جزئیات سهم کارگران از نهضت ملی مسکن

به گزارش آتیه‌آنلاین و به نقل از روزنامه ایران، مهدی مسکنی، معاون تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی معتقد است که بخش تعاون می تواند در بزنگاه های اقتصادی به کمک اقتصاد کشور بیاید، به شرط آنکه مسئولان، این بخش را باور داشته باشند. او روز گذشته در نشست خبری خود به مناسبت هفته تعاون، ابتدا لب به گلایه گشود و این حرف ها را به زبان آورد. گویا او صبر کرده بود که این زمان فرا برسد و آنگاه در یک جمله بگوید: «مشکل اصلی بخش تعاون باور و اعتقاد مسئولان به آن است.» البته بعد از آن گلایه، مسکنی با انبوهی از اخبار این بخش به میان خبرنگاران آمده بود. «۵۰۰ هزار واحد مسکونی براساس اساسنامه جدید تعاون در قالب طرح نهضت ملی مسکن از طریق معاونت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با مشارکت تعاونی های مسکن ساخته خواهد شد.» قرار است تعاونگران و کارگران ساکنان این خانه های ساخته شده شوند و اولویت ساخت مسکن با تعاونی های جوار کارخانه ای است زیرا کاهش بعد مسافت بین منزل و محل کار در کنار تامین مسکن از مهم ترین اهداف این حوزه است. اصل ۳۱ قانون اساسی در خصوص «داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانواده ایرانی» به این موضوع اشاره دارد که دولت موظف است با رعایت اولویت برای افرادی که نیازمندی بیشتری دارند و به طور خاص برای روستاییان و کارگران، زمینه اجرای این اصل قانونی را در راستای تامین مسکن برای آنها فراهم کند. براساس قانون اساسی، تامین مسکن کارگران به عنوان بخشی از جامعه کار و تولید که تشکیل دهنده دهک های پایین درآمدی هستند، باید به صورت ویژه توسط دولت ها دیده شود که در این بین فعالیت های حوزه تعاون در قالب اقدامات شرکت های تعاونی نیز می تواند اثرگذاری قابل توجهی در تامین مسکن برای قشر کارگری داشته باشد. برابر ماده ۱۴۹ قانون کار، کارفرمایان نیز مکلفند با تعاونی های مسکن و در صورت عدم وجود این تعاونی ها، مستقیما با کارگران فاقد مسکن برای تامین خانه های شخصی مناسب همکاری لازم را داشته باشند و کارفرمایان بنگاه های بزرگ نیز موظف به احداث خانه های سازمانی در جوار کارگاه یا محل مناسب دیگر هستند و دولت باید با استفاده از تسهیلات بانکی و امکانات وزارت راه و شهرسازی، شهرداری ها و سایر دستگاه ها همکاری لازم را در این خصوص داشته باشد. کارشناسان نیز معتقدند که بیش از ۶۰ درصد میزان درآمد جامعه کار بخصوص در بین کارگران به مساله تامین مسکن اختصاص پیدا می کند که البته بخش عمده از این هزینه ها صرفا در حوزه اجاره مسکن است و قیمت های خرید و فروش بازار مسکن امکان تامین مسکن به صورت خرید را در اختیار بسیاری از کارگران قرار نمی دهد، اما با تمام این تفاسیر، ساخت و ساز توسط تعاونی های مسکن، همواره محل بحث و مناقشه بوده، گاهی موفق و در مواقعی نیز ناموفق و ناکام بوده است. دیروز هم هنگام اعلام خبر ساخت مسکن آن هم با این میزان حجم بالا، بدون توضیح بیشتری از سوی مسکنی واکنش خبرنگاران را در پی داشت. یکی دیگر از مشکلاتی که تعاونی ها با آن همواره دست به گریبان بوده اند، نحوه مشارکت آنها و