تورم در سال ۲۰۲۴ جهان را به کدام سو خواهد برد؟

اقتصاددانان نرخ تورم جهانی را برای سال ۲۰۲۴ به میزان پنج درصد پیش‌بینی می‌کنند که کمتر از انتظار قبلی شش درصدی است. همچنین نرخ‌های تورم پیش‌بینی‌شده برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۷ از روندی نزولی پیروی می‌کنند، اما به ترتیب همچنان بالا و در ۴.۴درصد و ۳.۶درصد خواهند بود. البته نیاز به ذکر این نکته نیست که کشورهای مختلف شرایط اقتصادی خاص خود را دارند و تورم در هر کشور به عنوان تابعی از شرایط دستخوش تغییر می‌شود. در اوضاعی که برای جهان کاهش نرخ تورم پیش‌بینی شده قطعاً برخی کشورها همچنان سوار موج تورم خواهند بود، اما بر اساس بررسی‌های صورت گرفته چنین اعلام شده که بیشتر مناطق کاهش انتظارات تورمی کوتاه‌مدت و بلندمدت را نسبت به سه‌ماهه قبل نشان می‌دهند. تورم اروپا و آمریکا در سال ۲۰۲۴ بر اساس تحقیقات اندیشکده آلمانی آیفو (Ifo)، انتظار تورم اروپای غربی برای سال ۲۰۲۴ به میزان ۳.۱درصد پیش‌بینی شده در حالی که آمریکای شمالی با تورم ۲.۴درصدی دارای نرخ تورمی کمتر از میانگین جهانی است. برخلاف آن، آمریکای جنوبی و شمال آفریقا انتظارات تورمی را برای سال ۲۰۲۴ افزایش داده‌اند که با ۲۹ و ۴۵درصد هر دو بالاتر از میانگین جهانی هستند. اقتصاددانان برای سال ۲۰۲۷ کاهش ۲.۱درصدی تورم در اروپای غربی و ۲.۴درصدی در آمریکای شمالی را پیش‌بینی کردند. البته از منظر سازمان ملل متحد، تورم، که در طول دو سال گذشته میلادی از نگرانی‌های مهم اقتصادی بوده، نشانه‌هایی از کاهش نشان می‌دهد.بر اساس پیش بینی (UN)، تورم کل جهان از هشت درصد در سال ۲۰۲۲ به ۵.۷درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته و در سال جاری میلادی به ۳.۹درصد خواهد رسید. تورم ایران در سال ۲۰۲۴ پیش‌بینی نرخ تورم در ایران نیز موضوعی است که همواره مورد توجه بوده و اظهارنظرهای متعددی درباره آن صورت می‌گیرد. در شرایطی که هنوز بیش از دو ماه به شروع سال جدید شمسی باقی مانده، برخی کارشناسان اقتصادی در داخل کشور بر این نکته تأکید دارند که بر اساس شرایط مالیاتی در نظر گرفته شده در بودجه سال ۱۴۰۳ احتمالاً با رشد تورم مواجه خواهیم بود. با این حال سازمان ملل متحد در تازه‌ترین گزارش خود به بررسی «شرایط و چشم‌انداز اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۴» پرداخته است. این گزارش تورم ایران در سال جدید میلادی را حدود ۲۸.۵درصد پیش‌بینی می‌کند که کاهش قابل ملاحظه نسبت به تورم تخمین زده شده ۴۲درصدی در سال قبل (۲۰۲۳) را نشان‌ می‌دهد. این نهاد جهانی تورم کشور را با روند کاهشی در سال ۲۰۲۵ نیز حدود ۲۵درصد پیش‌بینی می‌کند. آخرین برآوردهای صندوق بین المللی پول (IMF) که چندی پیش منتشر شد، در قیاس با گزارش سازمان ملل تفاوت‌هایی دارد. نکته مشترک هر دو گزارش آن است که تورم ایران برای سال جدید میلادی کاهشی پیش‌بینی شده است. بر اساس گزارش صندوق بین المللی پول که اکتبر سال ۲۰۲۳ منتشر شده، برآورد تورم ایران در سال ۲۰۲۳ معادل ۴۷درصد بوده و برای سال ۲۰۲۴ حدود ۳۲.۵درصد پیش‌بینی می‌شود. البته تیرماه سال جاری بانک جهانی نیز به پیش‌بینی وضعیت اقتصاد در سال جدید میلادی پرداخته بود که شاید این گزارش در قیاس با سایر گزارش‌ها کمی متفاوت باشد. طبق بررسی مذکور نرخ تورم در سال ۲۰۲۴ همچنان بالاتر از سطح قبل از همه‌گیری کرونا خواهد بود. اقدامات بازارمحور برای جبران تورم بلندمدت در اقتصادهای پیشرفته، با وجود کاهش قیمت نفت، همچنان بالای دو درصد باقی می‌ماند. در بسیاری از بازارهای نوظهور و اقتصادهای در حال توسعه (EMDEs)، تورم یا در حال شتاب خواهد بود یا در سطوح بالا تثبیت خواهد شد. انتظارات تورمی بازارهای نوظهور و اقتصادهای در حال توسعه در یک سال آینده فقط اندکی کاهش خواهد یافت و پیش‌بینی‌های بلندمدت‌تر حاکی از کاهش سریع‌تر تورم در کشورهایی است که اهداف تورمی دارند. از سوی دیگر آخرین نظرسنجی رویترز با بیش از ۵۰۰ اقتصاددان که نتایج آن آبان‌ماه منتشر شد، گویای آن است که تورم بالا تا اواخر سال ۲۰۲۴ در آسیا ماندگار خواهد بود. با وجود موفقیت گسترده در پایین آوردن تورم از بالاترین سطح خود، قیمت‌ها همچنان سریع‌تر از آنچه اکثر بانک‌های مرکزی آسیا ترجیح می‌دهند در حال افزایش هستند و دستیابی به اهداف تورمی آن‌ها احتمالاً دشوار است.