سیاست‌های تأمین اجتماعی باید دغدغه دولت و حاکمیت شود

تغییرات و تحولات در سطح سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی اگر در کشوری دیگر مطرح می‌شد، در سطحی گسترده مورد توجه مردم قرار می‌گرفت و حتی می‌توانست به‌عنوان برنامه‌های اصلی احزاب مختلف، امکان تغییرات قدرت سیاسی ایجاد کند. با این‌ وجود سیاست‌های کلی در ایران در سطحی که شایسته آن است مورد توجه مسئولان، رسانه‌ها و مردم جامعه قرار نگرفته است. اجرای هر کدام از بندهای نه‌گانه سیاست‌های کلی می‌تواند تغییرات مثبت زیادی ایجاد کند و نیازمند تأمین بودجه، برنامه‌ریزی و اطلاع‌رسانی و همچنین فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی است. ایجاد یک لایه تأمین‌اجتماعی که در سطحی عام و رایگان افراد فاقد بیمه را تحت‌پوشش قرار دهد، شاید یکی از خواسته‌های اصلی بسیاری از مردم ایران است. این خواسته در سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی نه‌تنها مورد اشاره قرار گرفته، بلکه بر اجرایی‌شدن آن تأکید شده است و تمامی دستگاه‌های کشور موظف شده‌اند که این امر و دیگر بندهای سیاست‌های کلی را پیگیری و اجرایی کنند. با این‌ وجود عدم اطلاع‌رسانی در مورد سیاست‌ها و اصولاً مطرح‌نشدن آن در سطحی بایسته و شایسته باعث شده است مردم عادی از آن بی‌خبر باشند. این امر شاید یکی از دلایل اصلی فراموش‌شدن سیاست‌های کلی مختلف در گذشته است. اطلاع‌رسانی به مردم و تبدیل اجرای سیاست‌های کلی به‌عنوان خواسته‌های مردم می‌توانست منابع فشار و مساعدت‌های جدیدی را برای اجرایی‌شدن این سیاست‌ها ایجاد کند. تحلیل محتوای رسانه‌های مختلف در کشور نشان می‌دهد که سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی اگرچه جنبه‌های عام و فراتر از بیمه‌های اجتماعی را مطرح کرده است، اما عملاً در سال گذشته تنها توسط سازمان تأمین اجتماعی و تا حدودی وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی پیگیری شده است. دیگر صندوق‌های بازنشستگی چندان در این زمینه فعال نبوده‌اند و همچنین این سیاست‌ها در دستور کار دیگر وزارتخانه‌های دولت قرار نگرفته است. موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی از معدود دستگاه‌هایی است که بنا بر وظیفه و مأموریت پژوهشی خود تلاش کرد تا سیاست‌های کلی را در دستور کار اصلی خود قرار دهد. برای این کار بیش از ۳۰ عنوان طرح پژوهشی در مورد جنبه‌های مختلف سیاست‌های کلی طراحی و در دست مطالعه قرار گرفته است. همچنین موسسه تلاش کرده است با دعوت از کارشناسان مختلف در سراسر کشور و برگزاری وبینارها و سمینارهای متعدد دانش، معرفت و اطلاعات زیادی را در مورد سیاست‌ها جمع‌آوری کند و در اختیار سیاست‌گذاران و مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی قرار دهد. باوجود تلاش‌ها و اقدامات زیادی که در وزارت و سازمان تأمین اجتماعی انجام گرفته است، به نظر می‌رسد تا اجرایی‌شدن سیاست‌های کلی تأمین‌اجتماعی و به ثمر نشستن آن فاصله‌ای طولانی وجود دارد. لازم است که این سیاست‌ها فراتر از وزارت و سازمان، بلکه به عنوان سیاست‌های اصلی در دستور کار کل دولت و حتی حاکمیت قرار بگیرد. چرا که اجرایی شدن این سیاست‌ها می‌تواند پاسخی به خواسته‌ها، نیازها، مسائل و مشکلات بسیاری از مردم کشور باشد.