تیغ دو لبه عفونت بیمارستانی

ابتلا به عفونت بیمارستانی سبب افزایش درد و رنج بیمار می‌شود و زمان بستری بیمار را طولانی می‌کند؛ متعاقب آن بار هزینه‌های درمانی خانواده‌ها و نظام سلامت نیز افزایش می‌یابد و مهم اینکه برای بیمار ایجاد ناتوانی کرده و بعضا خدای ناکرده منجر به مرگ او می‌شود. وظایف کارشناسان کنترل عفونت تعریف شده است؛ بیماریابی و آموزش کارکنان به ویژه در بدو ورود و حین خدمت بسیار مهم است. مشارکت انجام پژوهش و کشف عفونت، بازدیدهای نظارتی، ارزیابی بخش‌ها و واحدهای بیمارستانی، تشکیل کمیته کنترل عفونت به صورت ماهیانه و پایش بهداشت دست، مصرف آنتی‌بیوتیک، مقاومت میکروبی و کشت‌های آزمایشگاهی اهم وظایف ما را تشکیل می‌دهد. میزان عفونت این مرکز درمانی حدود ۲ درصد است و هرچند نسبت به آمار کشوری در مقیاس پایین قرار دارد. اما معتقدم این کاهش مانند یک شمشیر دو لبه است؛ از طرفی جای خوشحالی دارد که میزان عفونت پایین است و از سوی دیگر احتمال کم بودن بیماریابی وجود دارد و بنابراین به سمت‌وسویی می‌رویم که کشف عفونت را بیشتر کنیم. تجربه به من نشان داده است که بازدید پرستار کنترل عفونت به صورت روزانه نتایج موثری را در این هدف دارد. در کنار آن تشویق کارکنان به گزارش‌دهی عفونت و عدم هراس از ارائه گزارش نیز اهمیت دارد؛ زیرا برخی از اعضای کادر درمان تصور می‌کنند که اعلام گزارش عفونت، بار منفی برای عملکرد آن‌ها دارد و ما باید این ترس را از آن‌ها دور کنیم و حتی تشویق‌هایی را هم برای‌شان درنظر بگیریم. یکی از اقدامات مناسب بیمارستان امام علی(ع) در زمینه پی‌گیری وضعیت بیمار پس از ترخیص، استفاده از سامانه USSD برای ارسال پیامک است و این شیوه کمک می‌کند تا همه بیماران در روند بررسی و ارزیابی وضعیت سلامت قرار بگیرند. همان‌طور که کمبود نیرو یکی از چالش‌های مراکز درمانی را تشکیل می‌دهد در حیطه فعالیت ما نیز این کمبود چشمگیر است؛ این مرکز با دارا بودن ۱۰۶ تخت فعال، تنها دارای یک نیروی کارشناس کنترل عفونت است؛ این درحالی است که مسئولیت زیادی را عهده‌دار هستیم؛ پایش حفاظت فردی به ویژه در اپیدمی بیماری‌های واگیردار از جمله اموری است که این کارشناسان به تنهایی آن را انجام می‌دهند. همچنین تمامی آمارهای بیمارستان از دل واحد کنترل عفونت بیرون می‌آید و توسط این کارشناسان به ثبت می‌رسد؛ سامانه عفونت بیمارستانی، سامانه بیماری‌های واگیر مانند آنفلوآنزا، سامانه ثبت آزمایش بیماران کرونا و مجموع آمارهایی که باید به مرکز بهداشت به طور هفتگی اعلام شود توسط ما انجام می‌شود. اما دریافتی پرستاران کنترل عفونت قابل توجه نیست. حتی ردیف کنترل عفونت نیز از مسائلی است که با آن مواجه هستیم؛ از سال‌های قبل امیدواری می‌دادند که ردیف کاری ما تبدیل به سوپروایز کنترل عفونت شود و به ویژه در کنگره‌های کنترل عفونت نوید آن داده می‌شد؛ اما این اقدام تنها برای بیمارستان‌های ۲۰۰ تختخوابی انجام شد و ما هنوز آن را دریافت نکرده‌ایم تا با این مسئولیت سنگین، دل‌مان خوش باشد. به نظر می‌رسد اگر با این روال پیش رود، به طور حتم کمتر کارشناس کنترل عفونت در ردیف خود پابرجا بماند.