زنان بی‌کار تهیدست‌ نیازمند حمایت‌های بیشتر دولت‌اند

به گزارش آتیه آنلاین، هفتم آبان ماه سال‌جاری، «صولت مرتضوی» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از کاهش چهار درصدی نرخ بیکاری در دو سال اخیر خبر داد و گفت: از ابتدای دولت سیزدهم تاکنون، معدل نرخ بیکاری که بیش از ۱۱ درصد بود، اکنون به هفت درصد رسیده است. او همچنین افزایش نرخ اشتغال صنعتی برای گروه‌های جوان جویای کار را یکی از دستاوردهای دولت دانست و گفت: «بدیهی است که ایجاد فرصت‌های شغلی، نفع راهبردی کشور را هم به دنبال خواهد داشت و جوانی که در صنعت مشغول به کار شود، علاوه بر اینکه درآمد و بیمه او تأمین خواهد بود، به یک عنصر مولد و پیشران در نظام تولید هم تبدیل خواهد شد». دهم آبان ماه نیز «محمود کریمی بیرانوند» معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ارتباط با نرخ بیکاری دانش‌آموختگان گفت: نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان از ۱۹ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۱۲ درصد در تابستان ۱۴۰۲ در دولت سیزدهم کاهش یافته است. به این ترتیب به نظر می‌رسد نمودار بیکاری جوانان به‌ویژه جوانان متخصص و فارغ‌التحصیل دانشگاه در ۲ سال اخیر در مسیر کاهش قرار گرفته است. براساس تعاریف رسمی، «بیکار» به تمام افراد ۱۵ ساله و بیشتر اطلاق می‌شود که در هفته موردنظر آمارگیری، بدون کار (اشتغال مزدبگیری یا خوداشتغالی) باشند، در هفته مذکور یا هفته بعد از آن آماده برای کار باشد و در هفته اشاره شده و سه هفته قبل از آن جویای کار باشند. تمام افرادی که به دلیل آغاز به کار در آینده یا انتظار بازگشت به شغل قبلی خود جویای کار نبوده ولی فاقد کار و آماده برای کار بوده‌اند نیز بیکار محسوب می شوند. بنا بر داده‌های آخرین سالنامه آماری وزارت کار مربوط به سال ۱۴۰۱، نرخ بیکاری جوانان در بازه سنی ۱۵ تا ۲۴ ساله، به مراتب از نرخ بیکاری در بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله بیشتر است؛ در هر بازه سنی مشخص نیز، نرخ بیکاری زنان به مراتب از مردان بیشتر است. داده‌های این سالنامه آماری نشان می‌دهد در سال گذشته، به طور متوسط ۱۹.۹ مردان ۱۵ تا ۲۴ ساله در سراسر کشور بیکار بوده‌اند؛ بیشترین بیکاری مردان در این بازه سنی مربوط به زمستان سال ۱۴۰۲ و برابر با ۲۲ درصد بوده است. نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ ساله در سال گذشته به طور متوسط ۳۶.۱ درصد بوده که فصل بهار رکوردار بیکاری زنان در این بازه سنی با نرخ ۴۰.۷ درصد بوده است. آمارهای بیکاری برای بازه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله کمتر است؛ سال قبل، ۱۳.۵ درصد مردان و ۲۷.۸ درصد زنان در این بازه سنی بیکار بوده‌اند؛ که بیشترین بیکاری مردان مربوط به زمستان با ۱۴.۹ درصد و برای زنان در تابستان با ۲۹.۳ درصد بوده است. داده‌های بالا نشان می‌دهد نرخ بیکاری در بازه‌های سنی بالاتر، پایین‌تر است؛ یک علت آن این است که فارغ‌التحصیلان دانشگاهی که فرصت‌های شغلی بیشتری در انتظارشان است، با توجه به رواج تحصیلات تکمیلی در کشور عموماً در بازه سنی دوم -۱۸ تا ۳۵ ساله- قرار می‌گیرند؛ اما نکته بعدی اینکه، نرخ بیکاری زنان جوان بسیار بیشتر از مردان جوان است. «سیمین یعقوبیان» فعال حقوق زنان کارگر، تفاوت بیش از ۱۰ درصدی نرخ بیکاری زنان و مردان را زاییده‌ی کمتر بودن فرصت‌های شغلی برای زنان به‌ویژه زنان جوان و فاقد پشتیبان مالی دانست و در این رابطه به آتیه آنلاین گفت: زنان جوان به نسبت مردان جوان فرصت‌های شغلی کمتری در پیش رو دارند و هرچه به سمت دهک‌های درآمدی پایین‌تر می‌رویم، این تفاوت عمیق‌تر می‌شود؛ در واقع زنان جوان متعلق به دهک‌های فرودست‌تر، بیش از همه گروه‌های سنی و جنسیتی، درگیر معضل بیکاری هستند. این فعال کارگری، به رواج تعاونی‌های زنان به عنوان یکی از راهکارهای موثر اشاره کرد و گفت: باید برای ایجاد تعاونی‌های زنان به‌ویژه برای زنان جوان روستایی و زنان حاشیه‌ شهرها تسهیل‌گری‌های لازم صورت بگیرد؛ باید بپذیریم این گروه از زنان که عمدتاً فاقد تحصیلات دانشگاهی و سرمایه مالی هستند و هیچ پشتیبانی جز کمک‌های دولتی ندارند. بدون هیچ تردیدی، در سال‌های اخیر نرخ بیکاری جوانان به میزان قبال توجهی کاهش یافته است؛ کاهش ۷ درصدی نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان در ۶ سال اخیر (از ۱۳۹۶ تا امروز) نشانه‌ روشنی از افزایش اشتغال‌زایی برای گروه‌های سنی ۲۴ تا ۳۰ ساله است. با این حال، داده‌های آماری نشان می‌دهد، وضعیت زنان جوان به نسبت مردان جوان نامناسب‌تر است؛ بنابراین باید ایجاد فرصت‌های شغلی شایسته برای زنان جوان به خصوص برای بدون تخصص‌ها و کم‌درآمدها، جدی‌تر گرفته شود. به گفته یعقوبیان، «بالندگی زنان بالاخص زنان حاشیه‌ها، به معنای بالندگی اقتصاد است، نمی‌شود وضعیت زنان را در ارزیابی شاخص‌های بازار اشتغال نادیده گرفت.»