیر پوشش بیمه‌های پایه قرار دارد. ارائه این خدمات، هرچند تا حدودی می‌تواند پاسخگوی رفع نیازهای دندانپزشکی بیمه‌شدگان باشد، اما بسیاری از بیماران خواهان انجام اقداماتی مانند درمان ریشه، روکش و خدمات ارتودنسی هستند. درحالی که گسترش پوشش بیمه‌ای خدمات مذکور به دلیل نوع خدمات دندانپزشکی میسر نیست و به گفته دکتر سکینه نوری‌پور، دندانپزشک سازمان تأمین‌اجتماعی، با توجه زمان‌بر بودن ارائه خدمات دندانپزشکی، نمی‌توان این خدمات را از پوشش کامل بیمه‌ای برخوردار کرد. او افزود: «باید توجه داشت؛ درمان ریشه حدود یک ساعت به طول می‌انجامد و یک دندانپزشک در ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه زمان کاری یک شیفت، نمی‌تواند بیماران زیادی را ویزیت کند و از طرفی به دلیل بالا بودند تعداد مراجعه کننده، مدت انتظار بیماران طولانی می‌شود.» نوری‌پور همچنین معتقد است، برخی از خدمات دندانپزشکی نیاز به مراجعه مکرر بیمار دارد؛ اما در تأمین‌اجتماعی هر اقدام درمانی در یک جلسه انجام و تمام می‌شود. برای مثال برای درمان ریشه یا روکش دندان نیاز به مراجعه بیمار به دفعات وجود دارد و در نتیجه بار مراجعه‌های دفعه دوم و سوم اضافه شده که خود سبب افزایش هزینه‌های درمان تامین‌اجتماعی می‌شود. این درحالی است که خرید برخی اقلام مصرفی دندانپزشکی گران و برخی وارداتی است که قیمت آن با نوسانات دلار افزایش می‌یابد. آمار خدمات دندانپزشکی تأمین‌اجتماعی با وجود محدودیت خدمات بیمه‌ای دندانپزشکی، اما در سال‌های اخیر به دلیل افزایش هزینه‌های درمانی، بار مراجعه به مراکز درمانی دولتی و تأمین‌اجتماعی فزونی یافته و به ویژه در حوزه خدمات دندانپزشکی نیز، افرادی که تا پیش از این به بخش‌های خصوصی مراجعه می‌کردند، اکنون با درمان‌های خود را در مراکز دارای تعرفه‌های دولتی پی‌گیری می‌کنند. سازمان تأمین‌اجتماعی علاوه بر برخورداری از ۵ مرکز دندانپزشکی مستقل، با ایجاد واحدهای دندانپزشکی در مراکز درمانی سرپایی، دسترسی بیمه‌شدگان را به خدمات دندانپزشکی فراهم کرده است. همچنین در سال ۱۴۰۱ تعداد ۱۷۸۲ دندانپزشک مستقل با تأمین‌اجتماعی طرف قرارداد بودند. با نگاه به آمار ارائه خدمات درمانی تأمین‌اجتماعی می‌توان به عمق افزایش استقبال از خدمات مذکور پی‌ برد؛ در سال ۱۴۰۱ تعداد ۳ میلیون و ۴۲۴ هزار و ۴۵۷ مراجعه به واحدهای دندانپزشکی مراکز ملکی تأمین‌اجتماعی انجام شده و بیمه‌شدگان به تفکیک از ۹۶۹ هزار و ۱۵۳ مورد خدمات معاینه، یک میلیون و ۹۱ هزار و ۳۲۸ مورد ترمیم و یک میلیون و ۳۴۷ هزار و ۶۴۹ مورد کشیدن دندان بهره‌مند شده‌اند. همچنین در این بازه زمانی ۱۱۵ هزار و ۲۵۷ جراحی نسج نرم، ۳۶ هزار و ۲ جراحی نسج سخت، ۳۵۳ هزار و ۹۰۹ جرم‌گیری، ۲۱۰ هزار و ۴۵۴ بروساژ دندان، ۳۶ هزار و ۳۳۱ آموزش بهداشت، ۷ هزار و ۳۹۱ پرو فیلاکسی فلوراید، ۵ هزار و ۲۰۱ فیشور سیلانت دندان، ۸ هزار و ۲۹۹ وارنیش فلوراید دو فک ارائه شده و تعداد سایر خدمات مانند پانسمان نیز ۱۵ هزار و ۲۰۲ مورد به ثبت رسیده است. جایگاه ایران در نقشه دندانپزشکی زهرا سیدمعلمی، مدیرکل دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت در گفت‌وگو با ایرنا اعلام کرده است: «درحال حاضر مطابق با نقشه جهانی پوسیدگی دندان، رنگ کشور ما آبی است و شاخص پوسیدگی دندان برای ۱۲ ساله‌ها معادل ۱.۸۹ است و اگر این وضعیت ادامه یابد در سنین بالاتر، رنگ کشور در این نقشه زرد می‌شود.» این درحالی است که به گفته او ۳۴درصد کودکان ایرانی خدمات دندانپزشکی را به‌طور کامل دریافت نمی‌کنند. در این صورت رفع مشکلات دسترسی مردم به خدمات دندانپزشکی بسیار ضروری است. در این راستا، فراهم کردن نیروهای دندانپزشکی در مراکز درمانی دولتی و تأمین‌اجتماعی می‌تواند شرایط دسترسی مردم را به این خدمات تسهیل کند. اما اختلاف تعرفه‌های دندانپزشکی در بخش‌های دولتی و خصوصی سبب شده تا بسیاری از دندانپزشکان فعالیت در مراکز خصوصی را ترجیح دهند و با سیر صعودی هزینه‌های درمانی، بسیاری از دندانپزشکان، فعالیت در بخش‌های خصوصی را در اولویت قرار داده‌اند. از این‌رو، غالب مراکز درمانی دولتی و تأمین‌اجتماعی با کمبود دندانپزشک مواجه هستند.