بازار لاستیک خودرو در انتظار آرامش

به گزارش آتیه‌آنلاین، چند ماه پیش بود که مدیران گروه صنعتی بارز با اشاره به شرایطی که برای تولیدکنندگان این عرصه وجود دارد، این پیش‌بینی را مطرح کردند که در ماه‌های پیش رو بازار این کالا احتمالا با کاستی‌هایی مواجه می‌شود؛ حال چند ماهی از این اظهارات می‌گذرد و نگاهی به وضعیت توزیع لاستیک در کشور نشان می‌دهد پیشگویی‌ها به واقعیت پیوسته است. حال در شرایطی که در استان‌های مختلف کشور بطور دائم اخباری درباره کشف انبارهای احتکار و قاچاق لاستیک منتشر می‌شود، برخی نمایندگان مجلس نیز درباره وضعیت موجود دراین زمینه به گلایه پرداخته‌اند. کاهش تعرفه واردات لاستیک سواری در این میان برخی مسئولان وزارت صمت راه حل این مشکل را در واردات تایر دیده و بر این اساس مصوب شد سود بازرگانی تایرهای سواری تا پایان سال جاری ۶ درصد باشد؛ بدین‌ترتیب اعلام شد در مدتی کوتاه بالغ بر ۱۴ هزار حلقه لاستیک سواری از گمرکات کشور ترخیص شده است. حتی در دوره‌ای چنین اعلام شد که به نظر می‌رسد با توجه به حجم واردات صورت گرفته مشکلات ناشی از کمبود این کالا در بازار نیز رفع شود. این در حالیست که پیش از این و قبل از تاریخ ۲۹ مهر ماه که مصوبه کاهش حقوق گمرکی واردات این کالا ابلاغ شد سود بازرگانی آن ۲۸ درصد تعیین شده بود. به دنبال اجرای این مصوبه نیز محمد رضوانی‌فر-رئیس کل گمرک ایران- از واردات ۱۴ هزار حلقه لاستیک سواری در مدت زمان کوتاهی از تاریخ ابلاغ این مصوبه خبر داده و وزن لاستیک‌های وارداتی را ۹۰۷ تن اعلام کرده بود و بدین‌ترتیب امید می‌رفت مشکلات بازار با واردات این کالا رفع شده و با تعادل بازار عرضه دست دلالان از این بازار کوتاه شود. البته جمال میرازیی-رئیس انجمن صنفی صنعت تایر ایران- در گفت‌وگو با ایسنا، در این باره تاکید کرد: «کاهش تعرفه واردت تایر به‌تنهایی مشکلی از این صنعت حل نخواهد کرد؛ چرا که نرخ مواداولیه که وارداتی است و از خارج تامین می‌شود، بالاتر از نرخ‌های جهانی است. انتظار ما این است که اگر تصمیم به کاهش تعرفه واردات تایر گرفته شده است، برای مواداولیه هم بایستی اتفاق بیفتد.» وی در عین حال اضافه کرد: «تعرفه مواداولیه صفر شود یا حداقل درصد قابل توجهی کاهش پیدا کند. اکثر مواداولیه‌ای که برای تولید تایر در داخل تامین می‌شود، تعرفه بالایی دارد و همانطور که اشاره شد، قیمت آن‌ها در کشور بسیار بالاتر از نرخ‌های جهانی تمام می‌شود.» افزایش ۲۰ درصدی قیمت لاستیک این کاهش تعرفه‌های ورودی در شرایطی صورت گرفت که حدود دو هفته پیش از آن و از تاریخ ۲۲ مهر ماه نیز ستاد تنظیم بازار با افزایش ۲۰ درصدی قیمت تایر موافقت کرده و این موضوع را به تولیدکنندگان این عرصه ابلاغ کرد. به دنبال این افزایش قیمت جمال میرزایی-رئیس انجمن صنفی صنعت تایر ایران- چنین اعلام کرده بود که این افزایش قیمت با هدف ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا و افزایش توزیع در سطح کشور، امیدوار هستیم که التهاب بازار و بحث انبار شدن تایرها از بین برود. میرزائی در عین حال ابراز امیدواری کرده بود که با این به‌روز رسانی قیمت، التهاب بازار کاسته شود و متقاضیان واقعی که مصرف‌کننده هستند، بتوانند به بازار ورود کرده و دلالان برای ذخیره‌سازی و استفاده در آینده ورود نکنند. وی تاکید کرده بود حجم تولید هم بالاست که نیاز واقعی کشور را پاسخ می‌دهد. در