ابعاد موج مهاجرت در دنیا، پیش و پس از همه‌گیری کرونا

سال گذشته ۱.۲ میلیون نفر از مردم جهان به انگلیس مهاجرت کردند که تقریباً بیشترین میزان مهاجرت در طول تاریخ این منطقه بوده است. مهاجرت خالص (یعنی اختلاف تعداد کسانی که کشور را ترک کرده‌اند با تعداد کسانی که به کشور وارد شده‌اند) به استرالیا در حال حاضر، دو برابر میزان پیش از همه‌گیری کروناست. در مورد اسپانیا نیز باید گفت که این کشور، بیشترین موج مهاجرت را تجربه کرده است. همچنین پیش‌بینی می‌شود مهاجرت خالص به آمریکا امسال نزدیک به ۱.۴ میلیون نفر باشد که یک‌سوم بیشتر از قبل از شیوع کرونا ارزیابی می‌شود. در سال ۲۰۲۲ مهاجرت خالص به کانادا بیش از دو برابر رکورد قبلی بود. در آلمان موج مهاجرت حتی بیشتر از زمان «بحران مهاجرت» در سال ۲۰۱۵ بود. به‌طور کلی اکنون جهان در حال تجربه یک موج بی‌سابقه مهاجرت است. جمعیت متولدین خارجی در کشورهای مهاجرپذیر سریع‌تر از هر مقطع دیگری در تاریخ در حال افزایش است‌. مخالفان مهاجرت افزایش بی‌سابقه موج مهاجرت در حالی است که پیش‌تر به‌نظر می‌رسید بسیاری از کشورهای ثروتمند، قاطعانه با مهاجرت دسته‌جمعی مخالفت کرده بودند. در سال ۲۰۱۶، انگلیسی‌ها به برگزیت و سپس آمریکایی‌ها به دونالد ترامپ رأی دادند؛ دو پروژه سیاسی که سیاست شدید ضدمهاجر را دنبال می‌کردند. در موج جهانی پوپولیسم که پس از آن به وجود آمد، سیاست‌مداران از استرالیا گرفته تا مجارستان، قول دادند که مهاجرت را سرکوب کنند. اما ویروس کرونا مرزها را بست و با این اتفاق کسانی که قصد مهاجرت داشتند خانه‌نشین شدند و در نتیجه مهاجرت متوقف و حتی معکوس شد. بین سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ که اوج همه‌گیری ویروس کرونا بود، جمعیت کویت و سنگاپور که مقصد بسیاری از مهاجران است چهار درصد کاهش یافت. در سال ۲۰۲۱ در استرالیا، تعداد مهاجران کوچ‌کننده برای اولین‌بار از دهه ۱۹۴۰ تا آن زمان، از تعداد مهاجرانی (کوچ‌نشین) که به این کشور می‌آمدند بیشتر شد. در بسیاری از کشورها موج مهاجرت، به مسئله‌ای عادی تبدیل شده است. به‌نظر می‌رسد در کشورهای دیگر تغییرات شدیدتر است. مهاجرت خالص در کانادا بیش از ۲۰ برابر زمان پیش از همه‌گیری کروناست. اوکراینی‌های فراری از جنگ، بیشترین تعداد این رقم را تشکیل می‌دهند. تعداد زیادی از هندی‌ها و نیجریه‌ای‌ها نیز در حال مهاجرت هستند. مسئله مهاجرت آن‌قدر جدی است که مهاجران زبان انگلیسی را به‌خوبی یاد گرفته‌اند و انگلیسی تقریباً به زبان اصلی آن‌ها تبدیل شده است. دلایل موج شدید مهاجرت افزایش مهاجرت شاید به این دلیل است که مردم به‌دنبال جبران زمان از دست رفته هستند. بسیاری از مهاجران در سال ۲۰۲۰ یا ۲۰۲۱ ویزا گرفتند، اما تنها زمانی سفر کردند که محدودیت‌های کرونا کاهش یافت. با این حال، جمعیت خارجی‌های متولد شده در کشورهای توسعه‌یافته و ثروتمند - با بیش از ۱۰۰میلیون نفر- در حال حاضر بالاتر از روند قبل از بحران است که نشان می‌دهد اتفاق دیگری در حال وقوع است. در این میان دو علت مطرح است؛ یکی ماهیت اقتصاد پس از همه‌گیری کروناست. نرخ بیکاری در کشورهای توسعه‌یافته و ثروتمند با ۴.۸ درصد در دهه‌های اخیر چندان پایین نبوده و می‌توان گفت کمبود نیروی کار به بالاترین حد خود رسیده است. همین مسئله دلیل خوبی برای مهاجرت خارجی‌ها به این کشورهاست‌. تغییر نرخ ارز می‌تواند عامل دیگری باشد. به‌عنوان نمونه یک پوند انگلیس بیش از ۱۰۰ روپیه هند خریداری می‌شود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۹ معادل ۹۰ روپیه بود. از ابتدای سال ۲۰۲۱ میانگین ارز بازارهای نوظهور نیز حدود چهار درصد در برابر دلار کاهش یافته است. این به مهاجران امکان می‌دهد تا نسبت به گذشته پول بیشتری دربیاورند. از سوی دیگر بسیاری از دولت‌ها نیز در تلاش برای جذب افراد بیشتر هستند؛ کانادا برنامه‌های مشخصی برای میزبانی از ۱.