۵ باور غلط تغذیه‌ای رایج بین ایرانی‌ها

الناز علی‌دوست_ مشاور تغذیه و رژیم درمانی بالینی باید به این نکته توجه کنیم که اکثر اطلاعاتی که از افراد و فضای مجازی به دست می‌آید منبع درستی ندارند و حتی ممکن است بسیاری از باورهای رایجی که بین مردم جا افتاده است جنبه علمی نداشته باشند. این اطلاعات نادرست باعث می‌شوند اشتباهات رایجی به وجود آید که در ذهن افراد ماندگار شود و به بقیه افراد هم منتقل شود. تعدادی از اشتباهات و باور های غلط رایج بین مردم در این مطلب آورده شده است که باید سعی کنیم با اصلاح این باورها مسیر درستی از سلامتی را طی کنیم. چراکه سلامتی مهم‌ترین ثروت بشر است و بر کیفیت زندگی و رشد و پیشرفت انسان‌ها تاثیر بسیار زیادی دارد. باور اشتباه : مصرف یک بشقاب میوه به جای شام باعث کاهش وزن می شود. باور اشتباه: تنها با مصرف میوه دچار کاهش وزن می شویم و دیگر نیازی به رژیم غذایی نداریم. بسیاری از افراد بر این باور هستند که با مصرف میوه لاغر می‌شوند و همچنین به جای وعده‌های اصلی مانند شام، یک بشقاب میوه مصرف می‌کنند تا وزنشان را کاهش دهند. در این مورد شکی نیست که برای تامین آنتی اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر مورد نیاز بدنمان باید در طول روز و در میان وعده‌ها میوه های متنوع استفاده کنیم. اما این به معنای جایگزینی میوه به جای وعده اصلی نیست . باید توجه داشته باشیم که در هر ۱۰۰ گرم میوه تقریبا ۷۰ کیلوکالری انرژی وجود دارد و مصرف تقریبی ۴-۵ عدد میوه در طول روز کالری یکسان و شاید بیشتر از یک وعده غذایی دارد. پس در نتیجه با جایگزین کردن میوه به جای شام و یا مصرف بیش از حد میوه؛ نه تنها لاغر نمی‌شویم بلکه این کالری مازاد در بدن تبدیل به چربی شده و باعث اضافه وزن می‌شود. باور اشتباه: عسل طبیعی یا به اصطلاح عسل وحشی باعث افزایش قند خون نمی‌شود و عسل برای بدن مضر نیست. بسیاری از افراد عادی و بیماران مبتلا به دیابت بر این باورند که مصرف عسل طبیعی باعث افزایش قند خون نمی‌شود و فقط عسل پرورشی و بسته بندی شده می‌تواند بر قند خونشان تاثیر داشته باشد به همین دلیل در مصرف نوع خاصی از عسل زیاده روی می‌کنند. این یک باور کاملا اشتباه است. مصرف عسل چه به شکل پرورشی و چه به شکل طبیعی،‌ در بدن ما به شکل مشابهی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در نهایت باعث افزایش قند خون می‌شود. عسل هم مانند شکر، قند، مربا و ... از گلوکز (قند ) تشکیل شده که وقتی بیش از نیاز بدن مصرف شود، مازاد آن تبدیل به چربی می‌شود. هر قاشق غذاخوری عسل ۶۴ کیلو کالری انرژی دارد و هر قاشق غذاخوری شکر ۴۶ کیلوکالری انرژی دارد. پس استفاده بیش از حد از عسل باعث چاقی و اضافه وزن هم می‌شود، حتی اگر عسل طبیعی باشد. در نهایت انرژی که ما از مصرف عسل بدست می‌آوریم اگر مازاد بر تامین قند خون ما باشد، باعث مشکلات بسیاری می‌شود، پس بهتر است حد تعادل در مصرف عسل را رعایت کنیم. باور اشتباه: من چربی نمی خورم و لاغر هستم پس دچار کبد چرب نمی‌شوم. بر خلاف تصور عموم مردم، کبد چرب لزوما به مقدار چربی رژیم غذایی ارتباط ندارد و به