عملکرد بخش تعاون در فعالیت ۲ ساله دولت سیزدهم

به گزارش آتیه آنلاین، مهدی مسکنی، معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تشریحی از اولویت‌بندی، سیاستگذاری، راهبری، اقدامات و عملکرد حوزه تعاون، وضعیت کنونی، هدفگذاری توسعه فعالیت‌های تعاون، تأثیرگذاری اقدامات تعاون در اشتغالزایی و رشد اقتصاد تولید، عملکرد حمایت تعاون در قالب تسهیلات، اقدامات این بخش در مناطق محروم، برنامه‌های توسعه آموزش و چگونگی افزایش سهم تعاون در اقتصاد را در قالب دولت سیزدهم ارائه کرد. با توجه به فعالیت بیش از ۱۰۰ هزار شرکت تعاونی در سطح کشور و اثرگذاری خروجی عملکردی این حوزه در بخش‌های مختلف و ضرورت تحقق شعار سال، چه هدفگذاری، سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و اقداماتی در راستای عمل به این شعار در حوزه تعاون شکل گرفت؟ تشکیل ۲ هزار و ۵۷۱ تعاونی تولیدی با ظرفیت خلق بیش از ۶۳ هزار فرصت شغلی و زمینه عضویت ۴۴ هزار و ۷۷۱ نفر، تأسیس ۹۳۰ تعاونی توزیعی با عضویت بیش از ۵۹ هزار نفر و بسترسازی ایجاد ۳۲ هزار و ۱۵۴ شغل و همچنین راه‌اندازی هزار و ۲۳ شرکت تعاونی - خدماتی با امکان عضویت ۲۸ هزار نفر و اشتغالزایی برای بیش از ۴۳ هزار نفر تنها بخشی از اقدامات معاونت امور تعاون در راستای عمل به شعار سال به ‌شمار می‌رود. در مجموع ۴ هزار و ۳۵۴ تعاونی با عضویت ۱۱۲ هزار و ۱۳۱ نفر و اشتغالزایی ۱۰۳ هزار و ۵۳۲ نفر در سال جاری به ثبت رسیده است. ثبت و تشکیل ۸۹۱ تعاونی زنان با ۸ هزار و ۸۰۸ عضو و ۱۳ هزار و ۸۰۸ فرصت شغلی با احتساب رشد هفت درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته از اقدامات حوزه تعاون در عمل به شعار سال است. همچنین افتتاح ۵ هزار و۵۰۰ واحد مسکن مهر در ۱۳ استان با سرمایه‌گذاری هزار و ۶۵۰ میلیارد تومانی و تشکیل ۲۳۹ شرکت تعاونی مسکن با ظرفیت احداث ۶۳ هزار و ۷۴۱ واحد مسکونی در حوزه نهضت ملی مسکن در ۲۰ استان را می‌توان از دیگر فعالیت‌های مرتبط با شعار سال دانست. اجرای طرح «کهکشان تعاون» با هدف شبکه‌سازی کسب‌وکارها در تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها در شش رسته‌ اولویت‌دار پوشاک، صنایع‌دستی، فرش دستباف، زنبورداری، پرورش ماهی و پرورش طیور را باید از اقدامات قابل توجه دیگر بخش تعاون در حوزه رشد تولید دانست. تشکیل و راه‌اندازی بیش از هزار تعاونی‌ خدماتی با عضویت ۲۱ هزار و ۵۷۱ نفر و ایجاد بیش از ۲۷ هزار فرصت شغلی، صدور۱۰ موافقتنامه تشکیل و تبدیل به تعاونی سهامی عام، راه‌اندازی ۱۴ تعاونی‌ توسعه و عمران شهرستانی تعاونی با ۱۱ هزار و ۹۳۴ عضو و ۵۰۵ فرصت شغلی، تشکیل ۴۷ تعاونی‌ فراگیر ملی با عضویت ۳ هزار و ۸۳۲ نفر و اشتغال برای ۲ هزار و ۶۵ نفر، تأسیس ۶۰ تعاونی آموزشگاهی