خطر سرطان‌زایی مصرف مکرر ته‌دیگ سوخته

دکتر محمد هاشمی در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین با بیان اینکه فرآیند پخت سبب بهبود طعم و تسهیل هضم غذا می‌شود، افزود: هنگامی که حرارت به شکل مستقیم و بیش از نیاز پخت به مواد غذایی وارد شود، منجر به سوختن مواد می‌شود. وی اظهار کرد: غذاهای سوخته به‌ویژه غلات باعث تولید گروهی از مواد، تحت عنوان «اکریلامید» ها می‌شود. مطالعات نشان داده است که اکریلامیدها می‌تواند زمینه را برای بروز برخی از انواع بدخیمی‌ها به‌خصوص سرطان‌ دستگاه گوارش مهیا کند. متخصص بهداشت عمومی و سلامت جامعه، گفت: گرچه تولید این گروه از مواد خطرناک در زمان پخت با حرارت مستقیم مانند کباب کردن یا از طریق شعله بالای گاز مشاهده می‌شود، اما به این معنا نیست که پخت غذا با هر حرارت مستقیمی الزاما مضر و سرطان‌زا باشد. هاشمی تصریح کرد: به عبارت دیگر؛ چنانچه فرآیند پخت به شکل کامل و کافی انجام شود و منجر به سوختگی و سیاه شدن غذا نشود، زیان چندانی را متوجه مصرف کننده نخواهد کرد. این نکته شامل نان‌های سنتی هم می‌شود؛ به نحوی که اگر از تنورهای امروزی با سوخت گاز طبیعی برای پخت کامل و بدون سوختگی نان استفاده شود، منعی برای مصرف وجود ندارد. وی ادامه داد: اما باید درنظر داشت که این وضعیت منحصر به نان، برنج و گوشت نمی‌شود و هر ماده غذایی دیگر از قبیل سبزی‌جات، سیب‌زمینی، کورن‌فلکس و هر موادی که به عنوان ته‌دیگ استفاده می‌شود، دچار سوختگی شود، می‌تواند بیماری‌زایی داشته باشد. دبیر انجمن علمی پیشگیری و درمان چاقی ایران، با بیان اینکه مصرف این مواد در صورت تکرار اثر تجمعی در بدن دارد، افزود: استفاده از مواد غذایی سوخته در طول زمان منجر به بروز عوارض می‌شود و به تعبیر دیگر مصرف یک یا دو مرتبه از آن‌ها سرطان‌زا نبوده اما استفاده مکرر در طول دوران زندگی می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری مهلک را به شدت افزایش دهد. هرچند عوامل مستعد کننده دیگر نظیر وراثت و محیط نیز در ایجاد این بیماری دخیل است. اصلاح یک باور غلط هاشمی با اشاره به این تصور که غذاهای خشک مانند ته‌دیگ موجب آزار مخاط پوششی دستگاه گوارشی می‌شود، عنوان کرد: چنین برداشتی صحیح نیست؛ زیرا عواملی مانند فرآیند جویدن -اگر به درستی انجام شود- رطوبت ذاتی دستگاه هاضمه و شیره‌های گوارشی منجر به نرم شدن محتویات بلعیده شده می‌شود و این مشکل را برطرف می‌کند. ضمن اینکه تکثیر و بازسازی سریع سلول‌های این ناحیه به سرعت خراش‌های احتمالی را ترمیم می‌کند.