طور کلی از مقدار کالری دریافتی متاثر می‌شود، کالری اضافه بر نیازی که دیگر فرق نمی‌کند منبع آن چربی غذایی بوده یا آب میوه طبیعی. همچنین بسیاری از افراد بر این باور هستند که چون وزن مناسبی دارند و یا لاغر هستند دچار کبد چرب نمی‌شوند که این باور کاملا اشتباه است و باید به این نکته توجه کنید که حدود ۲۰ درصد از مبتلایان به کبد چرب لاغرند و اکثرا دلیل این موضوع الگوی غذایی اشتباه و کیفیت نامناسب زندگی در این افراد است. همچنین تکته بسیار مهمی که اکثر ما آن را نمی‌دانیم این است که، اولین عاملی که باعث می‌شود مبتلا به کبد چرب شویم مصرف بیش از حد مواد غذایی قندی و نشاسته‌ای است، نه چربی. برای مثال افرادی که روزانه مقدار زیادی برنج، نان، ماکارانی، عسل، پودرهای آماده نسکافه که حاوی شکر هستند، شیرینی، نوشابه... مصرف می‌کنند بیشتر دچار کبد چرب می‌شوند. بطور کلی شایع‌ترین علت کبد چرب غیر الکلی عبارت است از: به طور کلی اصول تغذیه اشتباه و بی‌تحرکی از مهم ترین علت‌های ابتلا به کبد چرب است که متاسفانه باعث شده امروزه علاوه بر افرادی که اضافه وزن دارند، افراد لاغر و حتی کودکان نیز دچار این بیماری باشند. پس از اصول تغذیه اشتباه، چاقی شکم، بالا بودن قند خون، بالا بودن غلظت چربی‌های خون به ویژه تری گلیسیرید، کاهش وزن سریع و برخی سموم و داروها دیگر عوامل کبد چرب هستند. تغییر در شیوه زندگی از طریق رعایت تغذیه سالم و تحرک باید خط اول درمان این بیماری در نظر گرفته شود تا از پیشرفتش جلوگیری کنیم و بهبودی کامل را بدست آوریم. باور اشتباه: استفاده از سنگ نمک، نمک دریا، نمک صورتی و ... به دلیل طبیعی بودن مفید است. یکی از باورهای نادرست استفاده از سنگ نمک در طبخ غذا به بهانه طبیعی بودن آن است. ناخالصی‌های موجود در این نمک متاسفانه می‌تواند سبب ایجاد التهاب در عروق و حتی بدخیم شدن سلول‌ها شود. میزان استاندارد مصرف نمک حدود ۵گرم در روز معادل یک قاشق چایخوری یا (ترجیحا کمتر) است. در صورتی که میانگین مصرف روزانه نمک در ایران ۲ برابر استاندارد جهانی است. نمکی که در طبیعت به وجود می‌آید حاوی ناخالصی‌های بسیاری است، پس در نتیجه نمک دریا، نمک صورتی، سنگ نمک و .... حاوی ناخالصی هستند و در محصولات تجاری این ناخالصی‌ها تصفیه نشده است. طبق تحقیقات انجام شده بر روی نمک‌های موجود در بازار ایران مشاهده شده است که در ۲۰ تا ۳۰ درصد نمک‌های موجود در بازار فلزهای سنگین و آلودگی‌های شیمیایی وجود دارد که باعث می‌شود این نمک‌ها بسیار زیان‌آور باشند. اما در صنعت این ناخالصی‌ها گرفته می‌شوند؛ به اصلاح نمک کریستاله می‌شود و ید هم به نمک اضافه می‌شود و به صورت بسته‌بندی شده در فروشگاه‌ها و سوپر مارکت‌ها بفروش می رسد. ‌ در واقع استفاده از ید برای بدن ضروری است، پس بهترین راه تامین ید مورد نیاز بدن استفاده از نمک یددار تصفیه شده است که به صورت بسته‌بندی موجود است. همچنین به این نکته توجه کنید که میزان شوری نمک تصفیه شده یددار و صنعتی به مراتب بیشتر از نمک‌های تصفیه نشده و فله موجود در بازار از جمله سنگ نمک است که این خود باعث استفاده کمتر از نمک می‌شود.