مدارس با عضویت ۳ هزار نفر و همچنین تشکیل اولین تعاونی فراگیر ملی دانش‌آموزان استثنایی در استان فارس با عضویت ۱۸۰ نفر بخشی از دیگر اقدامات این بخش محسوب می‌شوند. افزایش ۱۲ برابری سرمایه بانک توسعه تعاون به میزان ۶۲ میلیارد ریال اقدام تسهیلگر در راستای تحقق «مهار تورم و رشد تولید» است. ارائه تسهیلات مالی به تعاونی‌ها، تدوین سیاست‌های تشویقی در راستای تقویت بخش تعاون، اعمال سیاست‌های حمایتی جهت توسعه فعالیت تعاونی‌ها، تسهیلگری ارزی و اقدامات قانونی دیگر در راستای توسعه این بخش، بیانگر ضرورت حمایت از فعالیت این بخش است. چه سیاست‌های پشتیبانی - حمایتی از فعالیت تعاونی‌ها در دولت تدوین و اجرایی شد؟ در این ارتباط‌ اعطای ۱۳۲ مورد تسهیلات به اتحادیه‌ها، حمایت از ۱۸ اتحادیه‌های تعاونی تخصصی، ایجاد خط اعتباری ۲ و ۳ هزار میلیارد تومانی جهت اشتغال روستایی و توسعه کارآفرینی در تعاونی‌ها، اعطای کمک بلاعوض به بیش از ۱۷۵شرکت تعاونی زنان بالغ ‌بر ۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیون ریال و بهره‌مندی هزار و ۳۰ تعاونی از سیاست‌های تشویقی بازار کار با پرداخت ۱۳ میلیارد ۸۰۰ میلیون تومان با ظرفیت اشتغال ۳ هزار و ۲۵۶ نفر بخشی از سیاست‌های حمایتی دولت از فعالان تعاون به‌ شمار می‌رود. واگذاری هزار دستگاه خودروی سواری سمند از طریق اتحادیه تعاونی‌های سواری کرایه بین‌شهری، انعقاد ۳۸ تفاهمنامه با نهادهای مرتبط جهت مانع‌زدایی از تولید و کسب‌وکارهای تعاونی، کمک به افزایش سطح اشتغال مولد در بخش تعاون به ۲۰ درصد اشتغال و جذب ۱۵ میلیارد تومان مشوق بیمه‌ای نیز بیانگر توسعه بخش تعاون از طریق این حمایت‌ها است. در راستای پشتیبانی از فعالیت تعاونگران، پرداخت تخفیف ۲۰ درصدی حق‌بیمه سهم کارفرما به هزار و ۱۷۱ تعاونی، اعطای مبلغ ۱۵ میلیارد تومان تسهیلات قرض‌الحسنه به تعاونی‌ها با عاملیت بانک رسالت، ایجاد شش غرفه تعاون با حضور ۷۳۰ تعاونی در نمایشگاه بین‌المللی، رفع موانع اعتباری ۶۵۱ تعاونی، احیای شورای‌عالی صادرات تعاون، صدور بیش از ۷ هزار و ۹۶۳ میلیارد ریال ضمانت‌نامه صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون و صدور حد اعتباری این صندوق برای تعاونی‌های ممتاز تا سقف ۲۱۰ میلیارد ریال زمینه‌ساز توسعه تعاون محسوب می‌شوند. در این ارتباط تضمین صددرصدی تسهیلات کسب‌وکارهای دانش‌بنیان تا سقف ۱۰ میلیارد ریال در صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری تعاون، تخفیف ۳۰ درصد کارمزد برای متقاضیان خوش‌حساب و کاهش ۶۰ درصدی کارمزد برای تعاونی صندوق مذکور، افزایش تعداد اقلام قابل ورود به کشور توسط تعاونی مرزنشینان از تعداد ۴۸ به ۷۰ قلم کالا و در نهایت افزایش شش برابری سهمیه ارزی تعاونی‌های مرزنشین نسبت به سنوات گذشته از ۵۰ به ۳۰۰ دلار برای مناطق عادی و از ۱۰۰ به ۶۰۰ دلار برای مناطق محروم قابل اشاره است. در ارتباط با محرومیت‌زدایی و کمک به توسعه مناطق محروم با اتکا به توان بخش تعاون و امکان مشارکت مردم این مناطق در رشد فعالیت‌ تعاونی‌ها چه اقداماتی صورت گرفت؟ در همراهی با سیاست‌های دولت و وزارت تعاون جهت کاهش فقر و رشد رفاه عمومی و همچنین در راستای بهره‌مندی از تمامی ظرفیت‌های موجود برای تحقق هدفگذاری کلان رفاهی، برنامه‌های متعددی در بخش تعاون تدوین و هدفگذاری شد. در این ارتباط ظرف دو سال اخیر، اعطای تسهیلات به ۵۹ طرح روستا تعاون به مبلغ ۱۵۶ میلیارد تومان و ایجاد اشتغال برای ۸۲۷ نفر، تشکیل هزار و ۱۰۰ تعاونی در روستاهای محروم با هدف محرومیت‌زدایی و افزایش عدالت اجتماعی با همکاری مرکز بررسی‌های استراتژیک و دستیار مردمی‌سازی رییس‌جمهوری و همکاری و تعامل با قرارگاه مهر امام رضا (ع) جهت تشکیل تعاونی‌های جدید در مناطق محروم با ایجاد و راه‌اندازی ۶۲ تعاونی، فعال‌سازی ۱۰ طرح تعاونی و اجرای هفت طرح تعاونی دیگر نیز در دستور کار معاونت امور تعاون وزارت کار قرار گرفت. در حوزه تدوین و اجرای سیاست‌ها و طرح‌های محرومیت‌زدا در بخش تعاون، تشکیل ۱۳۹ تعاونی و اجرای ۲۵ طرح تعاونی در مناطق محروم با همکاری بنیاد علوی و همچنین صدور ۴۷ هزار و ۲۱۸ بیمه‌نامه و واگذاری ۲۴۰ کارگزاری به تعاونی‌ها با هدف گسترش بیمه روستاییان و عشایر در تعاونی‌های روستایی در راستای گسترش بیمه‌های اجتماعی در بین جامعه محروم روستایی از اقدامات حوزه تعاون در مسیر رشد شاخص‌های رفاهی و کاهش محرومیت به ‌شمار می‌رود. همچنین در راستای توجه به دهک‌های پایین جامعه و کمک به کاهش فقر در بین آنان، ایجاد و راه‌اندازی ۳۹ تعاونی‌ فراگیر ملی با عضویت هزار و ۳۸۵ نفر و خلق فرصت اشتغال برای هزار و ۹۹۵ نفر به ‌منظور فقرزدایی از سه دهک پایین درآمدی توسط این معاونت اجرایی شد. از آنجا که دستیابی به هدفگذاری با بالاترین میزان کیفیت اجرا و عملکرد جز با عمل به پایش اقدامات و نظارت بر حسن اجرای آنها ممکن نیست، چه برنامه‌ها و هدفگذاری در بخش تعاون برای پایش و نظارت مستمر فعالیت حوزه تعاون انجام شده است؟ معاونت امور تعاون وزارت کار در راستای تحقق سیاست‌ها و اجرای طرح‌های این حوزه، تدوین و اجرای سیاست‌های نظارتی و پایش فعالیت بخش تعاون را دنبال کرد. این معاونت با پرداخت ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان جهت حسابرسی در سال ۱۴۰۰، پرداخت ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان در سال گذشته و ۴ میلیارد تومان پرداخت در سال‌ جاری به اداره‌ کل و تعاونی‌ها، ارتقای شاخص شفافیت عملکرد مالی تعاونی‌ها را هدفگذاری کرده