بازار داغ خرید و فروش طلا در بورس

کنترل نقدینگی سرگردان جامعه و جلوگیری از التهاب در بازار سکه و طلا از مهم‌ترین مزایایی است که توسعه صندوق‌های طلا در بورس می‌تواند به دنبال داشته باشد. در همین زمینه رحمان آراسته، مدیر بازار مشتقه و صندوق‌های کالایی بورس کالای ایران می‌گوید: «هم‌سو با سیاست‌های دولت در راستای مشارکت مردم در اقتصاد و جذب نقدینگی سرگردان به بازارهای رسمی و شفاف، شرایط جذب ۲۱هزار میلیارد تومان نقدینگی در صندوق‌های طلا فراهم شده است.» آراسته می‌افزاید: «وجود زنجیره ابزارهای جذاب طلا در بورس کالا باعث شده تا ذائقه شمار زیادی از سرمایه‌گذاران و عموم مردم، از مبادلات فیزیکی به سمت ابزارهای مالی طلا تغییر کند.» او با اشاره به اینکه در کنار معاملات گواهی سپرده و همچنین قراردادهای مشتقه طلا، امروز شاهد رونق بی‌سابقه صندوق‌های طلا در بورس کالا هستیم، گفت: «صندوق‌های طلا این امکان را به عموم مردم می‌دهند که حتی اگر هیچ آشنایی و تحلیلی از بازار طلا ندارند، با خرید واحدهای صندوق طلا از نوسانات بازار سود کسب کنند و به نوعی هیچ دغدغه‌ای در فرایند سرمایه‌گذاری نداشته باشند.» مدیر بازار مشتقه و صندوق‌های کالایی بورس کالا ادامه داد: «سرمایه‌گذاری سنتی در بازار طلا و خرید از بازار آزاد، مخاطرات و معضلات زیادی از جمله بحث کیفیت، عیار، نگهداری و سرقت را به همراه دارد، اما در صندوق‌های طلا یک ابزار آسان در اختیار مردم قرار گرفته تا آن‌ها با خیال راحت و بدون ریسک بازار سنتی اقدام به سرمایه‌گذاری کنند.» افزایش تعداد صندوق‌های طلا افزایش تعداد صندوق‌های طلا به این دلیل است که بتوان افرادی که درجه ریسک‌پذیری کمتری دارند و تمایل به ورود مستقیم در سرمایه‌گذاری همچون شمش و سکه طلا ندارند را به این سمت حرکت داد. صندوق‌ها می‌توانند به سرمایه‌گذاران اطمینان دهند که افرادی با اطلاعات مالی تخصصی‌تر می‌توانند دارایی‌های آن‌ها را مدیریت کنند. بر اساس آمار رسمی بورس کالا، همین جذابیت‌ها باعث شده در رقمی بی‌سابقه ارزش بازار صندوق‌های طلا از ۲۱هزار میلیارد تومان عبور کند و حتی ظرفیت جذب نقدینگی به این صندوق‌ها به ۳۰‌هزار میلیارد تومان برسد. از سویی جذابیت‌های سرمایه‌گذاری در بازار طلا آن‌قدر بالاست که مدل‌های جدید معاملات طلا در بازار مشتقه و صندوق‌های کالایی تا پایان سال از سوی بورس کالا معرفی می‌شود تا سرمایه‌گذار علاقه‌مند به بازار طلا در کشور باقی نماند که ابزارهای بورس کالا، مدل و سلیقه او را پوشش ندهد. در همین راستا آراسته می‌گوید: «درحال حاضر ۱۳ صندوق سرمایه‌گذاری طلا در بورس کالا فعال هستند که هدف‌گذاری، جذب ۲۰۰هزار میلیارد تومان هزار میلیارد تومان نقدینگی به این صندوق‌ها طی دو سال آینده است. رسالتی که هم‌سو با سیاست‌های دولت در راستای مشارکت مردم در اقتصاد و جذب نقدینگی سرگردان جامعه از بازارهای غیررسمی و غیرشفاف به مبادلاتی رسمی، شفاف و مطمئن است.» کارمزد پایین خرید طلا از بورس رامین ابوالفضلی، کارشناس بازارهای مالی نیز با اشاره به اینکه صندوق‌ سرمایه‌گذاری طلا، یکی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و قابل معامله در بورس کالاست، گفت: «در این صندوق‌ها سرمایه مشتریان به خرید اوراق مبتنی بر سکه طلا اختصاص می‌یابد. صندوق‌های طلا حداقل ۷۰درصد دارایی خود را به خرید سکه و مابقی را به اوراق درآمد ثابت اختصاص می‌دهند.» او با تأکید بر اینکه خرید طلا به‌صورت فیزیکی همیشه