تحقق عدالت اجتماعی؛ فلسفه وجودی تأمین اجتماعی

عمران نعیمی در گفت و گو با آتیه آنلاین در پاسخ به این سوال که چند بخشنامه قانون و مقررات در حوزه‌های مختلف بیمه‌ای، درمانی و دیگر بخش‌ها وجود دارد که نیازمند بازنگری است؟ اظهار داشت: آمار دقیقی از وجود مجموعه قوانین و مقررات در حوزه های بیمه ای و درمانی نیازمند بازنگری و اصلاح، در دست نیست. اما به طور حدودی می‌توان گفت بیش از ۵۰ مورد قوانین و مقررات کشوری نیازمند اصلاح و بازنگری است. وی تصریح کرد: در مورد بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی نیز باید گفت که عمده بخشنامه‌های سازمان با توجه به شرح وظایف و تعهدات قانونی سازمان در حوزه بیمه‌ای شامل بازنشستگی، ازکارافتادگی، بازماندگان و غیره و پس از آن بخشنامه‌های درمانی هستند.   وی تاکید کرد: از حیث آمار تنقیح بخشنامه‌ها در سازمان نیز به‌طور کلی ۴۰ کارگروه فرعی در خصوص تنقیح بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های سازمان تشکیل شده ‌است و با تجمیع و تلخیص بیش از ۲ هزار مورد بخشنامه اصلی و دستورات اداری، دستورالعمل‌ها و مکاتبات قبلی، طی یک هزار و ۴۸۵ جلسه کارشناسی و تخصصی و بیش از ۲۵۰ جلسه شورای تنقیح، ۴۰ بخشنامه تنقیحی جدید صادر شده ‌است.   مدیرکل امور حقوقی و قوانین سازمان تأمین‌اجتماعی  اظهار داشت: از جمله مهمترین بخشنامه‌هایی که صادر شده‌ و در دست اجرا است می‌توان به موضوعات بیمه بیکاری، سوابق خدمت نظام وظیفه و حضور در جبهه، بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد، مستمری بازماندگان، ماده ۶۶ قانون تأمین اجتماعی، ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی، هیأت‌های تشخیص مطالبات، ازکارافتادگی، مستمری بازنشستگی، شناسایی و رفع همپوشانی بیمه‌ای، بیمه اختیاری، بیمه‌های توافقی و اجرائیات و ضوابط بیمه‌ای مقاطعه‌کاران اشاره کرد. به گفته وی، نحوه تشکیل شوراهای پزشکی، تعیین پزشکان معتمد و رسیدگی به استراحت‌ها و وسایل کمک‌پزشکی، بیمه اجتماعی رانندگان، بخشنامه بازرسی کارگاهی، استارت‌آپ‌ها و نحوه شمول و بیمه‌پردازی کارکنان شاغل در شرکت‌های مذکور و نحوه رسیدگی به ادعای اشتغال افراد در کارگاه‌های مشمول قانون تامین اجتماعی به منظور احراز و احتساب سوابق پرداخت حق‌بیمه‌ نیز از دیگر بخشنامه‌های تنقیحی در دست اجرا است. وی شورای مقررات‌زدایی و وحدت‌رویه سازمان، مدیریت تعارض منافع در سازمان و شرکت‌ها و مؤسسات تابعه، نحوه انجام معاملات سازمان و شرکت‌ها و مؤسسات تابعه، فوق‌العاده کار با اشعه، نحوه پرداخت کمک ودیعه مسکن به مدیران و مسئولان واجد شرایط و نحوه استفاده از خانه‌های سازمانی، ضابطه نحوه تأمین و استفاده از وسیله نقلیه (خودرو) را از دیگر بخشنامه‌های تنقیحی صادر شده و در دست اجرا در سازمان تأمین‌اجتماعی بیان کرد. ۲۳ بخشنامه بیمه‌ای تأمین‌اجتماعی تنقیح شد مدیرکل امور حقوقی و قوانین سازمان تأمین‌اجتماعی اضافه کرد: از این مجموعه، در حوزه بیمه‌ای سازمان، تمامی بخشنامه‌ها، دستورات اداری، مکاتبات و ضوابط مربوط به ده‌ها سال قبل که بالغ بر چند صد مورد بوده است، تنها در ۲۳ بخشنامه، تجمیع و تلخیص شد.   