هنردرمانی در درمان مبتلایان به ناتوانی ذهنی نقش موثری دارد

به گزارش آتیه آنلاین از دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی،  نوید میرزاخانی ضمن گرامیداشت ۳۰ تیرماه روز جهانی ناتوانی ذهنی، هنر درمانی یا Art therapy را یکی از روش‌های درمانی در این افراد ذکر کرد و افزود: جلسات درمان نقاشی و موسیقی به همراه کاردرمانی نشان داد که هنر درمانی بر بهبود مهارت‌های اجتماعی و افزایش عزت نفس این افراد تأثیر می‌گذارد. وی هنردرمانی را درمان اختلالات روانی از طریق واسطه‌های هنری توصیف کرد که درمانگر را یاری کرده و دارای مولفه‌های مختلفی نظیر نقاشی درمانی، نمایش درمانی و موسیقی درمانی است. مدیر گروه کاردرمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به تحقیقات انجام شده در زمینه بررسی تأثیرات هنر درمانی بر عوامل روانشناختی مثبت مانند بهبود مهارت‌های اجتماعی و عزت نفس در افراد ناتوان ذهنی گفت: نقاشی درمانی می‌تواند باعث تسهیل یادگیری، آموزش مهارت‌های اجتماعی، مهارت‌های ابراز وجود، اعتماد به نفس، کاهش استرس و اضطراب، عملکرد و افزایش قدرت شناخت و درک در حقارت ذهنی شود. میرزاخانی نقش هنر درمانی در روند درمان و توانبخشی عقب ماندگی ذهنی را مهم برشمرد و ارزیابی آن در الگوهای توانبخشی افراد معلول به ویژه در معلولیت ذهنی با مشکلات رفتاری، کمبود مهارت های اجتماعی و اعتماد به نفس پایین را ضروری دانست. وی ناتوانی ذهنی را به دلیل محدودیت های شناختی از نظر مهارت های اجتماعی و عزت نفس، مشکل ساز عنوان کرد و افزود: ناتوانی ذهنی یا به تعبیرعام عقب ماندگی ذهنی یکی از پیچیده ترین و دشوارترین مسایل در کودکان و نوجوانان است. میرزاخانی اظهار داشت: بر اساس تعریف پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-۵)، ناتوانی ذهنی اصطلاحی عمومی برای شرایط شایع و مادام العمر به دلیل ناهنجاری های ساختاری و عملکردی در رشد شناختی فردی است. به گفته میرزاخانی، مهارت‌های اجتماعی مجموعه ای از مهارت‌های برقراری ارتباط، حل مساله، تصمیم گیری، جرات، تعامل با همسالان و خودمدیریتی را شامل می‌شود که افراد مبتلا به ناتوانی ذهنی در مقایسه با همتایان عادی خود از نظر رشد اجتماعی دارای ضعف قابل توجه بوده و از ابزار لازم برای تأمین انتظارات اجتماعی برخوردار نیستند. مدیر گروه کاردرمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به عزت نفس پایین در مبتلایان به ناتوانی  ذهنی در مقایسه با افراد عادی گفت: عزت نفس، باور و اعتقادی است که فرد، درباره ارزش و اهمیت خود دارد و به تعبیر دیگر قضاوت و نگرشی است که فرد به طور مداوم نسبت به ارزش‌های خود بیان می‌کند.  افرادی که از عزت نفس بالایی برخوردار هستند انعطاف بیشتری در زندگی داشته و قادر به تولید راه حل های ابتکاری بیشتری برای مسایل مختلف هستند. ارایه خدمات به افراد کم‌توان‌ذهنی در کلینیک کاردرمانی دانشکده توانبخشی زهرا پاشازاده عضو هیات علمی گروه کاردرمانی دانشکده توانبخشی نیز ضمن گرامیداشت روز جهانی ناتوانی ذهنی گفت: فراهم ساختن محیط و اسباب‌بازی‌هایی که بتواند تحریک مناسبی برای رشد حرکتی و ذهنی کودک مبتلا به ناتوانی ذهنی ایجاد کند  یکی از راهکارهای مناسب در راستای توانبخشی این افراد است. پاشازاده در ادامه بر ارتقای سطح آگاهی و آموزش مناسب والدین و خانواده افراد مبتلا به ناتوانی ذهنی تاکید کرد و  آموزش و آگاه کردن خانواده نسبت به مشکلات کودک مبتلا و ارتقای توانایی حل مشکلات را ضروری برشمرد. وی توانبخشی ذهنی، حرکتی و اجتماعی را از دیگر راهکارهای درمانی درخصوص این بیماران برشمرد و خاطرنشان کرد: بسیاری از خدمات مذکور در کلینیک  کاردرمانی دانشکده توانبخشی به این افراد ارایه می شود. به گفته پاشازاده کلینیک کاردرمانی دانشکده توانبخشی همه روزه به غیر از روزهای تعطیل از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ فعال بوده و به ارایه خدمات درمانی و توانبخشی به مبتلایان به ناتوانی ذهنی می پردازند. این کلینیک در روزهای زوج پذیرای خردسالان و روزهای فرد پذیرای بزرگسالان هستند.