آشکاری رد خط فقر بر رخسار جامعه

به‌گزارش خبرنگار آتیه‌آنلاین، پژوهش‌های حوزه فقر در دهه ۹۰ نشان می‌دهد که خانواده‌های پرجمعیت ایرانی با وجود داشتن کار، نمی‌توانند کمترین امکانات زندگی را برای خانواده‌شان فراهم کنند و سوءتغذیه کودکان با فقر در بزرگسالی‌شان ارتباط مستقیم دارد. در آخرین گزارش مرکز آمار ایران از نرخ تورم خوراکی‌ها اعلام شد که نرخ تورم عموم اقلام خوراکی بالای ۵۰درصد ثبت شده است که در میان اقلام خوراکی و آشامیدنی، گروه روغن و چربی با تورم نقطه به نقطه ۲۷۱ واحد درصد رکورددار افزایش قیمت بود. به موجب این گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم اقلام خوراکی و آشامیدنی‌ها برای شهریور ماه امسال، ۷۶.۱ واحد درصد ثبت شده است. لبنیات و تخم‌مرغ، نان و غلات، شکلات و شیرینی، گوشت ماکیان و گوشت قرمز به ترتیب با ۹۴.۶، ۸۷.۹، ۶۸.۹، ۶۷ و ۶۲.۷ درصد تورم در رتبه‌های بعدی افزایش قیمت شهریور ماه قرار داشتند. تایید افزایشی شدن نرخ تورم اقلام خوراکی در گزارش مرکز آمار ایران، موید ارزیابی اخیری است که کمیته تعیین دستمزدهای کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور از افزایش نزدیک به صددرصدی هزینه‌های زندگی داشته است. خط فقر ۱۸ میلیونی شامل همه افراد جامعه می‌شود آلبرت بغوزیان، اقتصاددان و استاد دانشگاه در واکنش به رقم اعلام شده از سوی رییس کمیته دستمزد کانون شوراهای اسلامی کار به روزنامه «اعتماد» گفت: به نظر می‌رسد این رقم ۱۸ میلیون تومانی که برای خط فقر اعلام شده مربوط به یک خانواده ۴ نفره باشد و کل هزینه‌ها اعم از اجاره‌خانه تا حمل و نقل و خوراک و پوشاک را هم برای این رقم در نظر گرفته‌اند. اگر این عدد صحیح باشد تعداد زیادی از افراد جامعه زیر خط فقر خواهند رفت. این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: اینکه این رقم به صورت کلی برای خط فقر عنوان شده هم جای سوال دارد، چراکه ممکن است متوسط هزینه یک خانواده ۸ میلیون یا ۱۰ میلیون تومان باشد که باز هم متفاوت است، ضمن آنکه خط فقر در تهران با خط فقر در شهرستان‌های کوچک و بزرگ فرق دارد. تعریف مشخص و رسمی از خط فقر اعلام نمی‌شود یاسر باقری، پژوھشگر حوزه رفاه و سیاست گزاری اجتماعی نیز پیشتر در گفت وگو با آتیه‌آنلاین در این باره گفت: مھم‌ترین مساله در تعریف خط فقرمطلق این است که علی‌رغم تعریف نظری نسبتا روشن و مقبول عمومی که معطوف به وضعیتی است که نیازھای اساسی انسان برآورده نمی شود، تعریف عملیاتی و محاسباتی بسیار ساده سازانه و در عین حال متفاوت ارائه می شود؛ گاه محاسبات فقر براساس استاندارد یک دلار در روز یا در تعریف متداول جھانی ۲۵.۱ دلار در روز انجام می شود. باقری با تاکید بر اینکه دولت تاکنون تعریف دقیقی از فقر مطلق را ارایه نکرده است، افزود: دولت باید مبنای خود در این زمینه شفاف اعلام کند. ادعای رفع فقرمطلق دولت با توجه به نامشخص بودن تعریف می تواند درست و یا نادرست باشد. در صورت ارایه تعریف مشخص امکان ارزیابی آن فراھم می شود. این پژوھشگر حوزه رفاه گفت: مھم‌ترین وظیفه در این حوزه بر عھده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و به واقع نقش سیاستگذار را در این زمینه ایفا کند. مشخص کردن معیار سنجش و سیاستگذاری گام نخست آن است. این اقدام باید شفاف باشد و به طور مستمر اطلاع رسانی شود تا ھم جامعه به این باور است که موضوع موردنظر تنھا شعار نیست و همچنین به بدنه پیام داده شود که دولت در این زمینه مصمم است وامکان نقد و ارزیابی اقدامات نیز باید فراھم شود. وی تصریح کرد: اگر وزارت رفاه در جایگاه سیاستگذار قرار نگیرد و خط مشی‌ھای خود را به طور کامل مشخص نکند، از سایر نھادھا کار چندانی برنخواھد آمد چرا که آن‌ھا مطابق رویه ھمیشگی خود پیش خواھند رفت. مھار سیاست‌ھای اقتصادی مخرب و فقرزا باقری در پاسخ به راه‌ھای کنترل اثر بخش فقر گفت: کنترل اثر بخش نیازمندکنش فعالانه‌تر نھادھای سیاست‌گذاری است. بدین معنا که در وضعیت کنونی در بھترین حالت نھادھای مذکور به دنبال کاھش فقر ھستند درحالی که کنترل اثربخش نیازمند پیشروی فعالانه به سمت مھار سیاست ھای اقتصادی مخرب و فقرزا است؛ یعنی سیاست‌ھایی که سبب افزایش فقر در جامعه می‌شوند. وی افزود: به واقع مجموعه فقرا مانند یک سیستم می تواند ورودی و خروجی داشته باشد. شما نمی توانید بر خروج فقرا از فقر متمرکز شوید و کوششی برای کنترل ورودی آن نکنید. بنابراین کنترل اثربخش در این است که سیاست‌ھای فقرزا نیز شناسایی شود و با بھره گیری از ابزارھای مختلف از جمله رسانه و نیز نھادھای تولید دانش، کوشش شود تا آن سیاست‌ھا تحت کنترل بیشتر قرار گیرد و یا سیاست‌ھای بدیلی که پیامدھای منفی کمتری دارند، پیشنھاد شوند یا مورد حمایت قرار گیرند.