وی خاطرنشان کرد: به‌ عنوان مثال در خصوص بخشنامه تنقیح ضوابط بیمه‌ای مقاطعه‌کاران، بیش از ۱۲۰ جلسه کارگروه تخصصی و ۳۰ جلسه شورای تنقیح بخشنامه‌های سازمان تأمین‌اجتماعی  با حضور اتاق بازرگانی ایران، اتاق بازرگانی تهران، اتاق تعاون ایران، کانون عالی کارفرمایان و فعالین بخش خصوصی تشکیل و علاوه بر بحث و بررسی در جلسات، بیش از ۱۰۰ مورد پیشنهادات کتبی بخش خصوصی در بخشنامه تنقیح ملحوظ نظر قرار گرفته است. بخشنامه‌های تنقیحی در صفحه رسمی سازمان تأمین‌اجتماعی نعیمی در ادامه گفت: آمار دقیق مربوط به تعداد جلسات و تعداد بخشنامه‌ها و دستورات اداری تجمیع شده در مورد هر بخشنامه تنقیحی در اداره کل امور حقوقی و قوانین موجود است که در صورت نیاز ارائه خواهد شد. به گفته وی، لازم به توجه است که در جهت دسترسی آزاد به بخشنامه‌ها اداره کل امور حقوقی و قوانین، همه بخشنامه‌های تنقیحی را در صفحه رسمی اینترنتی سازمان به نشانی (www.tamin.ir) و در قسمت (سامانه شفافیت - دسترسی آزاد به قوانین، مقررات و بخشنامه‌ها) منتشر می‌کند و علاوه بر آن با همکاری معاونت حقوقی ریاست جمهوری، همه بخشنامه‌های تنقیحی را در پایگاه ملی اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور وابسته به معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ریاست جمهوری، به آدرس (www.dotic.ir) برای دسترسی عموم منتشر می‌کند.   وی ادامه داد: همچنین بخشنامه‌های تنقیحی در قالب نسخه‌های مکتوب توسط موسسه عالی پژوهش تأمین‌اجتماعی به چاپ رسیده و قابل بهره‌برداری است. فلسفه وجودی تأمین اجتماعی تحقق عدالت اجتماعی نعیمی در پاسخ به این سوال که آیا اصلاح قوانین در حوزه بیمه‌ای منجر به اجرای عدالت در ارائه خدمات در جامعه هدف می‌شود؟ اظهار داشت: تأمین‌اجتماعی در بردارنده مجموعه‌ای از اصول، نهادها، ساختارها و سازوکارهای شناخته‌شده و روابط میان این عناصر و عوامل است که با هدف تأمین و گسترش عدالت اجتماعی در حال و آینده تدوین شده و به مرحله اجرا در می‌آید. در واقع فلسفه وجودی تأمین اجتماعی تحقق عدالت اجتماعی است. وی خاطرنشان کرد: در دنیای بحران‌زده امروز که آرمان مشترک و رسالت واحد همه ملل دنیا حفظ صلح جهانی و ارتقای همه جانبه عدالت اجتماعی است، ایجاد و گسترش‌ نظام‌ تأ‌مین‌اجتماعی از طریق اصلاح، به روزرسانی و شفافیت قوانین، مقررات و رویه های تأمین اجتماعی، سازوکاری‌ برای‌ تحقق‌ عدالت‌اجتماعی محسوب می‌شود.   مدیرکل امور حقوقی و قوانین سازمان تأمین‌اجتماعی تصریح کرد: در آرمان سازمان بین‌المللی تأمین اجتماعی ISSA نیز عبارت ارزشمندی در خصوص ابتنای توسعه تأمین اجتماعی بر عدالت اجتماعی بیان شده است: «هیچ صلحی بدون عدالت اجتماعی و هیچ عدالت اجتماعی بدون تأمین اجتماعی میسر نخواهد بود. وی تاکید کرد: از این دست تأکیدات و توجهات همزمان به تأمین اجتماعی درکنار عدالت اجتماعی، در اسناد بین‌المللی و قوانین اساسی کشورها فراوان قابل مشاهده است. در کشور ما نیز در این نکته تردیدی وجود ندارد که عدالت اجتماعی، گفتمان محوری انقلاب اسلامی بوده است. عدالت اجتماعی از کلیدواژه‌هایی است که با فراوانی بسیار در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی ایران بکار گرفته شده است.   نعیمی اضافه کرد: بیانات مقامات عالی کشور، اسناد بالادستی سیاست‌گذاری و قوانین و مقررات، همگی با بکارگیری این کلیدواژه به عنوان منظور نهایی تشکیل نظام جمهوری اسلامی ایران بر آن تأکید می‌کنند. بنابراین می‌توان این‌گونه برداشت کرد که عدالت اجتماعی همواره بالاترین و والاترین هدف هنجاری، حداقل در ذهن سیاست‌گذارارن عالی جامعه بوده است. وی معتقد است: در نتیجه، بدون ایجاد فرصت‌های برابر و کاهش نابسامانی های اجتماعی و اقتصادی که مقدمه آن اصلاح قوانین و مقررات تأمین اجتماعی است، تحقق عدالت اجتماعی نیز امکانپذیر نخواهد بود. مصاحبه از: مهناز بیرانوند