تأثیر رشد سالمندی بر کاهش منابع صندوق‌های بازنشستگی

به گزارش آتیه آنلاین، کاهش جمعیت و روند پیری جمعیت در ایران منابع صندوق‌های بازنشستگی را به خطر می‌اندازد. با توجه به اینکه اکنون افزون بر ۱۰ درصد جمعیت کشور در سن سالمندی قرار دارند اکنون برخی از صندوق‌ها به ناترازی منابع و مصارف ناشی از افزایش شمار مستمری‌بگیران و کاهش تعداد بیمه‌شدگان رسیده‌اند. روند افزایش سالمندی و تأثیر آن بر منابع و مصارف صندوق‌های بازنشستگی زمانی بیشتر مشهود خواهد شد که جمعیت سالمند در سال‌های آینده ایران به سه برابر برسد، این وضعیت به طور یقین در ناترازی صندوق‌ها و رشد تعداد مستمری‌بگیران موثر خواهد شد که به همین منظور باید از اکنون چاره‌ای برای این مسئله اندیشید. کاهش ورودی صندوق‌ها با رشد سالمندی تعادل در منابع و مصارف صندوق‌های بازنشستگی بستگی به میزان ورودی و خروجی یعنی تعداد بیمه‌شدگان جدید و میزان مستمری‌بگیران تحت پوشش دارد که این موضوع ضریب پشتیبانی صندوق‌ها را نشان می‌دهد، اما اکنون به جزء سازمان تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمه‌ای با استفاده از منابع داخلی به نوعی تعادل در منابع و مصارف دارد و ضریب پشتیبانی آن هنوز به نقطه نامطلوبی نرسیده دیگر نهادهای بیمه‌گر با بهره‌مندی از منابع دولتی می‌توانند تعهدات خود را اجرایی کنند. از آنجا که تأمین منابع صندوق‌ها با استفاده از حق بیمه افراد بیمه‌شده جدید میسر است بنابراین ورودی نهادهای بیمه‌ای با تحت پوششش قرار دادن بیمه‌شدگان می‌تواند بر روند افزایشی منابع تأثیر جدی داشته باشد که در صورت سالمندی جمعیت میزان ورودی صندوق‌ها نیز کاهش می‌یابد و امکان سرمایه‌گذاری اقتصادی و اجرای به موقع تعهدات در قبال جامعه هدف نیز با مشکل مواجه می‌شود. با توجه به اینکه جمعیت سالمند کشور با بسته شدن پنجره جمعیتی تا حدود ۳۰ سال دیگر ۳۰ درصد افزایش می‌یابد، به طور یقین این مسئله بر افزایش هزینه‌های صندوق‌ها و نهادهای بیمه‌گر هم موثر خواهد بود زیرا جامعه سالمند نیازهای بیشتری به خدمات درمانی و بهداشتی دارد و تعهدات پرداخت مستمری نیز در این نهادهای بیمه‌ای هم رشد را به دنبال دارد. کاهش جامعه جوان و افزایش تعداد سالمندان، علاوه بر افزایش هزینه‌های صندوق‌های بازنشستگی، درآمد این نهادها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و با توجه به اینکه تراز جمعیت در جامعه به سمت پیری هدایت می‌شود، این موضوع بر رشد پرداخت مستمری‌ها تأثیرگذار خواهد شد. روند افزایشی سن امید به زندگی امیدی برای کاهش آمار بازنشستگان از آنجا که اکنون سن امید به زندگی به ۷۵ سال رسیده است باید این موضوع به عنوان امیدی برای کاهش آمار تعداد بازنشستگان باشد و دیگر نباید افراد در سنین پایین بازنشسته شوند، این مسئله نیز با توجه به روند پیری جمعیت، در کاهش مشکلات صندوق‌های بازنشستگی موثر خواهد بود. همچنین باید از فرصت طلایی پنجره جمعیتی به خوبی استفاده شود تا جوانی جمعیت و هرج جمعیتی حفظ شود. براساس پیش‌بینی‌های انجام شده در ۳۰ سال آینده جمعیت جوان هم سالمند خواهند شد، بنابراین باید ماندگاری جامعه جوانان را برای آینده برنامه‌ریزی کرد زیرا نداشتن برنامه برای این گروه‌های جوان جامعه، صندوق‌های بازنشستگی با مشکل جدی در تأمین منابع و مصارف خود مواجه می‌شوند. در آینده باید مستمری ۳۰ میلیون بازنشسته پرداخت شود محمدعلی جنانی، کارشناس بیمه‌های اجتماعی نیز در این باره گفت: اکنون حدود ۶ میلیون بازنشسته تحت پوشش صندوق‌های بازنشستگی قرار دارند که با افراد تحت تکفل آنها به جمعیت ۲۴ میلیون نفر می‌رسند و اگر در آینده آمار مستمری‌بگیران و بازنشستگان به ۱۰ میلیون نفر برسد، در واقع باید مستمری ۳۰ میلیون نفر از جامعه توسط صندوق‌های بازنشستگی پرداخت شود. جنانی پیشتر در گفت‌وگو با آتیه آنلاین افزود: در این صورت میزان منابع صندوق‌های بیمه‌ای پایین، خروجی آنها یعنی مصارف بالا و افزایش نرخ مستمری را شاهد خواهیم بود که این موضوع یک تهدید جدی برای صندوق‌های بیمه‌گری است که بر مبنای منابع و مصارف برنامه‌ریزی می‌کنند. به گفته وی، باید در صندوق‌های بازنشستگی به ویژه سازمان تأمین اجتماعی اقدامات جدی انجام شود تا با این وضعیت و چالش در ناترازی منابع و مصارف مواجه نشوند. در صورت ناترازی منابع و مصارف در صندوق‌های بازنشستگی، در آینده مشکلات برای ای نهادهای بیمه‌ای رخ می‌دهد بنابراین باید فکری به حال بحران جمعیت کرد. مدیرکل سابق امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی درباره راهکار اصلی حل مشکلات موجود به انجام اصلاحات پارامتریک اشاره کرد و گفت: باید با مباحث کلان در راستای حل این مشکل اقدام کرد که مهمترین مسئله اعطای مشوق‌هایی برای افزایش جمعیت است. جنانی انجام اصلاحات پارامتریک در سطح تأمین اجتماعی را ضروری دانست و افزود: باید با اقدامات اثربخشی همچون این اصلاحات به جوانان امروز و نسل‌های آینده آگاهی‌بخشی شود که با شیب ملایم امکان استفاده از خدمات بازنشستگی در صندوق‌های بیمه‌ای امکانپذیر است. بنابراین این موضوعات نشان می‌دهد که کاهش جمعیت و حرکت به سمت روند پیری و سالمندی، نیازمند مدیریت درست برای پایداری و ماندگاری بیشتر جامعه جوان و حتی صندوق‌های بازنشستگی است زیرا در سال‌های آینده ایران به یک جامعه سالمند تبدیل می‌شود.