ریسک‌هایی چون سرقت، تقلب و عوامل دیگر را به همراه دارد، افزود: «خرید از صندوق طلا برنامه‌ای برای این نوع از خطرات در نظر گرفته و افراد می‌توانند با پرداخت هزینه‌ای از این ریسک‌ها حفظ شوند. علاوه بر این موضوع در زمان فروش طلا به‌شکل فیزیکی همواره هزینه یک تا دو درصدی معاملات به سرمایه‌گذاران تحمیل می‌شود. این در حالی‌ است که خرید و فروش اوراق صندوق‌های طلا کارمزد بسیار کمی دارد.» به گفته ابوالفضلی، با حداقل سرمایه ۵۰۰هزار تومانی می‌توان در صندوق‌های قابل معامله سرمایه‌گذاری کرد. این موضوع در حالی اتفاق می‌افتد که برای خرید طلای فیزیکی گاهی باید میلیون‌ها تومان پول در اختیار داشت. حتی می‌توان مازاد درآمد ماهانه خود را به خرید صندوق اختصاص داد. این کارشناس بازارهای مالی در ادامه با اشاره به اینکه علاوه بر صندوق‌های طلا، امکان خرید و فروش گواهی سپرده شمش طلا نیز در بورس کالا فراهم است، اضافه کرد: «کارمزد اندک معاملات گواهی سپرده در بورس کالا نسبت به خرید فیزیکی شمش یا سایر مصنوعات طلا از دیگر مزایای این ابزار محسوب می‌شود؛ چراکه خرید فیزیکی طلا (شمش و آب‌شده) در بازار سنتی کارمزد بالایی دارد. ضمن اینکه تفاوت قیمت بین مظنه خرید و فروش در این بازار قابل‌توجه است.» او همچنین توضیح داد: «از دیگر مزایای گواهی سپرده کالایی، قابلیت وثیقه‌گذاری آن است. زمانی که گواهی سپرده کالایی صادر می‎شود، نشان می‌دهد که مالک گواهی سپرده کالایی به پشتوانه آن می‌تواند تسهیلات بانکی دریافت کند. همچنین گواهی‌های سپرده کالایی طلا معاف از مالیات هستند در حالی‌که سرمایه‌گذاری در بازار سنتی طلا مشمول پرداخت مالیات می‌شود.» ابوالفضلی افزود: «گواهی سپرده شمش طلای بورسی با توجه به اینکه توسط ارزیاب آزمایشگاه مورد ارزیابی و نمونه‌برداری قرار می‌گیرد، امکان پایین بودن کیفیت تقریباً نزدیک به صفر دارد. سرمایه‌گذاران می‌توانند با اطمینان کامل به خرید و فروش این اوراق بپردازند؛ زیرا پذیرش کالا در بورس کالا به عنوان یک بازار رسمی شفاف و متشکل، منوط به داشتن استانداردهای مورد تأیید بورس و گواهی سپرده شمش طلا نیز بر پایه شمش‌های دارای استاندارد است.» شفافیت معاملات در بورس گواهی سپرده شمش طلا به دلیل آنکه در بازار مالی بورس کالا فعال است، نقدشوندگی بالایی دارد. دارندگان اوراق به راحتی می‌توانند با فروش اوراق خود در زمان دلخواه، از نوسانات قیمت طلا سود کسب کنند. همچنین امکان تحویل شمش طلا نیز در بورس وجود دارد و کل فرایندها در کوتاه‌ترین زمان انجام می‌شود. با توجه به کشف قیمت‌ها در این بازار از طریق مکانیسم حراج، نرخ‌ها منصفانه تعیین شده و افراد می‌توانند اطمینان داشته باشند قیمت‌ها سلیقه‌ای نبوده و فروشنده با محاسباتی ناآشنا و غیرشفاف، مبالغ اضافه‌تری نسبت به ارزش طلا از خریدار دریافت نمی‌کند. در عین حال این بازار قابل رقابت و نظارت است. به این مفهوم که قیمت‌ها بعد از رقابت شکل گرفته در بازار، نهایی می‌شود. در این روند افزایش عرضه می‌تواند بر کاهش قیمت‌های کشف شده مؤثر باشد. همچنین نظارت بر این بازار به راحتی صورت می‌گیرد. از آنجا که معامله در بازاری کاملاً شفاف انجام می‌شود، همه جزئیات معامله مشخص است. اینکه چه کسی و با چه میزان، طلا را عرضه کرده و کالای عرضه شده چه عیار و استانداردی دارد و اینکه چه کسی طلا را خریداری کرده و طلای خریداری شده چه استاندارد و کیفیتی دارد و به چه میزان فروخته شده، همه در این بازار مشخص است.