بررسی عوامل رشد مشارکت اقتصادی در سال‌جاری

به گزارش آتیه آنلاین، نرخ مشارکت اقتصادی یکی از شاخص‏های رفاه اقتصادی و پویایی بازار کار محسوب می‏شود که بسیاری از شاخص‏های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را به همراه دارد. این نرخ از جمله شاخص‏های کلیدی بازار کار در سطح جهانی است. برای تدوین سیاست‏های اشتغال و برنامه‏ریزی می‏توان از نرخ مشارکت اقتصادی بهره گرفت. دولت سیزدهم نیز با سیاست‏های حمایتی و تشویقی سعی در بهبود وضعیت بازار کار دارد ، به‌گونه‌ای که در ۲ سال فعالیت این دولت شاهد آمار نرخ مشارکت‏کنندگان اقتصادی، افزایش آمار اشتغال و کاهش نرخ بیکاری هستیم. آنچه که با افزایش نرخ بیکاری باید به آن توجه کرد این است که آیا افزایش نرخ بیکاری معلول رشد نرخ مشارکت است؟ اگر نرخ بیکاری در این شرایط افزایش یابد در صورت اجرای سیاست‌های هدفمند بازار کار جای نگرانی نیست. افزایش نرخ بیکاری زمانی برای بازار کار و اقتصاد کشور جای نگرانی دارد که نرخ مشارکت کاهش پیدا کرده باشد. بررسی نرخ مشارکت در بیش از دو دهه گذشته نشان می‌دهد، این نرخ در سال ۷۸ برابر ۳۷ درصد بود و ۶ سال بعد به بالاترین نرخ یعنی ۴۱ درصد رسید و از سال ۸۶ تا ۹۶ هیچ گاه نرخ ۴۰ درصدی را تجربه نکرد. بررسی آمار منتشر شده مرکز آمار حاکی است سرانجام پس از ۱۲ سال نرخ مشارکت اقتصادی در سال ۹۶ دوباره وارد کانال ۴۰ درصدی، معادل ۴۰.۳ درصد شد و در این سال‌ها همواره نرخ صعودی ادامه داشت و در سال ۹۸ نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۴.۱ درصد رسید. اما نرخ مشارکت اقتصادی در سال ۹۹ به دلیل شیوع ویروس کرونا روند نزولی یافت. در سال ١٣٩٩، به میزان ٤١,٣ درصد جمعیت ١٥ ساله و بیش‌تر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند، یعنی در گروه شاغلان یا بیکاران قرار گرفته‌اند. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی حاکی از آن است که این نرخ نسبت به سال ۱۳۹۸، ٢.٨ درصد کاهش یافته است. اما روند نزولی نرخ مشارکت اقتصادی در سال۱۴۰۱ با مهار ویروس کرونا متوقف شد. اما همچنان این نرخ به دوران پیش ازکرونا بازنگشته است. این روند در پاییز سال ۱۴۰۲ روند افزایشی به خود گرفت. این امر نشان می‌دهد که رونق به بازار کار بازگشته است. جدیدترین داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد که در پاییز سال‌جاری حدودا ۲۶ میلیون و ۸۱۹ هزار نفر از جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر در بازار کار ایران مشارکت داشته‌اند. به عبارت دیگر، نرخ مشارکت در پاییز امسال ۴۱.۵ درصد برآورد شده است. این نرخ در مدت مشابه در سال قبل ۴۱ درصد بوده بنابراین نرخ مشارکت با افزایش مواجه شده است. البته این تغییرات مربوط به کل کشور است. شواهد به دست آمده حاکی از آن است که نرخ مشارکت زنان و مردان نیز در پاییز سال جاری بالاتر از پاییز سال قبل قرار گرفته است. به بیان دقیق‌تر، نرخ مشارکت مردان از ۶۸.۵ درصد به ۶۸.۶ درصد رسیده است. این نرخ در زنان نیز بعد از تجربه افزایش ۰.۸ واحد درصدی وارد کانال ۱۴.۴ درصد شده است. نتایج آمارگیری مرکز آمار در پاییز۱۴۰۲ نشان می‌دهد که ۶۴ میلیون و ۶۴۷ هزار نفر شاغل ۱۵ ساله و بیشتر از آن هستند که از این تعداد نرخ مشارکت اقتصادی فعال ۴۱ درصد (۲۶ میلیون و ۷۷۶ هزار نفر) و نرخ مشارکت غیرفعال ۵۸.۵ درصد (۳۷ میلیون و ۸۲۷ هزار نفر) است. تغییرات این نرخ نشان می‌دهد که این شاخص نسبت به فصل مشابه در سال قبل (پاییز ۱۴۰۱)، ۰.۵ درصد افزایش داشته است. در همین راستا نرخ مشارکت اقتصادی در ۱۸ استان روند افزایشی داشته است. بیشترین افزایش نرخ مشارکت در استان‌های هرمزگان از ۳۸.۹ به ۴۲.۹ درصد، خراسان شمالی از ۴۲.۱ به۴۶ درصد و گلستان از ۳۸.۱ به ۴۰.۴ درصد رسیده یعنی شاهد رشد این نرخ به ترتیب ۴.۴ درصد، ۳.۵ درصد و ۲.۲ درصد در این سه استان هستیم. استان گلستان هم در نرخ مشارکت اقتصادی و هم نرخ اشتغال بیشترین روند افزایشی را داشته است که این امر نشانگر اجرای برنامه‌های سیاستی و زیرساختی در حوزه اشتغال و تولید است.