خسارت‌ ۸۰۰ میلیونی هر معتاد به کشور

به گزارش آتیه‌آنلاین به نقل از ایسنا،  علی هاشمی ضمن بررسی  وضعیت اعتیاد در کشور و عملکرد ایران در حوزه مقابله با مواد مخدر و کاهش نرخ اعتیاد، می‌گوید: در بررسی راهبردی وضعیت اعتیاد در کشور، باید تعریفی از نُرم اعتیاد در سطح جهانی و استانداردهای موجود به نسبت جمعیت داشته باشیم. دو شاخص اساسی مبنی بر نرخ شیوع اعتیاد و نرخ بروز اعتیاد وجود دارد که براساس آن می‌توان درباره عملکرد کشور، وضعیت موجود و رویکردهای آینده در حوزه اعتیاد اظهارنظر کرد. وی در این راستا به ارائه شاخص‌های آماری عملکرد وضعیت اعتیاد در کشور می‌پردازد و درخصوص تغییر نرخ بروز اعتیاد طی سال‌های مختلف، می‌افزاید: در سال ۱۳۶۶، دو میلیون مصرف‌کننده مواد مخدر در کشور وجود داشت. سال ۱۳۸۳ نیز شیوع‌شناسی در حوزه اعتیاد با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت انجام شد که براساس آن تعداد مصرف‌کنندگان حدود ۳ میلیون و ۷۶۰ هزار نفر برآورد شد. ستاد مبارزه با مواد مخدر در دولت نهم نیز درخصوص نرخ شیوع اعتیاد آمار ۸۰۰ هزار مصرف‌کننده مواد مخدر در کشور را اعلام کرد اما به دلیل اینکه این آمار درست نبود مجبور به اصلاح این آمار شدند و دو سال بعد از آن، ستاد مبارزه با مواد مخدر آمار یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر مصرف‌کننده در کشور را اعلام کرد که این هم آماری اشتباه و دستکاری شده بود، اما در سال ۱۳۹۴، دبیر کل وقت ستاد مجبور  به اصلاح و اعلام درست آمار شد به گونه‌ای که تعداد کل مصرف‌کنندگان برابر با ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر اعلام شد. افزایش ۶۳۰ هزار نفری تعداد مصرف‌کنندگان مواد مخدر طی یک دهه دبیرکل اسبق ستاد مبارزه با مواد مخدر کشور با استناد به آمارهای موجود از میزان نرخ بروز اعتیاد، ادامه می‌دهد: در حال حاضر آمار رسمی مصرف‌کنندگان مواد مخدر برابر با ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر است که در این میان ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر از آنها مصرف‌کننده قطعی و سایرین جز مصرف‌کننده‌های تفننی مواد مخدر هستند البته آمار  ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۱ را نداریم. این آمار نشان می‌دهد که تنها در یک دهه، یعنی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴، ۶۳۰ هزار نفر به تعداد مصرف‌کنندگان مواد مخدر افزوده شده است. اضافه شدن جمعیتی از قشر «جوان» به تعداد مصرف‌کنندگان مواد مخدر هاشمی یادآور می‌شود: متاسفانه تاکنون پژوهش علمی با متغیرهای جامع در سطح ملی انجام نشده است، اما آنچه مشخص است این است که براساس آمارهای رسمی، از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴ تعداد مصرف‌کنندگان از ۳ میلیون و ۷۶۰ هزار نفر به ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسیده است که تعداد افراد جدیدی که به مصرف‌کنندگان اضافه شده است از قشر «جوان» هستند و این یعنی فاجعه سرمایه انسانی در کشور. وی با اشاره به معکوس شدن نرخ رشد جمعیت در کشور تاکید می‌کند: باتوجه به اینکه نرخ رشد جمعیت معکوس شده است، اکنون نرخ رشد اعتیاد حداقل ۳ برابر نرخ رشد جمعیت است. نرخ اعتیاد حدود ۵.