رادیولوژی؛ چشم بینای علم پزشکی

مهدی آذرگون در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین به مناسبت روز جهانی رادیولوژی با بیان اینکه نقش این علم و فعالاین آن در حوزه درمان بسیار برجسته است، افزود: امروزه جایگاه رادیولوژی (مدیکال ایمیجینگ) در چرخه تشخیص و درمان بسیار حیاتی است و اهمیت آن به ویژه در پیک‌های بیماری و در اوج همه‌گیری کرونا، برجسته‌ و بیش از پیش نمایان شد. وی اظهار کرد: رادیولوژی و فعالان این عرصه به عنوان چشم بینای علم پزشکی شناخته می‌شود که بدون آن، اقدامات تشخیصی، درمانی و استمرار درمان، امکان پذیر نخواهد بود؛ در سال‌های اخیر شاهد هستیم که علم رادیولوژی بسیار گسترده شده و نقش کارشناسان و فعالان این عرصه نیز پررنگ‌تر شده است. فوق‌لیسانس رادیولوژی، گفت: به گونه‌ای که کارشناسان رادیولوژی می‌توانند در واحدهای رادیولوژی ساده، فلوروسکوپی یا رادیولوژی تخصصی، OPG و گرافی‌های دندان، BMD یا سنجش تراکم استخوان، ماموگرافی، CT اسکن، MRI، پزشکی هسته‌ای، پت CT اسکن و پت MRI، سی آرم اتاق‌عمل و کلینیک‌های درد خدمت کنند. آذرگون تصریح کرد: همچنین این گروه حرفه‌ای می‌توانند به عنوان کمک پزشکان رادیولوژی و سایر متخصصان مانند کاردیولوژیست‌ها در واحدهای آنژیوگرافی و سنگ‌شکن نقش‌شان را ایفا کنند. تجهیزات پیشرفته رادیولوژی در تامین‌اجتماعی وی با اشاره به وضعیت تجهیزات و امکانات رادیولوژی در محل خدمت خویش، ادامه داد: خوشبختانه با اهتمامی که در دوره‌های مختلف و سال‌های اخیر به ویژه در دوران مدیرعامل فقید سازمان تامین‌اجتماعی، زنده‌یاد دکتر نوربخش ایجاد شد، تحولی در حوزه مدیکال ایمیجینگ و تجهیزات تصویربرداری در مراکز درمانی سازمان به وجود آمد که بیمارستان لبافی‌نژاد نیز از این تحول بی‌نصیب نماند. کارشناس رادیولوژی بیمارستان شهید دکتر لبافی‌نژاد، عنوان کرد: درحال حاضر دستگاه‌های تصویربرداری پیشرفته و به‌روز دنیا که به جرات می‌توان گفت برخی از این دستگاه‌ها در کل خاورمیانه به تعداد انگشتان یک یا دو دست موجود باشد، در بخش تصویربرداری لبافی‌نژاد وجود دارد که کیفیت خدمات درمانی را به طور چشمگیری افزایش می‌دهد. برای بهره‌مندی بهینه از این تجهیزات، لازم است تا کارشناسان رادیولوژی در سایر زمینه‌ها مانند حوزه آی. تی و فناوری‌های بین سامانه‌ای اطلاعات لازم را کسب کنند تا چرخه کاملی از خدمات رادیولوژی ایجاد شود. آذرگون افزود: از سوی دیگر بیمارستان لبافی‌نژاد، یک مرکز، با دو قطب علمی کشوری و جهانی شامل ارولوژی و چشم است و بسیاری از بیماران از سراسر کشور به این مرکز ارجاع داده می‌شوند و به همین دلیل به عنوان یک بیمارستان کشوری از آن یاد می‌شود. همچنین این بیمارستان، آموزشی بوده و کادر درمان آن زیر نظر دانشگاه شهید بهشتی قرار دارد و از این‌رو تعداد زیادی از بیماران برای اقدامات درمانی و بهره‌مندی از خدمات تشخیصی مانند سونوگرافی، رادیولوژی، CT اسکن، فلوروسکوپی و ... به این مرکز مراجعه می‌کنند و بسیاری از بیماران را افرادی تشکیل می‌دهد که در سایر مراکز امکان پی‌گیری درمان‌های تخصصی و فوق‌تخصصی را ندارند و به این بیمارستان مراجعه می‌کنند. قوانین دست‌وپا بسته حوزه رادیولوژی وی با اشاره به چالش‌های کارشناسان رادیولوژی در حوزه تامین‌اجتماعی، اظهار کرد: یکی از چالش‌ها، بحث قوانین دست‌وپا بسته‌ای است که در سازمان تدوین و روز به روز پیرایه‌های جدیدی به آن اضافه شده است. این درحالی است که بعضا قوانین مشخص و شفافی در حوزه احقاق حقوق آن‌ها و مسائل اداری‌ وجود ندارد و این عدم شفافیت، رفتارهای سلیقه‌ای و متفاوتی را در استان‌ها ایجاد کرده و منجر به سردرگمی کارشناسان رادیولوژی شده است. کارشناس رادیولوژی بیمارستان شهید دکتر لبافی‌نژاد، گفت: هیچ‌یک