تاثیر بازنشستگی پیش از موعد بر منابع صندوق‌های بیمه‌ای

به گزارش آتیه آنلاین، سازمان تأمین اجتماعی که حدود چهار میلیون بازنشسته، ازکارافتاده و بازماندگان را در بخش مستمری‌بگیران خود تحت پوشش دارد اکنون بزرگترین جامعه آماری خود را در بخش بازنشستگی، خدمات‌رسانی می‌کند. براساس داده‌های آماری سازمان تأمین اجتماعی، اکنون بیش از ۵۰ درصد بازنشستگان فعلی تأمین‌اجتماعی، بازنشستگان پیش از موعد بوده که به طور قطع؛ قوانین متعدد بازنشستگی پیش از موعد، موجب خروج جمعیت مولد جامعه از اقتصاد و عرصه کار و تولید و منجر به کاهش منابع سازمان شده است. میرهاشم موسوی مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در این باره اظهار داشت: هزینه‌های ناشی از بعضی از رویه‌هایی که به صورت تقنینی و تحمیلی به صندوق (در بعد مصارف بازنشستگی پیش از موعد) وارد شده بود؛ شرایط نامطلوبی داشت و اکنون بیش از ۵۰ درصد بازنشستگی‌های ما را بازنشستگی پیش از موعد تشکیل می‌دهد. موسوی افزود: متأثر از همین قوانین غیرکارشناسی، سهم بازنشستگان پیش از موعد در سازمان تامین اجتماعی که در سال ۱۳۹۲ حدود ۱۹ درصد بوده امروز به بیش از ۵۰ درصد کل بازنشستگان رسیده که با هیچ یک از اصول علمی و تجارب و توصیه‌های نهادهای بین‌المللی همخوانی نداشته و با هیچ عقل سلیمی قابل پذیرش نیست. براساس داده‌های آماری موجود، ۴۹ درصد بازنشستگان عادی و ۵۱ درصد دیگر را بازنشستگان پیش از موعد تشکیل می‌دهند، میانگین سن فعلی بازنشستگان برابر ۶۴.۷ سال، میانگین سن برقراری بازنشستگان ۵۶.۵ سال و میانگین سابقه پرداخت حق بیمه بازنشستگان نیز ۲۳.۲ سال است. بیشترین فراوانی برقراری مستمری بازنشستگان مربوط به سال ۱۳۹۸ وپرتکرارترین اساس برقراری درباره بازنشستگان مربوط به مقررات ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی و ۷۴ درصد بازنشستگان بیمه شده اجباری هستند. سازمان تأمین اجتماعی اکنون به عنوان بزرگترین سازمان بیمه‌گر اجتماعی چهار میلیون بازنشسته و مستمری‌بگیر تحت پوشش دارد که به دلیل شرایط بازنشستگی پیش از موعد و کاهش میانگین سن بازنشستگان، اکنون ۳۰ درصد از بازنشستگان کمتر از ۶۰ سال سن دارند. ضرورت اصلاح قوانین بازنشستگی به ویژه در بخش پیش از موعد کارشناس حوزه تأمین اجتماعی گفت: سازمان تأمین اجتماعی مانند دیگر نهادهای حمایتی و صندوق‌های بیمه‌ای تحت تاثیر پدیده سالمندی قرار داشته بنابراین باید برای جلوگیری از برخی از مشکلات ناشی از پدیده سالمندی چاره‌ای اساسی و راهکارهای مدیریتی درست و متناسب با شرایط برای این موضوع درنظر داشته باشد. حمیدرضا نائب خسروشاهی در گفت‌وگو با آتیه آنلاین افزود: برنامه‌های تحولی سازمان تأمین اجتماعی باید به گونه‌ای باشد که با توجه به رشد جمعیت، پدیده سالمندی و مشکلاتی که این قضیه سالمندی برای سازمان‌های بیمه‌ای به وجود خواهد آورد، بتواند در قبال بیمه‌شدگان و افراد تحت پوشش خود چاره‌ای برای این موضوع اندیشیده و برنامه‌ریزی دقیقی برای این مسئله داشته باشد. خسروشاهی اصلاحات پارامتریک را به عنوان یک مسئله مهم در زمینه تغییرات رویدادهای اجتماعی دانست و گفت: با توجه به بالارفتن سن امید به زندگی و رشد سالمندی جمعیت به ویژه در سال‌های آینده، باید تغییراتی در سن بازنشستگی و برنامه‌ریزی‌های سازمانی صورت گرفته تا پایداری منابع سازمان تأمین اجتماعی را به دنبال داشته باشد. وی همچنین اصلاح قوانین بازنشستگی به ویژه در بخش بازنشستگی پیش از موعد را بسیار ضروری دانست و افزود: با توجه به اینکه ساختار عرصه کار و تولید کشور در حال تغییر است، بنابراین در بخش بازنشستگی‌های پیش از موعد که مصارف سازمان تأمین اجتماعی را افزایش داده و در واقع کارهای زیادی به سازمان تحمیل کرده باید چاره‌جویی شده و طرحی نو در این خصوص داشته باشیم. توسعه پوشش بیمه‌ای تأمین اجتماعی ضروری است وی ادامه داد: سازمان تأمین اجتماعی با توجه به این تغییرات جمعیتی و مشکلات ناشی از آن باید به دنبال گسترش و تعمیم خدمات بیمه‌ای و جذب بیمه‌شدگان جدید باشد تا از این طریق بخشی از موضوعات مربوط به پدیده سالمندی و افزایش شمار مستمری