شیوه زندگی سالم در دوران سالمندی

این کتاب نوشتهٔ فریال خمسه و محمود موحدی و زهرا حاجی امینی و عباس عبادی در انتشارات گیوا به چاپ رسیده است. میان‌سالان و سالمندان می‌توانند با عمل به توصیه‌های پیشنهاد شده در فصول مختلف کتاب گام‌های مؤثری را برای لذت بردن از سال‌خوردگی بردارند. چون این کتاب به بررسی چگونگی داشتن یک سبک زندگی سالم و شاد در دوران سالمندی می‌پردازیم؛ تغذیه متناسب و ورزش منظم تا مدیریت استرس و پیشگیری از بیماری‌ها، همه جوانب مهم سلامت در این دوره مهم و حساس هستند که مورد بررسی قرار می‌گیرند. از طرفی همه جوانان فعلی، سالمندان آینده نزدیک خواهند بود، از این رو زمان خوب اندیشیدن به سالخوردگی زمانی است که جوانیم، بنابراین جوانان و بزرگسالان با بهره‌گیری از راهنمایی‌ها و توصیه‌های این کتاب می‌توانند با شناخت بهتری وارد دوران سالمندی شوند و در زمینه مراقبت و احترام به افراد سالخورده بادقت نظر بیشتری انجام‌ وظیفه کنند. در این کتاب، یاد می‌گیریم چگونه: - به معنویت و روانشناسی مثبت در دوران سالمندی دست پیدا کنیم. - به عنوان یک سالمند فعال و مستقل زندگی کنیم. - با چالش‌ها و تغییرات فیزیکی مرتبط با سن برخورد کنیم. - از روابط خانوادگی و اجتماعی خود لذت ببرید و به آنها ارزش دهیم. - از تجربه‌های گران‌بها و تجارب شخصی خود به عنوان منابع غنیمت‌بخش بهره‌برداری کنیم. نویسندگان کتاب سعی کرده‌اند در ایجاد یک زندگی سالم، شاد، و پرمعنایتر در دوران سالمندی کمک کنند تا افراد در این مرحله از زندگی بهترین استفاده را ببرید. کتاب در چهار حیطه تغذیه سالم، تحرک و فعالیت جسمی مناسب، بهداشت روانی و رعایت بهداشت فردی و مراقبت از خود، دوره‌ میانسالی و سالمندی را بررسی می‌کنند. با خواندن توصیه‌ها و پیشنهادهای این کتاب می‌توان به شناخت بهتری از دوره‌ی سالمندی رسید. از جمله مباحثی که در پنج فصل کتاب مطرح شده است می‌توان به این عناوین اشاره کرد: در فصل اول نویسندگان به مفهوم سالمندی و پیری، بهره گیری از توانمندی ها، وظایف سالمند در اجتماع و در برابر دیگران، پذیرش و تحمل، پرهیز از دخالت بی‌جا، وظایف خانواده ، احترام و نیکی، دوران سالمندی موفق و ... می‌پردازند. در فصل دوم مطالب مربوط به تغذیه صحیح در سالمندی، هرم غذایی، ضرورت و کیفیت مواد غذایی مورد نیاز، استفاده از رژیم غذایی بهداشتی و سالم، مضرات غذاهای نامناسب ، اجتناب از بدخوری پرخوری و ... را می‌خوانیم. در فصل سوم فعالیت بدنی متناسب با سالمندی، ورزش تضمین‌کننده سلامتی، مضرات کم‌تحرکی، چگونه فعالیت بدنی خود را افزایش دهیم؟ راه‌های پیشگیری از آسیب‌های ورزشی، آسیب‌های عضلانی ناشی از ورزش، جلوگیری از پوکی استخوان و ... را مطالعه می‌کنیم. در فصل چهارم بهداشت روانی متناسب با دوران سالمندی عبادت فردی و اجتماعی، برقراری ارتباط موثر، مدیریت هیجانات، ارتقا حافظه، اصول کلی انجام یوگا، مدیتیشن و ... پرداخته شده است. در فصل پنجم مراقبت از خود در دوران سالمندی بیماری‌های قلبی عروقی، بیماری فشارخون ،عدم مصرف الکل و سیگار، کاهش فشار روحی روانی، پوکی استخوان و ... را می‌خوانیم. بر طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی افراد بالای ۶۰ سال به بالا سالمند نامگذاری شده است یک گروه سنی که از لحاظ جسمی و روحی حساس و نیازمند توجه ویژه هستند. در این مرحله فقط نبود بیماری مطرح نیست بلکه ارتقای سلامت در همه‌ی زمینه‌های زندگی (تغذیه مناسب، چگونگی جلوگیری از بیماری، پس انداز و ... ) مطرح است. مفهوم سالمندی در علم پزشکی: به فرد بالای ۶۰ سال که به علت پیامدها و عارض ناشی از کهولت سن و تغییرات فیزیولوژیکی که در بدن وی در اثر افزایش سن به وجود می‌آید نیاز به مراقبت و توانبخشی دارد، اطلاق می شود. پیری یک مرحله از زندگی مانند شیرخوارگی و جوانی است در دوره سالمندی پیری فرد می‌تواند از تجارب و اندوخته‌های عمر خود استفاده کنند. در بحث سلامت سالمند فقط پیشگیری از بیماری مطرح نیست بلکه چگونه سالم و با کیفیت زندگی کردن مهم است، با شیوه زندگی سالم می‌توان این دوره از حیات را به دورانی شاد و لذت‌بخشی تبدیل کرد. در کتاب توصیه شده است که ذهن را در دست پیری نسپاریم که اگر چنین کنیم جسم‌مان نیز زودتر از موعد پیر می‌شود، بنابراین بهتر است اندیشه‌ی زیان‌بار را از ذهنمان دور کنیم. سالمندی امری نسبی، درونی، روانی و اجتماعی است بنابراین فرآیندهای زیستی و روانی اجتماعی و معنوی بر نحوه‌ی پیر شدن افراد تاثیر دارد. ورود به مرحله‌ی سالمندی فرصت مناسبی است برای استفاده از تجربیات و جبران خطاهای گذشته. بخشی از کتاب شیوه زندگی سالم در دوران سالمندی در تعریف سلامت، تنها نبود بیماری مطرح نیست بلکه ارتقای سلامت نیز باید مدنظر باشد و سلامت باید در ابعاد جسمی، روحی، اجتماعی و معنوی، موردتوجه قرار گیرد. طبیعی است که برای ارتقای سلامت، نیازمند اصلاح شیوه زندگی هستیم. اگر بدانیم چگونه بنشینیم، چطور بخوابیم، چه غذاهایی مصرف کنیم، چگونه به بیماری مبتلا نشویم، چطور با مردم و جامعه رابطه برقرار کنیم، چگونه محیط‌زیست خود را حفظ نماییم، چگونه هزینه کنیم، چطور پس‌انداز کنیم و... یعنی شیوه زندگی خود را بهبود ببخشیم، آنگاه به ارتقای سلامت، دست‌یافته‌ایم. از پدیده سالمندی نمی‌توان جلوگیری و پیشگیری به عمل آورد زیرا همه ما سالمندی را از بدو تولد آغاز می‌کنیم. این فرایند متوقف یا معکوس نمی‌شود. ولی این راهپیمایی بی‌وقفه به‌سوی پایان زندگی الزاماً به معنی انحطاط مداوم نیست و می‌شود به‌وسیله انجام مراقبت‌های صحیح، نقص و ناتوانی ناشی از سالمندی به تأخیر بیفتد و یا با روش‌های مناسب و انجام یک سری دستورات تحت عنوان "شیوه زندگی سالم" می‌توان این دوره از حیات افراد را به دوران شاد و لذت بخشی تبدیل کرد و بیش از آنکه عبارت "هرچه پیرتر شوید، بیمارتر می‌شوید" صادق باشد، می‌توان گفت "هرچه بیشتر عمر کنید سالم‌تر بوده‌اید."