گسترش فرهنگ ایمنی بیمارستان‌ها دستاورد استانداردهای اعتباربخشی

به گزارش آتیه‌آنلاین، برای بررسی وضعیت استقرار این استانداردها، هر ‌سال ارزیابان وزارت بهداشت از بیمارستان‌ها بازدید کرده و پس از تجزیه ‌و تحلیل یافته‌ها، درجه انطباق و پیروی از استانداردها را به صورت صدور درجه اعتبار به آن مرکز اعلام می‌کنند. مراکز بستری تأمین‌اجتماعی نیز به عنوان دومین ارائه‌دهنده خدمات درمانی در کشور، اجرای این استانداردها را به عنوان یک طرح الزامی در دستور کار خود قرار داده و بسیاری از مراکز درمانی تأمین‌اجتماعی از آن زمان تاکنون موفق به اخذ رتبه درجه (یک) و (یک ممتاز) شده‌اند. دکتر سیدمهدی مهدیانی، رییس بیمارستان تأمین‌اجتماعی کوثر بروجرد (لرستان) اجرای استانداردهای اعتباربخشی بیمارستان را سبب ایجاد هماهنگی امور بخش‌های بیمارستانی و برقراری تعامل سازنده کارکنان دانست که نتیجه کار منتهی به رضایتمندی ۹۴ درصدی بیماران شده است. جزییات اجرای طرح اعتباربخشی، نحوه انجام امور و نتایج به دست آمده، موضوع گفت‌وگویی است که با او انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید. استقرار استانداردهای اعتباربخشی در بیمارستان کوثر از چه زمانی آغاز شده و این مرکز تاکنون در اجرای طرح چه رتبه‌هایی را کسب کرده است؟ استقرار استانداردهای اعتباربخشی در بیمارستان کوثر بروجرد همانند سایر بیمارستان‌ها اوایل سال ۱۳۸۹ پس از ابلاغ این طرح آغاز شد و در سال ۱۳۹۱ که نخستین ارزشیابی استانداردها به مرحله اجرا درآمد، این مرکز موفق به اخذ گواهینامه درجه یک اعتباربخشی شد. این موفقیت در سال‌های بعد نیز ادامه یافت و بیمارستان توانست در تمامی ارزشیابی‌ها حائز رتبه درجه یک شود. آخرین ارزشیابی این طرح که ویرایش پنجم استانداردهای اعتباربخشی را تشکیل می‌دهد در سال ۱۴۰۱ انجام شد که بازهم بیمارستان رتبه یک را کسب کرد. کمی درباره برنامه‌های اعتباربخشی توضیح دهید که از چه سنجه‌هایی تشکیل شده و چه کارهایی انجام می‌شود؟ باید بگویم برنامه‌های اعتباربخشی دارای ۱۹ محور به عنوان مؤلفه‌های اصلی است که در سه گروه شامل «رهبری و مدیریت»، «مراقبت و درمان» و «حمایت از گیرنده خدمت» جای دارد. گروه رهبری و مدیریت از هفت زیرگروه «رهبری و مدیریت کیفیت»، «مدیریت خطر حوادث و بلایا»، «مدیریت منابع انسانی و سلامت حرفه‌ای»، «مدیریت خدمات پرستاری»، «فناوری و مدیریت اطلاعات سلامت»، «بهداشت محیط» و «مدیریت تجهیزات پزشکی» تشکیل شده است. هر یک از گروه‌ها دارای سنجه‌های متعددی است. زیرگروه‌های گروه «مراقبت و درمان» و «حمایت از گیرنده خدمت» چطور؟ گروه مراقبت و درمان نیز دارای ۱۰ زیرگروه است که «مراقبت‌های عمومی بالینی»، «مراقبت‌های حاد و اورژانس»، «مراقبت‌های جراحی و بیهوشی»، «مراقبت‌های مادر و نوزاد» و «پیشگیری و کنترل عفونت» از جمله این سنجه‌ها به شمار می‌رود. همچنین «مدیریت دارویی»، «خدمات تصویربرداری»، «خدمات آزمایشگاه»، «طب انتقال خون» و «خدمات سرپایی» از دیگر موارد را تشکیل می‌دهد. گروه حمایت از گیرنده خدمت نیز دارای دو مورد با عناوین «تأمین تسهیلات برای گیرنده خدمت» و «احترام به حقوق گیرنده خدمت» است که در مجموع، ۱۹ محور را تشکیل می‌دهد. این سنجه‌ها دنیایی از خدمات را دربر دارد. برای اجرای این سنجه‌ها چه اقداماتی انجام می‌شود؟ برای عملیاتی شدن این سنجه‌ها در قدم نخست، گروه‌های کاری تخصصی تشکیل شده تا در کنار کمیته‌های بیمارستانی فعالیت کند و امکان تعیین چشم‌انداز، سیاست‌های کلان، سند استراتژیک و اهداف کلان به روش بارش افکار فراهم شود. همچنین شناخت ذی‌نفعان و مشتریان و شناسایی انتظارات آن‌ها از طریق برقراری ارتباط مستمر نیز می‌تواند برای اجرای بهتر سنجه‌ها کمک کند و مهم اینکه در بین تمامی رده‌های شغلی بیمارستان، تعهد همگانی برای اجرای استانداردهای اعتباربخشی ایجاد شده است. با توجه به تنوع و گستردگی سنجه‌های اعتباربخشی، اجرایی شدن این آن‌ها نیازمند مدیریت مناسبت است، این برنامه‌ها چگونه پیاده‌سازی و نظارت می‌شود؟ خب، قبل از هر چیز باید اشاره کنم در سند استراتژیک سازمان، درنظر گرفتن استانداردهای اعتباربخشی به عنوان یک اصل تعریف شده و اجرای آن با توجه به موقعیت فعلی و سیاست‌های راهبردی برای رسیدن به اهداف منطبق با این استانداردها، پیگیری و عملیاتی می‌شود. بر این اساس، آخرین ویرایش کتاب اعتباربخشی به صورت کلی و نیز به تفکیک سنجه‌های مرتبط با هر بخش ابلاغ و اطلاع‌رسانی شده و برای اجرای بهینه، اهمیت استقرار استانداردهای اعتباربخشی در تمام فرایندهای بیمارستانی برای تمامی کارکنان تبیین شده و نقش آن در برقراری ایمنی بیماران و افزایش سطح رضایتمندی مراجعه‌کنندگان سرپایی و بستری به طور ملموس نمایان می‌شود. پیاده‌سازی این برنامه‌ها چه نتایجی را به‌ دنبال داشته است؟ برای پاسخگویی بهتر این سؤال‌ می‌توانم به یکی از نتایج به دست آمده از منظر آماری اشاره کنم. بر اساس آخرین ارزیابی انجام شده در سه ماه اول امسال، اجرای طرح سبب افزایش رضایتمندی بیماران به میزان ۹۴ درصد شده است. ارتقای ایمنی بیماران، رعایت حقوق‌ گیرندگان خدمت و ارتقای مدیریت مشارکتی از دیگر دستاوردهای اجرای این طرح بود و مهمتر اینکه بین امور بخش‌های بیمارستانی هماهنگی بیشتری ایجاد شده و با سایر مراکز درمانی، تعامل سازنده‌ای شکل گرفته است. علاوه بر آن، اجرای این طرح سبب بهبود مهارت‌های بالینی کارکنان و مشارکت بیشتر آن‌ها در تصمیم‌گیری‌ها شده که رضایت آن‌ها را در پی داشته است. اجرای برنامه‌های اعتباربخشی تا چه حد به مدد خدمات الکترونیک انجام می‌شود و هنگام اجرا با چه مسائلی مواجه هستید؟ سؤال بجایی است. امروزه فناوری اطلاعات تمامی ابعاد زندگی را فراگرفته و در حوزه اعتباربخشی نیز در قالب‌های گوناگون از این فناوری استفاده می‌شود که از جمله آن می‌توان به سیستم (HIS) اشاره کرد. همچنین از طریق سایت اینترنتی بیمارستان خدماتی مانند نوبت‌دهی و اطلاع‌رسانی درباره خدمات بیمارستان، مدارک مورد نیاز بستری، آمادگی‌های قبل از عمل جراحی و... ارائه می‌شود. استفاده از وب‌کیوسک برای ارائه نوبت به بیماران از دیگر تجهیزات حوزه فناوری به ‌شمار می‌رود. برای اجرای برنامه اعتباربخشی بیمارستانی با چه مسائل و مشکلاتی مواجه هستید؟ مهمترین چالش موجود در اجرای برنامه‌های اعتباربخشی در بیمارستان کوثر بروجرد مربوط به مشکلات ساختاری بیمارستان و کمبود فضای فیزیکی است که با بهره‌برداری از طرح توسعه فضای بیمارستان، راه‌اندازی بخش‌های ویژه درمانی و مجهز شدن بیمارستان به تجهیزات پزشکی نوین این مشکلات برطرف می‌شود. مسائل دیگری نیز وجود دارد. اعمال سلیقه ارزیابان، مستقل نبود ارزیابان از بخش دولتی، عدم ارائه نتایج دقیق سنجه‌ها پس از ارزیابی؛ حتی هنگام ارائه کارنامه از جمله چالش‌های ارزشیابی استانداردها را تشکیل می‌دهد. اهمیت اجرای برنامه‌های اعتباربخشی را در مراکز درمانی چگونه می‌بینید و مهمترین نتیجه آن را در چه می‌دانید؟ همان‌طور که می‌دانیم ارائه خدمات ایمن و با کیفیت به بیماران مهمترین دغدغه هر مرکز درمانی به شمار می‌رود و اغلب سنجه‌های موجود در برنامه اعتباربخشی نیز با محور ایمنی و رضایتمندی بیماران طراحی شده؛ در نتیجه این استانداردها مرجعی مطمئن و «گاید لاین» با ارزش برای هر مرکز درمانی است که با اجرای گام‌به‌گام سنجه‌ها و استانداردها شرایط مطلوب خدمت‌رسانی به دست می‌آید. باید تأکید کنم، ایجاد بیمارستانی ایمن و کسب حد اعلای رضایتمندی مراجعه‌کنندگان و بیماران؛ به‌ویژه بیمه‌شدگان تأمین‌اجتماعی از مهمترین نتایج اجرای برنامه‌های اعتباربخشی به شمار می‌رود. در این راستا، حمایت مالی و معنوی مدیریت درمان استان و سایر مسئولان بالادستی سازمان، یاریگر ما در اجرای این امر مهم است.