است. همچنین راه‌اندازی سامانه (EOC) جهت نظارت بر شرکت‌های تعاونی مشکل‌دار و انجام ۳۹ نظارت میدانی معاون امور تعاون به ۲۳ استان و سفر مدیران کل و مشاوران معاونت به بیش از ۵۰ ۳۱ سفر در استان نیز بخش دیگری از اقدامات نظارت‌محور است. پیشنهادها اصلاحی لایحه قانون بخش تعاونی، برگزاری ۴۰ جلسه بررسی و مشورت با محوریت تعاون و البته تشکیل کمیته مقررات‌زدایی و تمرکززدایی جهت شفافیت با هدف شناسایی، بازبینی و تعیین تکلیف مقررات زائد و تمرکززدایی فعالیت‌ها از اقدامات قانونی در راستای کارآمدی قوانین متناسب با رشد شفافیت فعالیت بخش تعاون محسوب می‌شوند. با توجه به اقتصاد مردم‌محور تعاون و ضرورت گسترش فعالیت تعاونی‌ها به جهت رشد سهم مردم از اقتصاد، تولید، اشتغال و رفاه، خلاقیت و نوآوری به چه شکلی در برنامه‌های حوزه تعاون زمینه افزایش بهره‌وری را فراهم آورده است؟ رشد داده‌های مربوط به بهره‌وری اقدامات بخش تعاون با محوریت حمایت از فعالیت‌های این حوزه همواره مورد تأکید بخش تعاون وزارت کار بود. در این راستای حمایت از بهسازی، نوسازی و بهره‌وری ۲۶۸ تعاونی با تخصیص بودجه ۱۴ هزار و ۷۰۰ میلیون ریالی در حوزه تعاون محقق شد. همچنین عضویت ۵۳ تعاونی در خوشه‌های کسب‌وکار، تشکیل و توسعه ۶۲ تعاونی جدید دانش‌بنیان با عضویت هزار و ۵۸۰ نفر و ایجاد هزار و ۴۳ فرصت شغلی در این بخش، راه‌اندازی و ساماندهی ۲۵ مراکز نوآوری و توسعه تعاون (منتا)، تبدیل منتای ملی از شخصیت حقوقی خصوصی به حقوقی تعاونی و در نهایت، تخصیص مبلغ یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان کمک بلاعوض به مرکز نوآوری و توسعه تعاون ایران (منتای ملی)، اقداماتی در راستای رشد داده‌های شاخص بهره‌وری بخش تعاون محسوب می‌شوند. در حوزه صندوق‌های سرمایه‌گذاری و ابزارهای مالی و شتاب‌دهنده‌ها نیز تهیه و تدوین تفاهمنامه تشکیل صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر، افتتاح اولین شتاب‌دهنده غیرمتمرکز و تعاون‌بنیان اتفاق و ایجاد اولین استارت‌آپ استودیو تخصصی توسعه ابزارهای مالی تعاون‌بنیان (Coop fintech) را می‌توان بخشی از اقدامات معاونت امور تعاون وزارت کار محسوب کرد. در ارتباط با هوشمندسازی و تحقق دولت الکترونیک چه اقداماتی در راستای تشکیل تعاونی‌ها، راه‌اندازی سامانه‌های بخش تعاون و الکترونیک ‌پایه کردن فعالیت تعاونی‌ها قابل اشاره است؟ راه‌اندازی پنجره مشوق‌ها و حمایت‌ها در سامانه جامع و هوشمند بخش تعاون در قالب (درگاه اعطای تسهیلات)، بهره‌برداری از سرویس نقل‌وانتقال الکترونیکی عضویت در شرکت‌های تعاونی (OTC)، ایجاد داشبورد مدیریتی سامانه جامع و هوشمند بخش تعاون و سرویس نقشه مکان‌مند تعاونی‌های کشور(GIS)، بهره‌برداری از سامانه (EOC) بخش تعاون به ‌منظور رفع موانع تعاونی‌های مشکل‌دار، رونمایی از سامانه سفارش کالا از بورس کالا و همچنین راه‌اندازی پنجره تشکیل تعاونی سهامی عام و تعاونی‌های آموزشگاهی در سامانه جامع از مهمترین و اساسی‌ترین اقدامات معاونت تعاون وزارت کار در عمل به سیاست‌های دولت الکترونیک و رشد بسترهای هوشمند بخش تعاون در قالب فعالیت بیش از ۱۰۰ هزار شرکت تعاونی به شمار می‌رود. با توجه به تأثیرگذاری و تدوین استانداردهای به‌روز آموزش و گسترش آموزش‌های بخش تعاون در توسعه این حوزه و با تأیید رشد شاخص‌های توانمندسازی فعالان تعاون، بخشی از اثرگذارترین اقدامات معاونت امور تعاون وزارت کار را در حوزه آموزش، ترویج و توانمندسازی تعاونی‌ها تشریح کنید. تدوین و ارائه آموزش‌های مبتنی بر ترویج فعالیت و توانمندسازی تعاونی‌ها در راستای ایفای تعهدات و گام برداشتن در مسیر توسعه تنها بخشی از اولویت‌های بخش تعاون در دو سال اخیر بود که این مهم از طریق طرح‌ها و اقدامات گوناکون در راستای منافع فعالان حوزه تعاون، گسترش فعالیت‌های این بخش و نیز تحقق سیاست‌های کلان مرتبط صورت گرفت. در این ارتباط، تهیه و تولید بسته آموزشی سفیر تعاون، طراحی و اجرای بسته ترویجی تعاونگر کوچک (ویژه دانش‌آموزان دبستان)، برگزاری نمایشگاه رسم تعاون با هدف معرفی دیروز، امروز و فردای تعاون، طراحی و راه‌اندازی سامانه باشگاه تعاون (باشگاه داوطلبان تعاون) و طراحی سایت دانشنامه جامع تعاون با عنوان «ویکی تعاون» برای پاسخگویی به نیازهای آموزش‌محور این بخش طراحی و اجرا شد. راهبری و اجرای ۳۶۹ اتاق فکر در حوزه تحقیقات استانی بخش تعاون، تولید و انتشار ۶ هزار دقیقه برنامه‌های چندرسانه‌ای جهت معرفی و ترویج تعاون، اجرای ۴۴ وبینار سراسری آموزشی در قالب ۱۴۳ هزار و ۶۵۷ نفر-ساعت از اقدامات ترویجی حوزه تعاون ظرف دو سال اخیر محسوب می‌شوند. همچنین با توجه به ضرورت ترویج و آموزش تعاون در بسترهای آموزش پایه و آموزش عالی، تصویب رشته کارشناسی ارشد اقتصاد با گرایش تعاون در دانشگاه‌ها و حمایت از ۱۷۴ عنوان پایان‌نامه‌ دانشجویی مرتبط با حوزه تعاون برنامه‌ریزی و اجرا شد. در ارتباط با سیاست‌های آموزشی تعاون نیز راهبری ۶۵۶ هزار و ۱۴۹ نفر- ساعت برنامه‌های آموزش‌ مجازی تعاونی‌ها، راهبری ۸۷۴ هزار و ۹۴۴ نفر- ساعت برنامه‌های آموزش حضوری تعاونی‌ها، برگزاری چهار وبینار بین‌المللی با حضور مدیران و فعالان تعاون در جهان، طراحی و اجرای پروژه‌های باشگاه داوطلبان تعاون، راهبری ۱۴۴ عنوان تولید و انتشار فعالیت‌های نوشتاری ترویج تعاونی، اجرای ۵۰ مورد برنامه تور تعاون و کارآفرینی و راهبری اجرای ۳۲۰ رویداد رویدادهای ترویجی تعاون ستادی و استانی بخش دیگری از کارنامه حوزه تعاون در دوره دو ساله دولت محسوب می‌شود.