افسردگی در سالمندان را جدی بگیریم

علائم افسردگی فردی که دچار افسردگی شده درگیر احساسات ناخوشایندی می‌شود که عبارت‌اند از: احساس غم‌، خواب‌آلودگی‌، بی‌انگیزگی و پوچی‌، ناامیدی و یأس‌، اضطراب و دلهره بی‌علت، احساس بی‌ارزشی‌، احساس تنهایی و بی‌حمایتی‌، اختلال در میل به غذا، احساس خستگی مفرط و عدم‌توانایی در تمرکز و یادگیری. علت افسردگی در سالمندان افسردگی معمولاً در اثر یک اتفاق ناگوار در زندگی یا شرایط بد زندگی رخ می‌دهد، اما برخی از علل محیطی و یا بیماری‌ها خطر ابتلا به افسردگی در سالمندان را افزایش می‌دهد. برخی از مواردی که در ادامه به آن اشاره خواهیم کرد، دلایلی هستند که ممکن است علت اصلی بروز افسردگی در سالمندان باشد که در هر سالمند با توجه به شرایط زندگی و وضعیت جسمی متفاوت‌اند. با استفاده از مشاوره روانشناسی می‌توان با شرح حالات روحی و جسمی بیمار دلیل اصلی ابتلا به افسردگی را فهمید. این دلایل عبارت‌اند از: - عوارض مصرف برخی از داروها - داشتن سابقه خانوادگی (اگر اقوام نزدیک مبتلا به افسردگی بوده باشند احتمال ابتلا به افسردگی بیشتر از حالت معمولی خواهد بود) و عدم‌برخورداری از محبت و حمایت اطرافیان و اعضای خانواده. - قطع عضو یا ازکارافتادن عضو به‌دلیل بیماری (به‌عنوان مثال قطع عضو بر اثر ابتلا به دیابت، یا ازکارافتادن عضو بر اثر سکته مغزی) - ابتلا به برخی بیماری‌های مزمن و دردناک - از دست دادن شریک زندگی و تنها بودن سالمند - از دست دادن فرزندان و دلتنگی - مؤنث بودن سالمند (افسردگی در زنان سالمند بیشتر به چشم می‌خورد) گاهی وجود یک بیماری نهفته در سالمند ممکن است علت اصلی بروز افسردگی باشد. بنابراین برای بررسی وضعیت جسمی سالمند توصیه می‌شود در طول سال به‌طور مرتب آزمایش چکاپ سلامت سالمندان انجام شود و شرایط سالمند به‌دقت بررسی شود. روش‌های کنترل پیشرفت افسردگی در سالمندان بررسی‌های انجام‌شده حاکی از این است که حدود ۲۰درصد از سالمندان مشکلاتی از قبیل ضعف‌حافظه، اختلالات خواب، احساس طردشدگی و ازکارافتادگی و انزوا را تجربه می‌کنند. این احساسات در زنان سالمند بیشتر است. سالمندانی که شریک زندگی خود را از دست داده‌اند و تنها زندگی می‌کنند، مشکلات مالی دارند و برای مخارج اولیه زندگی در تنگنا هستند و یا سالمندانی که به‌دور از فرزندان زندگی می‌کنند بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی هستند. توجه به سالمندان و حمایت عاطفی و مالی آنان می‌تواند بسیاری از مشکلات سالمندان را برطرف کند و خطر ابتلا به افسردگی را کاهش دهد. برای کاهش افسردگی راهکارهایی وجود دارد مثلاً ملاقات سالمند با دوستان و نزدیکان‌، تغییر سبک زندگی‌، یافتن راه‌حلی برای برطرف‌کردن مشکلات‌، انجام تمرینات ورزشی منظم با استفاده از خدمات فیزیوتراپی در منزل‌، استفاده از فناوری و لوازم دیجیتال‌، انجام فعالیت‌های مفید ذهنی و فکری‌، ارتباط بیشتر با فرزندان و گذراندن اوقاتی خوش با آن‌ها، پیاده‌روی و گردش روزانه در پارک یا سطح شهر، داشتن یک سرگرمی مداوم مانند باغبانی‌، حمایت مالی فرزندان و کمک به هزینه‌های درمان و هزینه‌های منزل‌، برخورد صحیح فرزندان و نزدیکان با توجه به شرایط جسمی و روحی سالمند. روش‌هایی برای مراقبت از سالمند مبتلا به افسردگی اگر احساس می‌کنید سالمند عزیزتان دچار افسردگی شده و دیگر انگیزه و انرژی لازم برای انجام امور روزمره را ندارد، می‌توانید با انجام چند کار ساده به او کمک کنید تا بتواند احساسات منفی را کنار بگذارد و بهتر زندگی کند. با سالمندتان وقت بگذرانید و با او درباره مسائل موردعلاقه‌اش صحبت کنید. اگر سالمندتان دچار بی‌خوابی است محیط خانه را آرام و شرایطی را فراهم کنید تا سالمند بتواند در زمان استراحت خواب عمیقی داشته باشد. هرگز به سالمند خود نگویید که افسرده است و باید به دکتر مراجعه کند. اگر می‌خواهید با مشاوره روانشناسی تلفنی تماس بگیرید، به او بگویید تنها می‌خواهید که با روانشناس درباره مسائل ساده‌ای گفت‌وگو کنید. روانشناس به‌خوبی می‌داند چگونه باید با سالمندانی که در برابر درمان از خود مقاومت نشان می‌دهند برخورد کند. هرگز جوری برخورد نکنید که سالمند احساس کند ناتوان است و نمی‌تواند کارهای منزل را به‌تنهایی انجام دهد. اگر کارهای او را انجام می‌دهید دقت داشته باشید به‌گونه‌ای رفتار کنید که انگار دارید با او مشارکت می‌کنید. اگر سالمندتان دوست دارد ساعات طولانی در روز را در رختخواب بگذراند هرگز او را سرزنش نکنید. برنامه‌ای بچینید تا سالمند را تشویق کند از رختخواب بیرون بیاید و به میل خود این کار را انجام دهد. به‌عنوان مثال، یک برنامه آشپزی دو نفره بچینید و از سالمند بخواهید تا با شما همکاری کند.