بگیران در سازمان حل شود. این کارشناس حوزه بیمه‌های اجتماعی معتقد است: افزایش ورودی‌های سازمان و گسترش چتر بیمه‌ای به ویژه برای افراد فاقد بیمه می‌تواند در این زمینه چاره‌ساز باشد چراکه هر چه تعداد بیمه‌شدگان جدید بیشتر باشد سازمان علاوه بر افزایش تعداد افراد بیمه‌شده جدید در ارائه بهتر خدمات به همه افراد تحت پوشش موفق‌تر عمل خواهد کرد. بازنشستگی پیش از موعد چالشی برای صندوق‌های بیمه‌ای کارشناس حوزه تأمین اجتماعی معتقد است: با توجه به نبود شرط سنی برای استفاده افراد از شرایط بازنشسته شدن، بازنشستگی پیش از موعد به ویژه در بخش مشاغل سخت و زیان‌آور به عنوان چالشی بزرگ برای صندوق‌های بیمه‌ای محسوب می‌شود. محمدعلی جنانی در گفت‌وگو با آتیه آنلاین در تشریح قوانین سازمان تأمین اجتماعی، شاخص امید به زندگی و بازنشستگی‌های پیش از موعد اظهار داشت: قانون تأمین اجتماعی مصوب تیرماه ۱۳۵۴ و داده‌های علمی نشان می‌دهد که قانون این سازمان برای سن بازنشستگی متاثر از داده‌های آماری و جمعیتی همان سال است. وی افزود: زمانی که نزدیک به نیم قرن از قانون مصوب سال ۱۳۵۴ تأمین اجتماعی گذشته و امید به زندگی در کشور به حدود ۷۸ تا ۸۰ سال براساس سن بانوان و مردان رسیده است اما چگونه می‌شود که قانون بازنشستگی همچنان بر همین اساس باشد. این کارشناس حوزه تأمین اجتماعی خاطرنشان کرد: طبیعتاً باید برای مانا و پایدار بودن صندوق‌های بیمه‌ای باید به فکر اصلاحات پارامتریک بوده و این موضوع اجتناب‌ناپذیر است. اصلاح مساله سن بازنشستگی جنانی ادامه داد: این موضوع با منطق بیمه‌ای و ساختار صندوق‌های بیمه‌ای مغایرت داشته بنابراین برای تنظیم و ابقای این سیستم باید متخصصان جمعیت، بیمه و اکچوئری چاره‌اندیشی کنند. وی تصریح کرد: این قضیه بسیار مهم در بخش بازنشستگی عمومی وجود دارد که باید حتماً موضوع سن اصلاح شود اما در بحث بازنشستگی پیش از موعد مسئله شدیدتر است. مدیرکل سابق امور مستمری‌های سازمان تأمین اجتماعی گفت: بازنشستگی‌های پیش از موعد طیفی از بازنشستگان بوده که از ماده ۷۶ یعنی از قوانین عمومی تأمین اجتماعی پیروی نکرده و بازنشستگی آنها بیشتر با سنوات ارفاقی همراه است. وی تصریح کرد: بازنشستگی‌های پیش از موعد طیف گسترده‌ای داشته اما در واقع بیشترین هجمه به سازمان‌های بیمه‌ای از سوی بازنشستگی مشاغل سخت و زیان‌آور است چرا که اکنون در هیچ کشوری در جهان، شرط سنی برای بازنشستگی برداشته نشده است. جنانی گفت: نتیجه اینکه وقتی شرط سنی برای بازنشستگی پیش از موعد نداشته باشد یک فرد آموزش دیده و حرفه‌ای مانند یک پرستار حرفه‌ای از تلفیق دو قانون سخت و زیان‌آور و تبصره چهار ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی استفاده کرده و با ۱۳ سال سابقه مفید در اوج جوانی و تجربه بازنشسته شده و این برای کشور چالش برانگیز است. وی در ادامه یادآور شد: برای این موضوع بازنشستگی باید به فکر اصلاحات پارامتریک بوده و با شیب ملایم و منطبق بر تاب‌آوری اجتماعی تنظیم شود تا صندوق‌ها بتوانند به دوام و بقای خود ادامه دهند. این کارشناس حوزه تأمین اجتماعی معتقد است: برای موضوع بازنشستگی پیش از موعد، اصلاح تبصره ماده ۷۷ قانون تأمین‌اجتماعی و نجات بازنشستگی از دو سال آخر فعالیت کاری افراد صورت گیرد. وی تصریح کرد: در مرحله دوم روی ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و تبصره‌های آن به لحاظ شرط سنی و سابقه، اصلاحات پارامتریک صورت گرفته و باید این کار به صورت منطقی در صندوق‌های بیمه‌ای و سازمان تأمین اجتماعی انجام شود. مشاغل سخت‌وزیان‌آور ۷۰ درصد بازنشستگی‌های پیش از موعد جنانی ادامه داد: در مرحله دیگر باید در زمینه مشاغل سخت و زیان‌آور را که ۷۰ درصد بازنشستگی‌های پیش از موعد را این مشاغل تشکیل می‌دهند، بازنگری صورت گیرد. وی لحاظ شدن شرط سنی و پیگیری دو سال آخر فعالیت و سابقه کاری افراد را به عنوان ضروریات مسئله بازنشستگی‌ها در کشور دانست و گفت: باید مشاغل هجده‌گانه گروه «ب» را بازنگری کرد که این مشاغل ماهیتاً سخت و زیان آور هستند اما با پیشرفت علم و تکنولوژی اساسا سخت و زیان آور خیلی معنا ندارد.