۵ میلیون ساکن جدید در سال ۲۵-۲۰۲۳ دارد. آلمان و هند نیز اخیراً توافقنامه‌ای امضا کردند که به هندی‌ها اجازه می‌دهد در آلمان کار و تحصیل کنند. استرالیا مدت‌زمانی را که برخی از دانشجویان پس از فارغ‌التحصیلی می‌توانند کار کنند از دو سال به چهار سال افزایش داده است. حتی کشورهایی مانند ژاپن و کره‌جنوبی که تاکنون مخالف مهاجرت بوده‌اند به‌دنبال مقابله با تأثیر پیری جمعیت، نگاه بهتری به خارجی‌ها دارند. اقتصادهایی که از افزایش موج مهاجران استقبال می‌کنند، در درازمدت سود می‌برند. به‌عنوان نمونه در آمریکا، مردم خارجی ایده‌های جدیدی با خود می‌آورند. بر اساس مقاله اخیر مؤسسه فناوری ماساچوست، در آمریکا مهاجران حدود ۸۰ درصد بیشتر از افراد بومی متولد شده، شرکت تأسیس می‌کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که مهاجران همچنین به ایجاد پیوندهای تجاری و سرمایه‌گذاری بین کشور خود و کشور میزبان کمک می‌کنند. مردم تو و مردم من برخی از اقتصاددانان امیدوارند که موج مهاجرت فواید بیشتری داشته باشد. «تورستن اسلوک»، مدیر دارایی شرکت آپولو گلوبال منیجمنت‌، می‌گوید که افزایش مهاجرت به نفع فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) است زیرا باعث می‌شود بازار کار آرام شده و تورم کاهش یابد. چنین استدلال‌هایی ممکن است کمی بیش از حد خوشبینانه به نظر برسد. طبیعی است که داشتن افراد بیشتر، باعث افزایش عرضه نیروی کار می‌شود، اما همه این‌ها به‌همان اندازه رشد دستمزد را کاهش می‌دهد. موارد محدودی هم وجود دارد که کشورهایی که بیشترین مهاجر را دریافت می‌کنند، ضعیف‌ترین بازار کار را دارند. به‌عنوان مثال در کانادا، دستمزد همچنان سالانه حدود پنج درصد افزایش می‌یابد. مهاجران همچنین باعث افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات می‌شوند که این مسئله می‌تواند افزایش تورم را به‌دنبال داشته باشد. به‌نظر می‌رسد در انگلیس که پیش‌تر عرضه مسکن محدودی داشت، مهاجران باعث شدند تا اجاره‌بها در لندن افزایش یابد. در استرالیا نیز ورود مهاجران اثرات مشابهی داشته است. طبق آمار منتشر شده توسط مؤسسه مالی آمریکایی گلدمن ساکس، نرخ مهاجرت خالص سالانه ۵۰۰ هزار نفر به استرالیا، باعث افزایش حدود پنج درصدی اجاره‌بها شده است. اجاره‌های بالاتر باعث می‌شود شاخص کلی قیمت مصرف‌کننده بالاتر برود. شاید دلیل اینکه با وجود نرخ بالاتر وام مسکن، قیمت مسکن در بسیاری از کشورهای ثروتمند کاهش چندانی نداشته، تقاضا از سوی مهاجران باشد. این احتمال وجود دارد که در طول یک سال آینده مهاجرت کمی کاهش یابد. با پایان همه‌گیری کرونا و برداشته ‌شدن محدودیت‌ها، بازار کار کشورهای توسعه‌یافته نیز به‌آرامی در حال ضعیف‌شدن است. با این حال تعداد مهاجران جدید در این کشورها تا مدت‌ها بالا خواهد ماند. استقبال بیشتر مهاجران از سیاست‌های دولت یکی از عوامل است؛ مهم‌تر از آن، مهاجرت امروز باعث مهاجرت بیشتر در آینده می‌شود به این معنا که تعداد مهاجران روزبه‌روز افزایش می‌یابد، زیرا مهاجران صاحب فرزند و همسر می‌شوند و به‌زودی جنبش‌های ضدمهاجران در کشورهای توسعه‌یافته (که در اواخر دهه ۲۰۱۰ شکل گرفته بود) دوباره آغاز می‌شود.