کبد چرب چیست و چطور آن را بشناسیم؟

شاید ندانید کبد بزرگترین غده بدن است و همین بزرگی و ظرفیت بالای آن باعث می‌شود آسیب‌هایش دیر ظاهر شود، البته متاسفانه دیر ظاهر شدن بیماری‌های کبد و به طور مشخص کبد چرب سبب می‌شود که نتوان اقدامات موثری برای درمان آن انجام داد. پس بار دیگر به ضرورت پیشگیری قبل از درمان پی می‌بریم، در نتیجه پیشنهاد می‌شود با چکاپ، آزمایش خون و سونو گرافی کبد که بطور منظم و تحت نظر پزشک انجام می‌دهیم و سلامتی این عضو الناز علی‌دوست مشاور تغذیه و رژیم درمانی بالینی مهم را نادیده نگیریم. اما اینکه کبد چرب چیست، سوالی است که توضیح به آن بسیار ساده است؛ کبد طبیعی حاوی حدود 5 گرم چربی خالص در 100 گرم وزن خود است. هرگاه مقدار چربی در کبد بیش از 5 درصد وزن آن افزایش یابد، به این حالت کبد چرب گفته می‌شود که در اثر رسوب و تجمع بیش از حد چربی در بافت کبد ایجاد می‌شود.. کبدچرب بیماری شایعی در جامعه ما ا است و در حال حاضر 30 تا 40 درصد بیمارانی که به دکتر مراجعه می‌کنند به نحوی کبد چرب در آنها دیده می‌شود که اکثرا از بیماری خود آگاه نبوده‌اند. علائم کبد چرب از بد حادثه بیماری کبد چرب در مراحل اولیه هیچ نشانه‌ای برای تشخیص ندارد تا وقتی که پس از گذشت زمان و وخیم شدن وضعیت کبد تاثیرات منفی بر عملکرد آن مشخص می‌شود. در برخی موارد علائم نظیر خستگی و احساس ناراحتی و درد مختصر در قسمت فوقانی و راست شکم دیده می‌شود. در موارد شدید علائمی مثل درد شکم، تهوع، استفراغ، بزرگی کبد و زردی و رنگ پریدگی هم دیده می شود. عوامل ایجاد کبد چرب این بیماری در نتیجه بسیاری از بیماری‌ها و حالت‌های بد تغذیه‌ای که ناششی از سبک زندگی فرد است در بدن ایجاد می‌شود. مصرف مشروبات الکلی، افراد بی‌تحرک و علاقه‌مند به غذاهای آماده و فست فودها و شیرینی‌ها، افراد چاق و حتی افرادی که صرفا دچار اضافه وزن هستند اما چاق محسوب نمی‌شوند، افراد مبتلا به دیابت (مخصوصا افرادی که سرخود دوز انسولینشان را افزایش و یا کاهش می دهند)، افراد مبتلا به چربی خون بالا، افرادی که عمل‌های لاغری کرده‌اند و یا با رژیم‌های غیراصولی وزن زیادی در مدت کوتاهی کم کرده‌اند،‌ افرادی که شیمی درمانی را پشت سر گذاشته‌اند، مصرف برخی داروها مانند داروهای کورتون دار و ... احتمال ابتلا به کبد چرب را بالا می برد. انواع کبد چرب کبد چرب غیرالکلی: این بیماری زمانی رخ می‌دهد که کبد در شکستن چربی‌ها دچار مشکل شده است که این بیماری هم چند دسته تقسیم می‌شود. کبد چرب الکلی: در این بیماری کبد با مصرف زیاد الکل صدمه دیده و قادر به شکستن چربی‌ها نیست. کبد چرب بارداری: هرچند این نوع از کبد چرب نادر است، ولی زنان باردار باید آزمایش‌های لازم را برای اطلاع از این بیماری انجام دهند. دسته بندی کبد چرب از لحاظ میزان پیشرفت گرید ۱: ساده‌ترین نوع آن است که یکی از مهمترین دلایل آن خوردن مواد غذایی ناسالم است. گرید ۲: در این حالت وضعیت بیمار کمی سخت‌تر می‌شود. گرید ۳ : افراد دارای کبد چرب گرید ۲ و ۱ که در درمان بیماری خود سهل انگاری می‌کنند دچار گرید ۳ می‌شوند که اگر درمان نشود بسیار خطرناک است و تنها با بهبود سبک زندگی قابل درمان خواهد بود (ورزش و تغذیه مناسب) گرید ۴ : که به سیروز کبدی معروف است و در صورت اقدام نکردن برای بهبود بیماری، پیوند کبد ضروری می‌شود. آیا کودکان و لاغرها هم دچار کبد چرب می‌شوند؟ همه فکر می‌کنند کبد چرب تنها مختص بزرگسالان چاق است! در صورتی که کبد چرب در کودکان و افراد لاغری که اکثرا تغذیه‌های نامناسب و اشتباهی دارند شیوع بسیاری پیدا کرده است. ریشه اکثر بیماری‌های بزرگسالی از کودکی است، بنابراین باید همانطور که برای آینده فرزندانمان سرمایه گذاری می‌کنیم به فکر سلامتی آنان و اصلاح رفتار تغذیه‌ای آنان ‌هم باشیم و آنها را به تحرک بیشتر تشویق کنیم. متاسفانه افرادی که لاغر هستند و یا وزن ایده آل دارند فکر می‌کنند از هر ماده غذایی به هر میزان که بخواهند می‌توانند استفاده کنند، در صورتی که مازاد هر ماده غذایی در بدن ایجاد مشکل می‌کند. پس فرقی نمی کند شما چربی زیاد بخورید یا نشاسته و یا میوه ... چاق باشید یا لاغر. اگرچه متهم اصلی در قضیه کبد چرب، در ذهن مردم مصرف مواد چرب است ولی باید دانست که مصرف قندها خط مقدم در ابتلا به کبد چرب هستند. آیا کبد چرب قابل درمان است؟ رفع علل ایجاد کننده کبد چرب می‌تواند در اصلاح کبد چرب موثر باشد. با کاهش وزن در افراد چاق، تغییر شیوه ی زندگی (افزایش فعالیت جسمانی)، اصلاح عادات بد غذایی، قطع مصرف بی رویه مشروبات الکلی، قطع برخی داروها، کنترل قند خون و استفاده از کمک پزشک و مشاور تغذیه می‌توان برای درمان این بیماری نتیجه بسیار مطلوبی به دست آورد. در برخی موارد برای کنترل کبدچرب و با توجه به شدت آن از داروها استفاده می‌شود، که این داروها کمکی هستند و نمی‌توانند کبد چرب را بطور کامل درمان کنند. البته علی‌رغم تجویز دارو، هنوز هم تغییر در شیوه زندگی، اصلاح عادات بد غذایی و ورزش از ارکان اصلی درمان به شمار می‌رود و گرید کبد چرب را بهبود می‌بخشد.