نگاهی به دلایل آمار بالای حوادث کار در کارگاه‌های ساختمانی

به گزارش آتیه آنلاین، نگاهی به آمار حوادث ناشی از کار در بخش‌های مخلف اشتغال و تولیدی در کشور، نا ایمن بودن محیط‌های کار در پروژه‌های ساختمانی را نشان داده به گونه‌ای که بر مبنای تازه‌ترین داده‌های این حوزه حدود ۳۸ درصد حوادث ناشی از کار و اشتغال مربوط به فعالیت‌های ساختمانی است. تدوین و نظارت بر سیاست‌های کارآمد دولت‌ها در حوزه روابط کار و موارد مرتبط با ایمنی محیط کار و اجرای آن توسط کارفرمایان در محیط کار در راستای کنترل و کاهش آماری حوادث ناشی از کار و همچنین به‌روزرسانی استانداردهای ایمنی کار، زمینه‌ساز کاهش آسیب‌های کار غیرفوتی و فوتی محسوب می‌شود. شناسایی دلایل زمینه‌ساز حوادث ناشی از کار و تدوین سیاست‌های کاهشی و پیشگیرانه در این حوزه توسط دولت‌ها و اجرای آن در کارگاه‌ها توسط کارفرمایان در بسیاری از کشورهای توسعه یافته در دهه‌های گذشته مدنظر قرار گرفته و موجب کاهش چشمگیر حوادث ناشی از کار در این کشورها شده است. مبنای قانونی حوادث شغلی بر اساس ماده ۹۱ قانون کار، کارفرمایان و مسئولان واحدهای موضوع ماده ۸۵ این قانون مکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین‌ حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل مذکور را نیز آموزش دهند. کارفرمایان و مسئولان واحدهای ایمنی کارگاه‌ها وظیفه دارند در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نیز نظارت کافی را داشته باشند و کارگران نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی فردی و اجرای دستورالعمل‌های مربوطه کارگاه هستند. البته در بسیاری از کشورها به دلیل محدودیت‌های مالی و تعداد بازرسان کار، نظارت‌های کارگاهی در راستای کنترل حوادث ناشی از کار و نظارت بر حسن اجرای ایمنی محیط کار به صورت دائمی ‌نبوده و به صورت موردی و حسب ضرورت است. قانونگذار در ماده ۹۵ قانون کار، کارفرما را مسئول اجرای قوانین و مقرارت ایمنی و بهداشتی دانسته و شخص وی را مسئول و جبران‌کننده خسارت وارده در اثر حادثه ناشی از کار به کارگران می‌داند. ۹۶ درصد حوادث کار برای مردان اتفاق می‌افتد با توجه به اینکه در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ میزان حوادث کار در کشور با جریان کاهشی روبرو بوده، آمار این حوادث در سال ۱۴۰۰ برابر با هشت‌هزار و ۹۳۱ نفر عنوان شده است. نتایج گزارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص حوادث ناشی از کار حاکی از این است که با توجه به داده‌های آماری حوزه آسیب‌های شغلی در کارگاه‌های سراسر کشور، ۹۶.۷ درصد این آسیب‌ها مربوط به مردان و تنها ۳.۳ درصد این حوادث شغلی در ارتباط با زنان اتفاق افتاده است. بر همین اساس در سال ۱۴۰۰ تعداد هشت‌هزار و ۹۳۱ نفر از افراد شاغل دچار حوادث ناشی از کار شدند که از این تعداد هشت هزار و ۶۳۴ نفر را مردان و ۲۹۷ نفر را زنان تشکیل داده‌اند. فوت سالانه ۷۲۰ نفر در جریان حوادث کار معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هفته گذشته در جریان اجرای طرح ضربتی بازرسی از کارگاه‌های پرخطر ساختمانی با اشاره به اینکه سالانه ۷۲۰ نفر فوتی حوادث ناشی از کار در کشور رخ می‌دهد، گفت: حدود ۳۸ درصد داده‌های آماری حوادث کار نیز به کارگاه‌های ساختمانی مربوط می‌شود. علی حسین رعیتی فرد تصریح کرد : آسیب‌های ناشی از کار مشکلات بسیاری برای افراد، کارگاه‌ها و خانواده‌های کارگران ایجاد می‌کند. وی اضافه کرد: ارتقا ایمنی و صیانت از نیروی کار به دنبال عضویت ایران در مقاوله‌نامه‌های جهانی ایمنی کار در دستور برنامه‌ریزی وزارت کار قرار گرفته است. وی بیان داشت: سالانه در جهان بیش از ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در جهان در جریان حوادث