«تیم‌های محب» التیام‌بخش دردهای پس از حادثه

بهزاد وحیدنیا در گفت‌وگو با آتیه‌آنلاین بیان کرد: وقوع حوادث طبیعی خسارت‌های مالی و جانی را به همراه دارد، اما خسارت‌های روحی و روانی در این بلایا از موضوعاتی است که اغلب مغفول می‌ماند. تیم‌های محب بهزیستی در راستای کاهش این خسارات می‌کوشند. خسارت‌های مالی و جانی اولین آسیب‌هایی است که با وقوع حوادثی از قبیل سیل یا زلزله در ذهن تداعی می‌شود اما کمتر کسی به آسیب‌ها و خسارت‌های روانشناختی افراد متأثر از این حوادث توجه دارد.   سازمان بهزیستی وظیفه دارد تا متاثران این حوادث را از نظر روانی تحت پوشش قرار دهد. وی در تشریح هدف از تشکیل تیم‌های محب گفت: هدف کلی این طرح حفظ، توسعه و ارتقای سطح سلامت روان فرد و اجتماع است. این اقدامات در جهت تاب‌آوری و پیشگیری افراد حادثه‌دیده از عوارض روانشناختی پس از بلایای طبیعی، انسان‌ساخت و حوادث اضطراری است. وحیدنیا افزود: تیم‌های مداخلات و ‌حمایت‌های روانی اجتماعی در بلایای طبیعی و بحران‌های انسان ساخت سازمان بهزیستی کشور می‌توانند برای مداخلات اولیه روانشناختی(شناسایی، غربال و هدایت افراد مختلف متاثر از حادثه) کارکرد مهمی برای بازیابی روانی- اجتماعی داشته باشند.     وی با اشاره به اینکه پس از یکسال فعالیت آزمایشی، تعداد تیم‌ها به بیش از صد تیم رسید ادامه داد: در حال حاضر ۵۵۹ تیم در کشور فعال هستند. هر تیم شامل یک روانشناس، یک مشاور و یک مددکار اجتماعی است و در صورت لزوم یک روانپزشک نیز به آنها ملحق می‌شود آنها می‌توانند در مراحل مختلف از جمله سوگ، ارتباط‌گیری موثر و سایر مداخلات روانی اجتماعی ورود کنند. وحیدنیا ارزیابی و غربال، پیگیری و ارجاع به واحدهای مداخلات تخصصی از جمله مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی را جزو توانمندی‌های اعضاء تیم محب بهزیستی خواند و گفت: در مداخلات اولیه روانشناختی، جلب اعتماد افراد، ایجاد آرامش برای اینکه بتوانند تصمیم درستی بگیرند. مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور افزود: تیم‌ های متخصص می‌توانند از بازماندگان اطلاعات کافی و کامل‌تری دریافت کنند و این مساله در مراحل اولیه بروز بحران در بازیابی فردی و روانشناختی تاثیر چشمگیری دارد. طبیعی است که در دو سه روز اول نباید دنبال درمان و یا برچسب زدن به افراد متاثر از حادثه باشیم. وی در بیان تفاوت ماهیت فعالیت تیم‌های محب با اورژانس اجتماعی تاکید کرد: اورژانس اجتماعی خدمات اضطراری و بحران‌های فردی و خانوادگی که احتمال آسیب به خود و دیگران را دارد دنبال می‌کند اما تیم‌های محب برنامه کمک‌های اولیه روانشناختی، شناسایی محلی، شبکه‌سازی و در مراحل بعد ارزیابی و ارجاع را پس از بروز بحران انجام می‌دهندکه معمولاً برنامه‌های بلندمدت به منظور اطمینان از پیگیری خدمات روانی اجتماعی را شامل می‌شود. وحیدنیا در خصوص چگونگی جذب افراد در تیم‌های محب گفت: افراد متخصص داوطلبانه مشارکت می‌کنند و افراد غیرمتخصص امکان مشارکت ندارد و بنابراین مردم عادی نمی‌توانند جذب این تیم‌ها شوند. مدیرکل مشاوره و امور روانشناختی سازمان بهزیستی کشور در مرور اقدامات این تیم در سیلاب‌های اخیر اظهار کرد: در حادثه سیل اخیر به تمام تیم‌های استان‌هایی که احتمال وقوع سیلاب داده شده بود هشدار آماده‌باش اعلام شد و پس از تشکیل کمیته بحران در شهرستان‌ها و استان‌ها، پس از وقوع سیلاب، در مناطق سیل‌زده ارزیابی حادثه انجام و اقدامات مهم عملیاتی متناسب با سطح خسارات برنامه‌ریزی شد. وحیدنیا یادآور شد: سازمان بهزیستی با هدف حمایت روانی اجتماعی از افراد حادثه دیده سعی می‌کند خدمات مشاوره و مداخلات روانشناختی را در قالب یارانه‌ (کمک هزینه‌ خدمات روانشناختی) پوشش دهد. همچنین افراد متاثر از حادثه می‌توانند به منظور رفع مشکلات روانشناختی از خدمات مشاوره تلفنی از طریق تماس با خط ۱۴۸۰ بهره‌مند شوند.