لگدمال‌شدن «حقوق شهروندی» زیرپای افراد بی‌اخلاق

به گزارش آتیه‌آنلاین، رعایت حقوق شهروندی لازمه زندگی در جوامع شهری است. در نبود نظم و ضوابط در جامعه، زور، اجحاف و تزویر بر روابط بین افراد حاکم شده و این موضوع به بروز هرج و مرج و نابسامانی منجر می شود. گزارش میدانی پیش‌رو به صورت اجمالی بخشی از اشکال نقض حقوق شهروندی را در گفت‌وگو با مردم مورد بررسی قرار می‌دهد. رشد روحیه خودخواهانه با عدم رعایت حق‌تقدم ازدحام ترافیک، خودروهای سواری را در  مسیری  طولانی، بی‌حرکت به صف کشیده است و همه کلافه و سردرگم گاه با بوق زدن و گاهی دیگر با حرف‌هایی نه مودبانه! عصبانیت خود را بروز می‌دهند و در  این میان  راننده‌ای که خود را مثلا زرنگ می‌پندارد از  صف خارج می‌شود و در  مسیر  دیگر و  بی‌توجه به نگاه‌های غضب‌آلود رانندگان می‌تازد و پس از رسیدن به ابتدای صف و  مکثی کوتاه بر پشت چراغ قرمز، تاب تحمل نمی‌آورد و ... فرانک افراز کارمند دانشگاه آزاد اسلامی ریشه اصلی عدم رعایت حق تقدم  در رانندگی را در  رشد روحیه خودخواهانه مردم عنوان کرد و گفت: چگونه است که ما در ورود و خروج از درگاه‌های ساختمان ها و مراکز عمومی فرهنگ تعارف که نشانه‌ای از رعایت حقوق دیگران است را رعایت می‌کنیم اما سواره که می‌شویم همه چیز را از یاد می‌بریم. این کارمند سهل‌انگاری و بی‌توجهی شهروندان به خط‌کشی عابر پیاده و چراغ قرمز را در بالارفتن ازدحام ترافیک موثر دانست و افزود: این موضوع علاوه بر ازدحام بیشتر ماشین‌ها، موجب هدر رفت ‌بسیاری از هزینه‌های صرف شده در معابر می‌شود. وی ادامه داد: در صورت رعایت حقوق دیگران نه تنها زحمت دیگران را کمتر می‌کنیم بلکه افراد سریع و آسان‌تر امور خود را به انجام می رسانند. سعید قاسمی راننده تاکسی اول نمی‌خواهد حرف بزند و پس از چند ثانیه‌ای در پاسخ به ترافیک و رعایت حقوق شهروندی به آتیه‌آنلاین گفت: وضعیت طراحی ترافیک شهری و نوع خیابان‌بندی‌ها اغلب باعث بروز قانون‌شکنی و عدم رعایت حقوق شهروندی می‌شود. وی افزود: گاه غیرمنتظره خیابانی که تاچند روز پیش دوطرفه و یا باز بوده، بدون اطلاع رسانی، یکطرفه و یا مسدود می‌شود و شهروند و راننده نیز به ناچار و برای انجام سریع امور روزمره خود مجبور به قانون‌شکنی می‌شوند. این راننده، قانون‌شکنی عمدی و خودخواهانه برخی از رانندگان و مردم را غیرقابل اغماض دانست و گفت: البته همیشه کسانی هستند که روحیه قانون‌پذیر و رعایت حقوق دیگران در آن‌ها ضعیف است و حتی با وجود  مناسب بودن تمام شرایط باز هنجار شکنی می‌کنند و کنترل این افراد نیازمند کار مشاوره‌ای و فرهنگی درازمدت است. به سرآمدن دوره «چار دیواری اختیاری» خسته از کار  روزمره به سوی منزل می‌شتابی، وارد آپارتمان که می‌شوی شیرابه زباله روی سنگفرش‌ها حالت را دگرگون می‌کند و چون جلوی آسانسور می‌ایستی و چند بار دکمه آن را فشار می‌دهی متوجه می‌شوی که آسانسور در  طبقه‌ای متوقف مانده است، ناگزیری از پله‌ها  بالا بروی و در  نیمه باز آسانسور در طبقه  سوم  زبانت را بند می‌آورد و تنها  این فکر در ذهنت  فریاد می‌زند که «  چقدر یک  آدم  می‌تواند خودخواه باشد که رسیدن خودش به اوج  را  ملاک همه چیز فرض کند» و بعد وارد منزل می‌شوی و تا که می‌خواهی  دراز بکشی و  نفسی تازه کنی، صدای ناگهانی ساز  ارگ همسایه طبقه پایین که  نوازنده  است  نفست را بند می‌آورد، او  که از هر دری  می‌زنداز دیگر سو،   از سلول‌های  ذهن گُرگرفته‌ات، دود برمی‌خیزد و... و. بابک آشتیانی مدیر داخلی یک مجتمع تجاری در خصوص  