ناشی از کار فوت می‌کنند. ۴۹ درصد فوتی حوادث کار در کارگاه‌های ساختمانی معاون وزیر کار گفت: در کشور ما حوادث ناشی از کار در گارگاه‌های ساختمانی بسیار بیشتر از دیگر کارگاه‌ها است و به صورت تقریبی حدود ۴۹ درصد فوتی‌های ناشی از کار در کشور به کارگاه‌های ساختمانی مربوط می‌شوند. رعیتی‌فرد ادامه داد: در راستای ایمنی کار ضعف قوانین و مقررات وجود نداشته و باید در این زمینه فرهنگ ایمنی کار را مورد تمرکز قرار دهیم. بیشترین دلایل حوادث شغلی آمارهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی حاکی است که گیرکردن داخل یا بین اشیاء و ماشین، سقوط کردن و لغزیدن، برخورد با اشیاء و تجهیزات، سقوط اشیاء، ریزش و ماندن زیر آوار، آتش‌سوزی، انفجار، خفگی و تماس یا مواد شیمیایی خطرناک به ترتیب بیشترین دلایل حوادث ناشی از کار را در سال ۱۴۰۰ شامل شده‌اند. به عنوان مثال گیرکردن داخل یا بین اشیاء و ماشین در حدود دوهزار مورد و سقوط اشیاء بیش از هزار مورد از دلایل حوادث شغلی را به خود اختصاص داده‌ که البته دلیل "سقوط کردن و لغزیدن" در محیط‌های کاری با تعداد سه‌هزار و ۲۷۸ مورد بیشترین دلیل وقوع حوادث کار در سال گذشته عنوان شده است که با ۳۵.۴ درصد و "گیر کردن داخل یا بین اشیاء" نیز با ۲۱.۴ درصد بیشترین درصد عوامل حوادث کار را در اختیار داشته‌اند و البته آمار "سقوط کردن و لغزیدن" در سال ۱۳۹۸ تعداد چهارهزار و ۵۲۰ مورد بوده است. همچنین در بخش آسیب‌های کاری در شغل‌های مختلف نیز حوزه فعالیت صنعت و تولید در سال گذشته با تعداد سه هزار و ۴۱۰ مورد بیشترین آمار مرتبط با حوادث ناشی از کار را به خود اختصاص داده است. البته فعالان بخش ساختمانی نیز در همین سال سه‌هزار و ۲۸۲ مورد از حوادث ناشی از کار را تجربه کرده‌اند. فعالیت‌های ناشی از صنعت(تولید) نیز ۳۸.۲ درصد و ساختمان ۳۶.۷ درصد از اتفاقات و حوادث شغلی را در سال گذشته را به خود اختصاص داده‌اند. تدوین سیاست‌های کاهش حوادث ناشی از کار معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیش از این در گفت‌وگو با آتیه آنلاین در خصوص ارائه راهکارهای مرتبط با کاهش حوادث کار و بهره‌مندی از ظرفیت‌های مختلف قانونی در این خصوص اظهار داشت: در راستای کاهش حوادث ناشی از کار در فضای کار و تولید، راهکارهای متفاوتی اثربخشی لازم را داشته که تدوین سیاست‌های مرتبط با این موضوع توسط وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دست تبیین، تدوین و اقدام است. علی‌حسین رعیتی‌فرد همچنین اضافه کرد: سازمان بین‌المللی کار (ILO) به عنوان نهادی که تدوین‌کننده قوانین، مقررات، آیین‌نامه‌ها و توصیه‌نامه‌های مرتبط با حقوق کار است، در راستای ایجاد محیط ایمن در فضای کسب‌وکار و بسترسازی جهت حفاظت جسمی ‌و روحی از نیروی کار شاغل در کارگاه‌ها در سطح جهان مقررات و توصیه‌نامه‌هایی را مصوب کرده است. وی با اشاره به اینکه بررسی‌های نشان می‌دهد که آمار حوادث کار در کشور ما نسبت به میانگین کشورهای همگن ما پایین‌تر است و با اجرایی کردن مفاد مقاوله‌نامه ۸۱ بازرسی کار امکان کاهش بیشتر حوادث کار و نزدیک شدن به استانداردها را خواهیم داشت، افزود: مطابق مصوبه شورای عالی حفاظت فنی و در راستای کاهش حوادث ناشی از کار، کارفرمایان و پیمانکاران حاضر در مناقصات موظف به دریافت تأیید صلاحیت حفاظت و ایمنی از حوزه معاونت روابط کار هستند. معاون وزیر کار با بیان اینکه با توجه به ضرورت تدوین سیاست‌ها و برنامه‌هایی در جهت هدایت آمار حوادث ناشی از کار به سمت روند کاهشی، استفاده از تمامی ‌راهکارهای عملی ممکن باید در دستور کار باشد، عنوان کرد: در این راستا بهره‌مندی از ظرفیت‌های سازمان بین‌المللی کار می‌تواند اثرگذاری بالایی در کاهش حوادث محیط کار و حفاظت از نیروی کار داشته باشد.