۵ درصد هست. رشد ۲۲ درصدی مصرف مواد مخدر در دنیا  هاشمی در ادامه این گفت‌وگو به ارائه آمارهایی از وضعیت جهانی اعتیاد و مقابله با مواد مخدر می‌پردازد و می‌گوید: طبق آمارهای رسمی، تعداد کل مصرف‌کنندگان مواد مخدر در سال ۱۹۹۰ برابر با ۲۰۰ میلیون نفر بود، این درحالیست که این رقم در سال ۲۰۲۱ به ۲۷۵ میلیون نفر رسیده است. به گفته وی، بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ مصرف مواد مخدر با رشد ۲۲ درصدی همراه بوده است. وی یادآور می‌شود: مصرف کانابیس در اروپا از سال ۲۰۰۲ تا سال ۲۰۱۹ از ۶ به ۱۱ درصد رسیده و در آمریکا از ۴ به ۱۶ درصد افزایش یافته است. افزایش چندین برابری کشفیات مواد مخدر رئیس سابق کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام به یکی دیگر از شاخص‌های مرتبط برای بررسی وضعیت اعتیاد در کشور اشاره می‌کند و با ارائه آمار ستاد مبارزه با مواد مخدر از میزان کشفیات مواد مخدر از ابتدای انقلاب تاکنون نیز تصریح می‌کند: براساس آمار رسمی ثبت شده در ستاد مبارزه با مواد مخدر در حوزه کشفیات مواد مخدر نیز در سال ۱۳۵۹ کشفیات مواد مخدر ۱۲ تن و ۶۷۲ کیلو بوده است (هروئین ۱۴۹ کیلو، مورفین حدود ۱۵۰ کیلو، تریاک ۵۸۰۸ کیلو، حشیش ۶۲۲۰ کیلو و سایر مواد مخدر ۳۴۶ کیلو)، این درحالیست که این رقم در سال ۱۴۰۰ به ۱۵۱۸ تن رسیده است؛ یعنی بیش از ۱۲۰ برابر شده است!. هاشمی با اشاره به میزان درگیری با باندهای قاچاق مواد مخدر نیز می‌افزاید: در سال ۱۳۶۷ تعداد باندهایی که با آنها درگیر شدیم و متلاشی شدند برابر با ۳۲۲ باند بوده است. این آمار در سال گذشته ۶۸۳۸ باند بوده که از این تعداد ۲۰۳۲ باند متلاشی شده و با ۴۸۰۶ باند نیز درگیری صورت گرفته است. ۶۵ درصد از کل دستگیری‌ها مربوط به «جرائم مواد مخدر» وی همچنین به آمارهایی از میزان دستگیری‌های قاچاقچیان مواد مخدر طی دهه‌های مختلف می‌پردازد و می‌گوید: تعداد قاچاقچیان و مصرف‌کنندگان مواد مخدر در سال ۱۳۵۹، ۱۲ هزار و ۳۸۵ نفر بوده است که این رقم در سال ۱۴۰۰ برابر با دستگیری ۲۳۶ هزار و ۳۷۹ قاچاقچی و خرده‌فروش مواد مخدر و ۱۷۲ هزار و ۱۳۵ معتاد بوده است؛ به عبارتی دیگر در مجموع در سال ۱۴۰۰ تعداد دستگیری معتادان و قاچاقچیان و خرده‌فروشان مواد مخدر ۴۰۹ هزار نفر بوده است؛ متاسفانه دستگیری معتادان و خرده پاها غیر از افتادن به چرخه باطل تشدید آسیبهای اجتماعی  نتیجه دیگری ندارد. هاشمی ادامه می‌دهد: اگر بخواهیم فقط همین یک شاخص را در نظر بگیریم عمق فاجعه خود را نشان می‌دهد یعنی در کل طی ۴۳ سال اخیر، از حدود ۱۹ میلیون نفر افراد دستگیر شده،   ۶۵ درصد آن‌ها مستقیم و غیر مستقیم (با احتساب افراد تکراری) مرتبط با جرائم مواد مخدر بودند. دبیرکل اسبق ستاد مبارزه با مواد مخدر، در خصوص همسایگی ایران با افغانستان و تاثیر آن بر الگوی مصرف مواد مخدر به ارائه توضیحاتی می‌پردازد و می‌گوید: مصرف‌کنندگان مواد مخدر عمدتا تا اواسط دهه ۸۰ مواد مخدر سنتی مصرف می‌کردند، اما بعد از آن مصرف شیشه و موادی مانند آن حاد شد.