محوربندی پاریس در جغرافیای شیوخ

به گزارش آتیه‌آنلاین، کاخ الیزه در بیانیه‌ای که منتشر کرد با اشاره به سفر رئیس جمهور فرانسه به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اعلام کرد که امانوئل ماکرون روز جمعه و شنبه (دوازدهم و سیزدهم آذر ماه) سفر خود به کشورهای حاشیه خلیج فارس را آغاز کرد. تقویت مناسبات با ابوظبی و دوحه بر همین اساس روز گذشته الیزه در رابطه با اعلام برنامه سفر رئیس جمهور فرانسه به منطقه خلیج فارس اقدام به انتشار اطلاعیه‌ای کرد و در آن عنوان داشت که بر اساس برنامه از قبل طراحی شده برای سفر امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه شامگاه جمعه وارد دبی شد و در جریان آن با محمد بن زاید آل نهیان، ولیعهد ابوظبی دیدار و گفت‌وگو کرد. بر اساس این اطلاعیه ریاست جمهوری فرانسه به دلیل شراکت و نزدیکی طولانی مدت میان پاریس و ابوظبی، امارات به عنوان اولین مقصد سفر ماکرون تعیین شد. این درحالی است که به دلیل مناسبات عمیق میان دو کشور این سفر امکان تقویت روابط و همکاری سیاسی، راهبردی، دفاعی، اقتصادی و فرهنگی را به وجود آورد. به گزارش روسیالیوم ماکرون پس از امارات به منظور دیدار با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر به دوحه و سپس روز شنبه برای دیدار با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان به جده سفر کرد. در این سفر، ژان ایو لودریان، وزیر خارجه، فلورانس پارلی، وزیر دفاع و همچنین وزیر اقتصاد، فرهنگ، تجارت خارجی و رؤسای گروه‌های فرانسوی بزرگ، ماکرون را همراهی کردند که نشان از اقتصاد محور بودن این تور دیپلماتیک دارد. لازم به ذکر است که در جریان این سفرها موضوعات مختلف از جمله بحران‌های خاورمیانه، مبارزه با تروریسم، بحران لبنان و انتخابات لیبی طرح و مورد بررسی قرار گرفت. از این رو خبرگزاری رویترز با انتشار گزارشی در خصوص سفر ماکرون به امارات و تقویت همکاری میان این دو کشور نوشت: «کاخ الیزه روز جمعه، سوم دسامبر از توافق امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه با مقامات امارات برای فروش تجهیزات نظامی خبر داد. طبق بیانیه کاخ ریاست جمهوری فرانسه، ماکرون که با هدف افزایش همکاری‌های اقتصادی-نظامی به کشورهای حاشیه خلیج فارس سفر کرده در توقف اول خود در دوبی، قرارداد فروش ۸۰ فروند جنگنده رافال و ۱۲ فروند بالگرد کاراکال را با مقامات اماراتی امضاء کرد». به نوشته رویترز این توافق می‌تواند بزرگترین معامله پاریس پس از قرارداد با کشورهایی چون یونان، مصر و کرواسی برای فروش جنگنده باشد. عقد این قرارداد، کمتر از یک ماه مانده تا ریاست دوره‌ای فرانسه در اتحادیه اروپا و پس از شوکی که استرالیا با لغو قرارداد ۶۶ میلیارد دلاری خرید زیردریایی به صنعت نظامی دفاعی فرانسه وارد کرد، برای پاریس از اهمیت بالایی برخوردار است. در بخش دیگری از گزارش رویترز در رابطه با انعقاد قراردادهای مختلف میان پاریس و ابوظبی آمده است که یکی از مهمترین اهداف ماکرون از سفر به امارات و عقد قراردادهایی از این قبیل به انتخابات آتی فرانسه بازمیگردد. در واقع رئیس جمهور فرانسه سعی دارد با استفاده از همه ظرفیت‌ها و فرصت‌های موجود به جنگ رقبای خود در انتخابات آتی ریاست جمهوری برود و بر همین اساس ضمن تبریک امضای این قرارداد، از افزایش همکاری‌های استراتژیک بین دو کشور استقبال کرد. پس از امارات، قطر دومین ایستگاه قطار الیزه در منطقه حاشیه خلیج فارس بود. از این رو رسانه‌های بین‌المللی در گزارشی اعلام کردند که رئیس جمهوری فرانسه در ادامه سفرش به منطقه پیش از رفتن به عربستان و پس از سفر به امارات به قطر رفت. در همین راستا روزنامه القدس العربی با انتشار گزارشی در این رابطه نوشت: «دیوان امیری قطر در بیانیه‌ای اعلام کرد که تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر میزبان امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه بود». در بیانیه دیوان قطر آمده است که دو طرف درباره روابط و همکاری مشترک میان دو کشور و راه‌های تقویت آن در زمینه‌های مختلف از جمله اقتصادی، سرمایه‌گذاری، دفاعی، امنیتی، آموزشی و توسعه گفت‌وگو کردند. دیوان امیر قطر همچنین اعلام کرد که امیر این کشور و ماکرون درباره مسائل مشترک مختلف در سطح بین‌المللی و منطقه‌ای و به ویژه آخرین تحولات منطقه تبادل نظر کردند. در همین حال قطر و فرانسه همزمان با سفر ماکرون به دوحه در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند که عملیات بشردوستانه مشترکی را طی پنجشنبه در افغانستان انجام دادند. طبق این بیانیه، این عملیات بشردوستانه شامل ارسال ۴۰ تُن کمک‌های پزشکی، مواد غذایی و تجهیزات زمستانی برای سازمان‌های بین‌المللی در افغانستان بود. لازم به ذکر است کمک‌های فرانسه که عمدتاً شامل تجهیزات پزشکی است، با هماهنگی دولت قطر با یک هواپیمای نظامی به مؤسسه پزشکی مادران و کودکان در کابل ارسال شد. این عملیات در حالی به اجرا درآمد که به اعتقاد برخی از تحلیلگران مسائل افغانستان چنین اقدامی آن هم در خلال سفر ماکرون حامل پیام مهم و مشخصی برای منطقه و متحدین پاریس است. بر همین اساس قطر و فرانسه پس از اجرای این اقدام تاکید کردند: «این عملیات مشترک بیانگر مشارکت دائمی و همکاری نزدیک میان قطر و فرانسه است و تعهد دو کشور به ایستادن در کنار ملت افغانستان است. دو کشور همچنین بر ادامه هماهنگی نزدیک خود برای کمک به بهبود شرایط انسانی و ارتقای ثبات در افغانستان از طریق حمایت از جامعه مدنی و سازمان‌های بین‌المللی تاکید کردند». حضور پرمعنا در ریاض! پس از حضور ماکرون در قطر، رئیس‌جمهوری فرانسه روز گذشته برای دیداری رو در رو با ولیعهد عربستان وارد ریاض شد. ماکرون نخستین مقام بلندپایه غربی است که از زمان قتل خاشقجی در ۲۰۱۸ وارد کاخ پادشاهی عربستان می‌شود. بر همین اساس خبرگزاری فرانس پرس با انتشار گزارشی خبری در خصوص حضور نماینده فرانسه در کاخ پادشاهی عربستان نوشت: «امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه، عربستان را عنصری کلیدی در مبارزه با شبه نظامی‌گری در خاورمیانه، غرب آفریقا و نیرویی علیه اخوان المسلمین می‌داند. فرانسه یکی از تامین‌کنندگان اصلی سلاح برای عربستان نیز هست اما در پی درگیری‌ها در یمن که اکنون به یکی از بدترین بحران‌های بشری جهان بدل شده در تامین تسلیحاتی برای ریاض تحت فشار قرار دارد». با وجود اینکه روابط بین پاریس و ریاض در دوران فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری پیشین فرانسه گرمتر شده بود، این کشور دستاورد اقتصادی زیادی از این رابطه به دست نیاورد. از طرفی با وجود تاکید ماکرون به مخالفان برای دادن فرصت به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان پیش از قتل جمال خاشقجی، روابط دو کشور در سال‌های اخیر به سردی گرویده است. اما حالا پس از سالها رئیس جمهور فرانسه با تاکید بر نقش مهم و اثرگذار پادشاهی سعودی در منطقه و تحولات بین‌المللی، مهمان کاخ پادشاهی سعودی‌ها شد. همچنین هیاتی از ۱۰۰ شرکت شامل توتال انرژیز، رنو، سیتروئن، ویوندی و غیره قرار است در جریان سفر ماکرون به عربستان در یک اجلاس مربوط به امور سرمایه گذاری شرکت داشته باشند. در آخر باید خاطرنشان کرد که سفر ماکرون به عربستان در زمانی صورت گرفته که کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نسبت به تمرکز ایالات متحده بر منطقه ابراز تردید کرده‌اند و این در حالی است که آنها به دنبال کسب تسلیحات بیشتر از واشنگتن هستند. علاوه بر این برخی از کارشناسان مسائل فرانسه بر این باورند نزدیکی انتخابات فرانسه و تحولات در لبنان از مهمترین عوامل سفر ماکرون به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به شمار می‌رود. گزارش: اردشیر حبیبی