نقش اثرگذار جامعه هدف بر تولیدکننده وسایل توانبخشی

آبادگان می‌گوید که دغدغه خودش و اطرافیان، او را به سوی تولید تجهیزات در حوزه معلولیت و به‌ویژه افراد با اختلال بینایی ترغیب کرده است. در ادامه گفت‌وگو با او را می‌خوانید. انگیزه ورود شما به عرصه تولید تجهیزات ویژه نابینایان و کم‌بینایان چیست؟ نه‌تنها خودم نابینا هستم، بلکه اطرافیانم نیز دارای اختلال بینایی هستند. با توجه به سابقه ۲۵ساله اشتغالم در سازمان بهزیستی با بسیاری از دغدغه‌ها و نیازهای جامعه نابینایان آشنا هستم و مجموع این گزاره‌ها انگیزه‌ای شدکه به تولید محصولات توانبخشی ویژه نابینایان روی بیاورم. از طرفی علاقه‌مندی‌ام به مسائل آموزشی کمک کرد که در تولید نگاه ویژه‌ای به محصولات آموزشی داشته ‌باشم. البته نمی‌توان انگیزه‌های تجاری- اقتصادی و طبیعتاً درآمدزایی را نادیده گرفت. در تولید هر دسته از محصولات نیازسنجی و اولویت شما به چه شکلی انجام می‌شود؟ گام اول تولید نیازسنجی است و در این مرحله شرایط استفاده‌کنندگان، مخاطبان و نابینایان مدنظر قرار می‌گیرد. در مجموع یک محصول با پشت سرگذاشتن سه مرحله طراحی ذهنی، عینی و ساخت تولید می‌شود. به این شکل که ابتدا وسیله‌ای را در ذهن طراحی می‌کنم و پس از پیاده‌سازی و رفع نواقص طرح اولیه، در نهایت ساخت محصول اتفاق می‌افتد. به روال معمول، برای ساخت هر محصول قالب‌های ویژه‌ای تهیه می‌شود و در نهایت فرایند ساخت و تولید شکل می‌گیرد. قطعاً نیاز مخاطب و صرفه اقتصادی به‌صورت جدی مدنظر است. تولیدات توانبخشی شما در چند دسته قرار می‌گیرند؟ محصولات ما در دسته ‌بازی‌های فکری تقویت حس لامسه و ذهن، تجهیزات کمک توانبخشی صوتی ویژه نابینایان، لوازم‌التحریر ویژه نابینایان و کم‌بینایان و تجهیزات کمک توانبخشی ویژه نابینایان طبقه‌بندی می‌شود. شطرنج، دومینو، منچ، ماروپله و انواع پازل‌های بریل آموزشی از جمله بازهای‌های فکری تقویت حس لامسه و ذهن هستند. دستگاه ضبط و پخش، اسپیکر، انواع ضبط ‌صوت، ضبط و پخش بر روی انواع فلش و کارت‌های حافظه و (Mp۳ Player) از جمله تولیدات ما در دسته تجهیزات کمک توانبخشی صوتی ویژه نابینایان محسوب می‌شوند. خط‌کش، گونیا، ماشین‌حساب، لوح حساب، تخته بریل‌آموزی و انواع کاغذ بریل از جمله محصولات لوازم‌التحریر تولیدی ماست. انواع ساعت‌های مچی زنانه و مردانه (گویا و لمسی)، انواع ذره‌بین‌های دستی، چراغ‌دار و ساده، انواع ساعت‌های رومیزی گویا، انواع عصاهای سفید ویژه خردسالان و بزرگسالان و ته عصا از نوع غلطکی در دسته وسایل‌کمک توانبخشی تولیدی ما قرار دارند. همچنین بسته آموزش خیاطی و ابزارهایی برای تقویت حس تحرک و جهت‌یابی نیز تولید می‌کنیم. چه محصولاتی تاکنون به تولید انبوه رسیده و یا به دیگر کشورها صادر شده‌اند؟ مشکلات پیش‌روی ما برای صادرات محصول بی‌شمار و هزینه‌های حمل‌ونقل و باربری بسیار سنگین است. با این وصف موفق شدیم محصولات خود را به‌صورت موردی به عراق، افغانستان، سوریه، ترکیه، بلغارستان، منطقه خودمختار عراق، اربیل، سلیمانیه و سایرکشورهای همسایه صادر کنیم. همچنین پیگیر صادرات محصول به کشورهای آسیای میانه و پاکستان هستیم و امیدواریم ‌که ‌رویکرد توسعه صادراتی ما نتیجه‌بخش باشد. چه محصولات خارجی را مایل هستید در داخل تولید و به جامعه نابینایان و کم بینایان کشور عرضه کنید؟ متأسفانه در حوزه واردات با مشکل ارزی مواجه هستیم. از سوی دیگر، قیمت تمام شده محصولات خارجی بسیار بالاست. از طرفی امکان واردات قطعات اولیه محصول خارجی برای ما مقدور نیست. به فرض اینکه بتوان آن‌ها را نیز وارد کرد تولید نهایی همان محصول در داخل خیلی گران‌تر تمام می‌شود و استفاده‌کننده به دلیل محدودیت قدرت خرید از آن استقبال نمی‌کند. البته تأکید کنم که امکان سرمایه‌گذاری بالا در این حوزه برای ما وجود ندارد. موانع گمرکی نیز یکی دیگر از چالش‌های پیش‌روی واردات محصول است. به‌طوری که در شرایط کنونی ساعت، ماشین‌حساب یا اسپیکر سخنگو کالای لوکس و به نوعی قاچاق و درجه دو محسوب می‌شوند. در چنین شرایطی واردات و حتی حمل‌ونقل این دسته از محصولات بسیار سخت و چالش‌برانگیز است. موانع پیش‌روی شما در تولید محصولات چیست و برای رفع آن‌ها چه لوازم و ضرورت‌هایی نیاز است؟ گروه تولیدی ما همانند دیگر تولیدکننده‌های ایرانی با موانع بی‌شماری برسر راه تولید خود روبه‌رو است. مالیات و دریافت مجوزها بسیار آزاردهنده است. علی‌رغم اینکه عموم مردم و بسیاری از دوستان و اطرافیان فکر می‌کنند تجهیزات توانبخشی آموزشی نابینایان معاف از مالیات است، اصلاً این موضوع صحت ندارد. ما نیز مانند دیگر تولیدکنندگان فعال داخلی هستیم و در پرداخت مالیات مشکلات بسیار جدی سر راه‌مان قرار دارد. اما با وجود تعیین مالیات‌های هنگفت از سوی وزارت دارایی، ناگزیر به ادامه فعالیت در چنین شرایط سختی هستیم. محدودیت بازار کار یکی دیگر از موانع پیش روی ماست. یک تولیدکننده عادی ممکن است شطرنجی را با ۱۰ هزار تیراژ تولید کند و بفروشد، اما حداکثر تیراژ ما به هزار عدد بیشتر نمی‌رسد. این مسئله در سرمایه‌گذاری اولیه بسیار تأثیرگذار است. مثلاً ممکن است تولیدکننده برای تهیه یک قالب در ابتدا ۱۰۰ میلیون تومان هزینه کند و محصولی با ۱۰ هزار تیراژ از آن تولید کند. در چنین وضعیتی، هزینه قالب روی تیراژ سرشکن می‌شود اما طبیعتاً سرشکن‌شدن این هزینه برای تولید هزار تیراژ صرفه اقتصادی ندارد. از طرفی، در چنین وضعیتی عدم حمایت سازمان‌های متولی امور معلولان از جمله سازمان آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی تداوم فعالیت را دشوارتر می‌سازد.