خودکشی در حال افزایش و نیازمند اجرای برنامه ملی است

به گزارش آتیه‌آنلاین، رئیس کمیته پیشگیری ازخودکشی انجمن علمی روانپزشکان ایران اعلام کرد: طی ۱۰ سال گذشته یعنی از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸، شیب موارد خودکشی در ایران رو به بالا بوده است و گرچه یکی از دلایل آن را می‌توان معطوف به بهبود نظام ثبت موارد خودکشی در ایران دانست اما نمی‌توان تمام علت این شیب افزایشی را به این امر نسبت داد. امیرحسین جلالی ندوشن تاکید کرد: در حال حاضر برنامه ملی پیشگیری از خودکشی در کشور ما وجود دارد و طبق آخرین گزارش سازمان جهانی بهداشت ایران جزو یکی از ۳۲ کشوری است که برنامه ملی برای خودکشی دارد. طرح جامع پیشگیری ازخودکشی سازمان بهزیستی مدیرکل دفتر پیشگیری ازآسیب‌های‌اجتماعی سازمان بهزیستی گفت: طراحی و اجرای برنامه جامع پیشگیری از خودکشی با تاکید بر استان‌های در اولویت یکی از مهم‌ترین اقدامات سازمان بهزیستی کشور در حوزه پیشگیری، کنترل و کاهش موارد خودکشی در سال گذشته بود و سال جاری نیز در تمام استان‌ها اجرایی می‌شود. آرزو ذکایی‌فر پیشتر در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین بیان کرد: «طرح جامع پیشگیری از خودکشی»   در۱۰ استان که نیازمند بیشترین میزان مداخله بودند باتوجه به علل و موضوعات همه‌جانبه استان در سال گذشته اجرایی شد. وی تصریح کرد: برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در این زمینه که در سطوح مختلف پیشگیری تعریف شده و نکته مهم این است که در خصوص آسیب‌های اجتماعی سازمان بهزیستی تنها دستگاه متولی نیست بلکه دستگاه‌های مختلف در حوزه مقابله، کنترل و کاهش آسیب‌ها دارای وظایفی هستند که اگر تمام دستگاه‌ها همگرا، همسو و هماهنگ عمل نکنند مسلما برنامه‌ها اثرگذار و همه‌جانبه نخواهند بود. ذکایی‌فر یادآور شد: یکی از برنامه‌های ما در سال جاری این است که طرح پیشگیری از خودکشی در تمامی استان‌ها باتوجه به وضعیت موضوع خودکشی در هر استان را اجرایی کنیم. وی خاطرنشان کرد: نکته مهم در برنامه‌های پیشگیری از خودکشی داشتن یک برنامه جامع و یکپارچه مبتنی بر شواهد است. دسترسی به داده‌ها و اطلاعات متقن و صحیح در این مورد بستر برنامه‌ریزی‌های منطقه‌ای  براساس زیست بوم‌اجتماعی را هموارتر می‌کند. مدیرکل دفتر پیشگیری ازآسیب‌های‌اجتماعی سازمان بهزیستی با اشاره به بهره‌مندی بیش از پنج میلیون نفر از خدمات مستقیم و غیرمستقیم برنامه پیشگیری از خودکشی در سطح کشور، اضافه کرد: در قالب این طرح اقدامات مشخصی در زمینه آگاه‌سازی، دانش‌افزایی و اجرای کمپین‌ها، پویش‌ها، آموزش‌ها، غربال‌گری‌ها، شناسایی و مداخلات سال گذشته در سطح استان‌ها انجام شد.    مدیرکل دفتر پیشگیری از آسیب‌های‌اجتماعی سازمان بهزیستی لازمه اجرای موفق برنامه‌های پیشگیرانه را تمرکز بر عوامل محافظ و خطر در هر زمینه عنوان و بیان کرد: اختلالات و بیماری‌های روانی، تکانش‌گری، استرس‌های خارج از تحمل، بحران‌های فردی و خانوادگی و اجتماعی از جمله عوامل خطری هستند که ارتباط مستقیم با خودکشی دارند.    وی شناسایی افراد در معرض خطر اقدام به خودکشی، داشتن شبکه‌های حمایتگری و اجتماعی مناسب، در دسترس‌بودن مشاور و درمانگر موثر و مناسب، مرتفع شدن مسایل شغلی، اقتصادی، تقویت معنویت و ارتقاء مهارت‌های مقابله‌ای و تاب‌آوری را از عوامل محافظ و اثرگذار در پیشگیری از خودکشی خواند و بر ضرورت توجه ویژه به آنها تاکید کرد.    بررسی علل روانی خودکشی شهرام مامی، دکترای روانشناسی بالینی و استاد دانشگاه در خصوص علل و اثرات افسردگی و تحلیل این متغیر در بروز خودکشی گفت: علل و اثرات این بیماری متعدد هستند، افراد دارای اختلال افسردگی همگی یک نوع علایم را تجربه نمی کنند، شدت و مدت زمان این علایم با توجه به نوع بیماری و یا خود شخص متغیر است. مامی در بیان علایم خودکشی گفت: از این علایم می‌توان به احساس پوچی، بدبینی، احساس گناه داشتن، ناامیدی، بی‌ارزشی و درماندگی، تحریک‌پذیری (زودرنجی)، فقدان علاقه در فعالیت‌ها، کاهش انرژی، خواب زیاد در صبح، سردرد و کمردردهای بدون هیچ توجیه پزشکی، گریه‌های دوره‌ای، بی‌توجهی به ظاهر، افکار خودکشی و یا تلاش برای خودکشی اشاره کرد. این متخصص مشاور تاکید کرد: افسردگی مانند سایر بیماری‌های روانشناختی یک علت واحد ندارد و حاصل تعامل عوامل مختلف زیست‌شناختی، فرهنگی‌اجتماعی (مانند شکست‌عاطفی، فقر، بیکاری، خیانت‌همسر، مرگ‌عزیزان، زندگی در خانواده پرتنش و...) است که به تبع آن سطح ارتباط و حمایت‌اجتماعی در درون خانواده کمرنگ می‌شود. مامی در بیان موانع پیش‌روی ارایه و یا دریافت خدمات مشاوره روانی پیشتر به آتیه‌آنلاین گفته بود که چالش‌های زیادی وجود دارند که عدم توجه و آشنایی با ساختار روان به نسبت مساله جسمی، همچنین مسایل فرهنگی- اجتماعی و کمبود آگاهی از حرفه روانشناسی و نیز مسایل اقتصادی و تعرفه‌های بالای این خدمات بخشی از موانع موجود هستند ودر مجموع با استفاده از روش‌های درمانی حمایتی، استفاده از روش‌های مصاحبه انگیزشی و آموزش مهارت‌های زندگی می‌توان به این افراد کمک کرد.