آداب و رسوم آپارتمان نشینی و حقوق شهروندی گفت: خانواده‌ای که زندگی در آپارتمان را انتخاب کرده است باید پایبند رعایت حقوق همسایگان دیگر باشد و با رفتار خودخواهانه خود از همسایگان سلب آسایش نکند. وی افزود: برخی ساکنان مجتمع‌های تجاری خیلی بی‌ملاحظه رفتار می‌کنند و با ایجاد سرو صداهای گوشخراش و عدم پرداخت به موقع  شارژ ماهیانه  همه ساکنان  را دچار زحمت می‌سازند. این مدیر مجتمع تجاری اضافه کرد: دیگر دوره چاردیواری اختیاری گذشته است و آپارتمان‌نشینان باید با مدنظر داشتن این مهم، رعایت حقوق همسایگان را همواره مدنظر داشته باشند.   حسین آشوری ۴۴ ساله در پاسخ به این سوال که آیا عدم رعایت حقوق شهروندی  قابل توجیه است، اظهار کرد: هر کسی ممکن است بخواهد به گونه‌ای درصدد  توجیه رفتار متعرضانه‌ خود باشد اما هیچ دلیل موجه و منطقی نمی‌تواند تجاوز به حقوق دیگران را توجیه کند. تخریب اموال عمومی، نوعی تجاوز به حقوق شهروندان خشمگین به تنه درخت چنار مشت  می‌کوبد و گاه سرشاخه‌های سرسبزش را ناجوانمردانه می‌فشرد و  از شدت  خشم  آنها را می‌شکند، کمی آن سوی‌تر کودکان بازیگوش از پی هم  بر سبزه‌ها و سنگفرش‌ها  می‌دوند و گاه مادران و پدران بی‌توجه به  صدای  ضربان زندگی با فشار بی‌رحمی گام‌هایشان،   رنگ مرگ را  بر  سبزی طبیعت می‌پاشند و ... علیرضا عسگری ۲۵ ساله در پاسخ به پرسش آتیه‌آنلاین  در خصوص رابطه حقوق شهروندی و تخریب اموال عمومی گفت: صدمه زدن به تجهیزات و امکانات تفریحی پارک‌ها، اتوبوس‌های شهری، مترو،   تلفن‌های عمومی، علائم و تابلوهای راهنمایی و رانندگی و همچنین حتی چیدن گلی و یا لگد کردن سبزها  نمونه‌های عینی تخریب اموال عمومی محسوب می‌شوند. وی  ادامه داد: شهر متعلق به تمام شهروندان است و  هر نوع تخریب اموال عمومی در هر سطحی،   منجر به  تضییع حقوق تمام شهروندان می‌شود. این شهروند با اعتراف بر این نکته که اغلب شهروندان به این موضوع بی‌توجه هستند، اظهار کرد: حتی خودم نیز گاه  دانسته به اموال عمومی صدمه می‌زنم، متاسفانه کمتر کسی پیدا می‌شود که لااقل راه نرفتن بر سبزه‌ها  شیوه رفتای‌اش شده باشد. علیرضا محمدبیگی کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناس مفهوم حقوقی وندالیسم در جامعه ما را چنین تعریف می‌کند: «آسیب و لطمه عمدی به طور کلی یا جزئی به اموال اشخاص حقیقی و حقوقی که منجر به نقصان یا از میان رفتن مال شود به ترتیبی که در قانون مشخص شده است.» به گفته وی از کار انداختن، نهب، غارت و اتلاف اموال، اجناس و محصولات نیز در قانون از مصادیق تخریب اموال عمومی محسوب می‌شود که مجازات و محکومیت‌های قانونی در پی دارد و گستره وسیعی از مفاهیم شناخته شده وندالیسم را در برمی‌گیرد. سمیه شالچی دکترای جامعه‌شناسی در پاسخ به پرسش آتیه‌آنلاین در خصوص بیان علل وقوع وندالیسم گفت: مجموعه‌ای به هم تنیده از عوامل فرهنگی و اجتماعی از علل وقوع این آسیب اجتماعی هستند که در جامعه ما معضل بیکاری، پرنشدن اوقات فراغت و عدم تخلیه هیجانات روحی نوجوانان، مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌آیند. این جامعه‌شناس افزود: اطلاع‌رسانی درباره علل، نتایج و تبعات فردی و اجتماعی وندالیسم یک ضرورت جدی محسوب می‌شود. شالچی در خصوص نقش رسانه‌ها  در تنویر افکار عمومی در خصوص تبعات این رفتار تخریبی گفت: رسانه‌ها همپای مراکز فرهنگی و آموزشی نظیر دانشگاه‌ها، مدارس و ... در این حوزه نقش  چشمگیری دارند و می‌توانند مخاطرات و آسیب‌های ناشی از انجام این نوع رفتارها را کاهش دهند.