این میان بر این نکته نیز اشاره و تاکید شده بود که آنچه موجب کمبود تایر در بازار شده حجم تولید این کالا نبوده چراکه از نظر تولید برای تامین مصرف واقعی این کالا کمبودی وجود ندارد و به دلیل تقاضای دلالان است که در بازار شاهد کمبود هستیم. قیمت‌گذاری دستوری لاستیک اما نکته دیگری که جا دارد به آن اشاره شود بحث قیمت‌گذاری دستوری است که در این صنعت هم مانند بسیاری صنایع دیگر باعث انتقاد تولیدکنندگان شده و قدرت رقابت آنها را کاهش داده است. در این زمینه آرش تهرانی، مدیرکل فروش گروه صنعتی بارز پیش از این به آتیه‌آنلاین، گفته بود: «زمانی که درباره قیمت‌گذاری در بازار صحبت می‌شود با دو نوع قیمت‌گذاری مواجه‌ایم که یکی از آنها نوع دستوری است. این قیمت توسط نهادهای نظارتی تعیین و مشخص می‌شود و برای محصولی مانند تایر که باید قیمت مصوب داشته باشد، این تعرفه بر اساس بررسی‌های صورت گرفته تعیین و مشخص می‌شود.» وی در عین حال یادآور شده بود: «این قیمت به درست یا غلط بر اساس مولفه‌هایی مانند نوسان‌های نرخ ارز، مشکلات تامین مواد اولیه و غیره تعیین می‌شود و معمولا قیمت‌های پیشنهادی ما در این زمینه مورد تائید قرار نمی‌گیرد. به‌طور مثال در آخرین مورد سال گذشته درخواست ۷۵ درصد افزایش قیمت را داشتیم که پس از بررسی‌های متعدد در نهایت پس از چند ماه مجوزی برای افزایش ۲۰ درصدی قیمت صادر شد. در سال‌های قبل نیز به همین صورت بود و همواره شرکت‌های تولیدکننده قیمتی که براساس هزینه‌های آنها منطقی بود را اعلام می‌کردند اما در نهایت هیچگاه این قیمت‌ها لحاظ نمی‌شد.» اجرای طرح فروش اینترنتی لاستیک اما در این میان شرکت سرمایه‌گذاری تامین یا همان شستا با توجه به اینکه چندین مجموعه تولید لاستیک را زیرمجموعه خود داشت در فواصل زمانی مختلف بر لزوم تامین نیاز بازار تاکید کرده و حتی از اواسط اسفند ماه سال جاری لاستیک بارز به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های این هلدینگ اقتصادی، آغاز به فروش اینترنتی لاستیک برای جلوگیری از فعالیت دلالان در بازار کرده و اعلام کرد: « برای رعایت حقوق مصرف‌کنندگان از تاریخ ۱۴۰۱/۱۲/۱۴ کلیه زیر ساخت‌های خود را در جهت فروش آنلاین بکار گرفته است تا مانع افزایش قیمت تایر، تحت تاثیر قیمت ارز شود، بدین ترتیب مصرف کنندگان واقعی با عرضه مستقیم تایر در سامانه فروش آنلاین منتفع و نیاز بازار با این عرضه فروکش خواهد کرد.». این لاستیک‌ها که در میان مردم با نام لاستیک دولتی از آنها یاد می‌شود بر اساس کد ملی فرد و به شکل سالانه دو حلقه واگذار می‌شوند و بنا بر اظهارات مسئولان گروه صنعتی بارز قیمتشان در بازار آزاد تا ۲.۵ برابر افزایش پیدا می‌کند. مدیر عامل گروه صنعتی بارز پیش از این چنین خبر داده بود که تا پایان خرداد ماه سال جاری بالغ بر ۴۰۰ هزار حلقه لاستیک انواع خودروی سواری از طریق ثبت‌نام اینترنتی در اختیار متقاضیان قرار گرفته است. وی در عین حال تاکید کرده بود که این گروه تا مهار تورم و کاهش قیمت بازار با قدرت به ورود مستقیم و فروش اینترنتی بدون محدودیت ادامه خواهد داد. حال با تمام اقدامات صورت گرفته به نظر می‌رسد همچنان تا آرام گرفتن بازار تایر باید مدتی صبر کرد تا مشخص شود آیا همچنان محتکران و دلالان این بازار را هدایت خواهند کرد یا دستگاه‌های متولی شرایط بازار تایر را ساماندهی کرده و دست دلالان را قطع خواهند کرد.