از این قوانین در نظام سلامت کشور که متولی آن وزارت بهداشت است، وجود ندارد و این مسئله سبب عدم رغبت متخصصان و کارشناسان برای جذب در سازمان شده است. در سال‌های قبل، همه آرزو داشتند تا در سازمان تأمین‌اجتماعی مشغول به کار شوند، اما اکنون این تمایل کم شده و حتی برخی از افراد با وجود قبولی استخدام، حاضر به ادامه همکاری نیستند. کمبود نیروهای پشتیبان رادیولوژی آذرگون تصریح کرد: موضوع دوم، بحث فعالیت نیروهای پشتیبان مانند منشی و تایپیست در حوزه تصاویر تشخیصی است؛ پیش از این اطلاعات، به صورت دستی نوشته می‌شد؛ اما اکنون با توجه به توسعه تکنولوژی و پیشرفت دستگاه‌ها، نیاز به تایپیست حرفه‌ای وجود دارد که در چارت‌های تشکیلاتی دیده نشده یا به تعداد کافی درنظر گرفته نشده است و در نتیجه وظایف این امور به ویژه در شیفت‌های شب و روزهای تعطیل به کارشناسان رادیولوژی واگذار شده که نارضایتی آن‌ها را در پی داشته است. چالش‌های جامعه رادیولوژی وی با اشاره به مسائل کارشناسان رادیولوژی در جامعه، ادامه داد: یکی از چالش‌های مهم این است که نظام صنفی ما در نظام پزشکی هنوز به رسمیت شناخته نشده است. موضوع دیگر اینکه در سایر کشورها خدمات سونوگرافی هم به کارشناسان رادیولوژی واگذار شده است؛ اما این اقدام در ایران همچنان محل تردید بوده و کاری انجام نشده است. کارشناس رادیولوژی بیمارستان شهید دکتر لبافی‌نژاد، عنوان کرد: علاوه بر آن، آینده علمی کارشناسان رادیولوژی بسیار محدود است و رشته رادیولوژی تا سطح کارشناسی تعیین شده و برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر باید وارد زیرمجموعه‌های دیگری شد که ارتباط جانبی با رادیولوژی دارند و در نتیجه امکان آن فراهم نیست تا به صورت مستقیم و صرفا در حوزه رادیولوژی در مقاطع بالاتر تحصیل شود. از سوی دیگر آینده شغلی کارشناسان رادیولوژی با توجه به افزایش نرخ بیکاری، نامعلوم بوده و آینده شفافی را متصور نمی‌کند که لازم است در این زمینه اقدام جدی انجام شود. شرح یک خاطره آذرگون دارای ۱۹ سال سابقه فعالیت حرفه‌ای است در بندر دّیر بوشهر به دنیا آمده و سال‌های تحصیلی و فعالیت خود را در تهران سپری است؛ یکی از خاطرات خود را اینگونه بیان کرد: برای راه‌اندازی بخش CT اسکن یکی از مراکز درمانی در استان زیبای گیلان دعوت شدم تا به مدت دو روز در روزهای پنجشنبه و جمعه، کارکنان واحد رادیولوژی را آموزش دهم؛ پس از رسیدن به شهر، آموزش را شروع کرده و تا ظهر به کارم ادامه دادم. وقت ناهار به دعوت دوستان به یک رستوران سطح شهر رفتیم؛ در رستوران از دوستان پرسیدم که کدامیک از غذاها را پیشنهاد می‌کنید؛ گفتند شهر رشت است و کباب‌ترش‌های معروف! من نیز به توصیه دوستان کباب‌ترش رشت را صرف کردم که بسیار لذیذ بود. هنگام شب، یکی از دوستان قدیمی‌ام که پرستار بود، متوجه حضور من در رشت شد و به اصرار مرا به خانه‌اش دعوت کرد. پس از حضور در منزل او وقت صرف شام رسید و متوجه شدم شامی که تدارک دیده است، کباب‌ترش است و به این ترتیب، دومین پرس این غذا را صرف کردم. روز بعد که جمعه بود پس از برگزاری دومین جلسه آموزشی باید راهی فرودگاه می‌شدم و با توجه به محدود بودن زمان، دوستان پیشنهاد کردند که برای صرف غذا بیرون نرویم و از غذای بیمارستان استفاده کنیم؛ آن روز غذای بیمارستان کباب‌ترش بود و پرس سوم این غذا را نیز صرف کردم. پس از اینکه به فرودگاه رسیدیم، متوجه شدیم که پرواز هواپیما لغو و به فردا موکول شده است و ما نیز شب هنگام به میهمانسرای مدیریت درمان استان بازگشتیم. متصدی میهمانسرا جلو آمد و با لهجه زیبای گیلانی و با شور و شعف گفت، چون شما میهمان ما هستید، برای شما کباب‌ترش تدارک دیده‌ام و این برای من خاطره‌ای شد که در یک ماموریت، چهار وعده کباب‌ترش صرف کردم.