اختلافات درون گروهی بوده که در این میان مسکنی به خبرنگار روزنامه ایران پاسخ داد که منشا بسیاری از اختلافات در تعاون مسکن به خاطر شرایط تورمی و افزایش قیمت مصالح و هزینه تمام شده ساختمان است و ما تلاش داریم با افزایش سرعت ساخت مسکن بر این مشکل فائق شویم. خبرنگار روزنامه ایران در این باره ضمن یادآوری گذشته نه چندان دور مشارکت تعاونی ها در ساخت مسکن مهر، از او سوال کرد که چگونه ۵۰۰ هزار واحد خانه مسکونی بدون آنکه منابع مالی آن مشخص و تامین شده باشد قرار است ساخته شود و فرایند این کار چگونه خواهد بود؟ او در جواب گفت: «تامین مالی، زمین و نحوه ساخت با توجه به تورم اقتصادی و همچنین تلاطم های موجود بین اعضای تعاونی ها، مهم ترین چالش های ساخت ۵۰۰ هزار واحد مسکونی در قالب طرح جهش مسکن توسط شرکت های تعاونی است. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با توجه به مولفه های گفته شده، در قالب اساسنامه جدید که سه روز پیش به تعاونی های مسکن ابلاغ شد، اقدام به مشارکت در این طرح کرده است. در اساسنامه جدید تعاون به تعاونی ها اجازه ساخت داده نمی شود بلکه این مجوز باید توسط شرکت های دارای اعتبار تخصصی در حوزه ساخت و ساز دریافت شود. اساسنامه جدید حوزه تعاون بر مبنای جهش تنظیم شده است. مساله بعدی، زمین بود که تاکنون ساخت یک میلیون و ۶۰۰ هزار واحد مسکونی توسط دولت محقق شده است. تامین مالی نیز یکی دیگر از موارد چالش برانگیز ساخت ۵۰۰ هزار واحد مسکونی است که در این باره برای ساخت مسکن در طرح جهش مسکن، منابع مختلفی در نظر گرفته شده است از جمله اینکه صندوق زمین و ساختمان باید راه اندازی شود، همچنین به روش مدل تعاونی که افراد کم درآمد کنار هم قرار گیرند و هزینه تمام شده ساخت مسکن کاهش یابد، البته دولت هم کمک می کند و زمین در اختیارشان قرار می دهد. وی در ادامه گفت: «امروز در بخش تعاون به ساخت فکر نمی کنیم بلکه در اندیشه تکنولوژی های ساخت و تامین منابع هستیم. در حوزه مسکن مهر، ۸۴۰ هزار واحد توسط تعاونی ها ساخته شده است و در این چندماهه اخیر، اساسنامه های جهش مسکن و تعاونی های مرزنشین مورد اصلاح قرار گرفته است.» مسکنی، درباره اینکه چگونه افراد می توانند توسط این تعاونی ها برای خانه دار شدن شناسایی شوند گفت که افراد در سامانه ملی مسکن ثبت نام می کنند و از طرف وزارت راه و شهرسازی به ما اعلام می شود و در قالب تعاونی ها آنها را ساماندهی می کنیم. بنا بر وعده دولت در سال ۱۴۰۰، قرار است که تا پایان سال ۱۴۰۴، یعنی زمانی که دولت سیزدهم امور اجرایی را به دولت چهاردهم واگذار می کند، ۴ میلیون واحد مسکونی ساخته شود. گفته می شود که برای ساخت این میزان خانه، به ۴۰۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی نیاز است. دولت و مجلس برای ساخت ۴ میلیون واحد مسکونی، در قالب طرحی با نام طرح نهضت ملی مسکن و با تخصیص اعتبارات لازم در این زمینه اقدامات لازم را انجام داده اند. بر اساس گفته های مسئولان وزارت راه و شهر سازی ساخت و ساز در قالب این طرح آغاز شده و حتی گفته می شود که تا چند ماه آینده در برخی از شهرها اولین خانه های مسکونی به بهره برداری خواهد رسید.