مهارت‌آموزی حلقه گمشده نظام آموزش و پرورش

گذری بر نظام آموزشی کشورهای پیشرفته بیانگر حدود 70 درصد مهارت آموزی درنظام آموزش و پرورش است که برای تربیت دانش‌آموزان و دانشجویان طراحی و اجرا می‌شود و 30 درصد آموزش‌ها نظری است این در حالی است به گفته سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس در ایران به دلیل فراهم‌نبودن امکانات زیرساختی 36 درصد آموزش‌های مهارتی در آموزش و پرورش و کمتر از 25 درصد آموزش‌های عالی کشور به مهارت‌آموزی اختصاص یافته است. احمدرضا فلاحی در گفتگو با آتیه آنلاین می‌گوید: قانون، 50 درصد مهارتی کردن آموزش در نظام آموزش و پرورش کشور را به تصویب رسانده اما در واقعیت به دلیل فراهم‌نبودن امکانات زیرساختی، آموزش‌های مهارتی در آموزش و پرورش به 36 درصد رسیده است و متاسفانه در خصوص مهارت‌آموزی قوانین دست کاری شده است. به‌طور مثال هر دانش‌آموز هنرستانی می‌تواند در هر رشته غیرمهارتی در دانشگاه تحصیل کند که این تناقض بین قانون و آیین‌نامه‌هاست. وی معتقد است : تناقض قوانین ، عدم تامین امکانات زیر ساختی و تجهیزات آموزشی و عدم توجه به گسترش هنرستان‌ها و آموزش‌های مهارتی بدون تجهیزات و ابزار مهارتی که ناشی از ضعف قوانین و تدابیر نهادهای بالادستی است، از جمله عوامل ناکارامدی سیستم آموزش و پرورش کشور در مهارت‌آموزی، خلاقیت و کارآفرینی است به‌طوری که دانش‌آموز بعد از 12 سال آموزش نمی‌تواند جذب کار و حرفه‌ای شود. این عضو کمیسیون مجلس می‌گوید: مجلس کار قانونی مهارتی‌کردن آموزش را انجام داده اما باید ببینیم آیا مصوبه برنامه ششم توسعه با واقعیت‌های موجود چقدر تطابق داشته است؟ حال در برنامه هفتم توسعه قانون به 40 درصد مهارتی‌شدن آموزش‌ها تاکید کرده است که باید هم رویکرد جدیدی در نظام آموزشی داشته باشیم. شورای عالی انقلاب فرهنگی برای ورود به مهارت آموزی اقدام کند فلاحی می‌افزاید: اخیرا پیشنهادی برای تجدید نظر در نظام آموزش و پرورش و اصلاح پایه‌ها و سرفصل‌های آموزشی به شورای عالی فرهنگی ارائه شده است. رسیدگی به قانون مهارت‌آموزی آموزش و کارآفرینی و خلاقیت دانش‌آموزان به صورت مستمر در مجلس به دلیل تغییر دوره‌های چهار ساله و عدم ثبات و تغییر نمایندگان زمان بر است به همین دلیل تاکید ما برای ورود شورای عالی انقلاب فرهنگی در مقوله مهارتی‌کردن آموزش و اصلاح نظام آموزش و پرورش، ثبات این شورا و کمیته‌های زیر مجموعه است. وی تاکید می‌کند: پایه‌های تحصیلی ما نیاز به اصلاح دارد و وحی منزل نیست که حتما 12 پایه تحصیلی داشته باشیم. ممکن است با 9 پایه هم این مباحث آموزش داده شود. سرفصل‌ها هم اغلب بدون استفاده، تکراری و خسته‌کننده است که مطابق با نیازهای زندگی دانش‌آموزان ما نیست. درصورت تغییر و اصلاح پایه‌ها و سرفصل‌های آموزشی، نظام آموزش و پرورش ما متحول می‌شود. بازنگری در پایه‌های تحصیلی، تامین 60 هزار معلم ، تقویت محتوای آموزشی در سرفصل‌ها و فضا و سرانه آموزشی نیاز سیستم آموزشی کشور است . هوش مصنوعی نظام آموزش و پرورش ایران را متحول می‌کند فلاحی اضافه می‌کند: شورای عالی انقلاب فرهنگی با توجه به ورود فضای الکترونیکی به سیستم‌های آموزشی و هوش مصنوعی باید برای ورود به مهارت‌آموزی هم در نظام آموزش و پرورش و هم در آموزش عالی رویکرد جدیدی اتخاذ کند. با ورود هوش مصنوعی ما در آستانه تحولی جدی هستیم که در آینده ای نه چندان دور ممکن است بسیاری از رشته‌های تحصیلی کارآمدی خود را از دست دهد و سیستم آموزشی ما تغییر کند بنابراین باید با شیوه‌های جدید به سمت تحولات نوین آموزشی برویم. این نماینده مجلس درباره اجرای عدالت آموزشی نیز می‌گوید: زمانی عدالت تحقق می‌یابد که یادگیرندگان از طریق درون‌داده‌ها و فرایندها در مدرسه، بتوانند اهداف علمی، اعتقادی، اجتماعی و آموزشی را کسب کنند. فراهم‌کردن فرصت‌های برابر و عادلانه آموزشی جزئی از عدالت آموزشی است و رسیدن به عدالت آموزشی برای تمام جوامعی که آموزش‌وپرورش را یک جزء مهم در زندگی افراد می‌دانند، امری اصلی به شمار می‌رود. برای دستیابی به عدالت آموزشی و بهره‌مندی کلیه یادگیرندگان از منابع، بدون درنظرگرفتن طبقه اجتماعی، اقتصادی، جغرافیایی، نژاد، قومیت، زبان، مذهب و خانواده، باید توزیع منابع به شکل عادلانه و با توجه به شرایط کلیه یادگیرندگان انجام شود. برای رسیدن به این مهم و دستیابی عادلانه به فرصت‌های آموزشی، لازم است منابع انسانی کارآمد و ماهر در همه مناطق توزیع شوند که متاسفانه با ضعف جدی در این خصوص برخورداریم. فلاحی در پایان تاکید می‌کند: تصور اولیه از عدالت آموزشی، عدالت در دسترسی همگانی به آموزش با کیفیت است. در واقع عمده تلاش در تحقق عدالت آموزشی و اسنادی چون سند آموزش ۲۰۳۰ آن است که برای همه اقشار نیازمند به آموزش، دسترسی همگانی ایجاد کنند. اما نکته مهم آن است که آموزش عرضه شده به همگان باید از کیفیت لازم نیز برخوردار باشد. در واقع دسترسی به آموزش هایی که حقیقتا کیفیت لازم را ندارند، دسترسی محسوب نمی شوند. زمانی که از عدالت آموزشی سخن می گوییم ذهن‌ها به سمت مناطق محروم می‌رود اما در همین تهران در کنار مجلس ما با کمبود معلم و تراکم فضای آموزشی از نظر جمعیتی مواجه هستیم که برای رفع این مشکلات باید امکانات لازم فراهم شود.