
تحلیلی تازه از صادرات سوختهای فسیلی از سال ۱۸۵۰ نشان میدهد روسیه، عربستان سعودی و استرالیا بیشترین سهم را در انتشار تاریخی دیاکسید کربن ناشی از سوختهای صادراتی داشتهاند. این ارزیابی برخلاف بیشتر محاسبات رایج، مسئولیت انتشار را نه بر اساس محل سوزاندن سوخت، بلکه بر مبنای کشوری تعیین میکند که سوخت فسیلی را استخراج کرده است.
بر اساس این تحلیل که موسسه «کربن بریف» انجام داده و روزنامه گاردین به آن دست یافته است، روسیه تا پایان سال ۲۰۲۵ مسئول انتشار بیش از ۷۰ گیگاتن دیاکسید کربن ناشی از سوختهای فسیلی صادراتی بوده است. عربستان سعودی، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت و گاز جهان، با حدود ۶۰ گیگاتن در جایگاه دوم قرار دارد. استرالیا هم با بیش از ۲۵ گیگاتن در رتبه سوم است؛ رقمی که فاصله چندانی با ونزوئلا ندارد.
این نتایج در شرایطی منتشر شده که استرالیا ریاست اجلاس اقلیمی کاپ۳۱ سازمان ملل را بر عهده دارد و مذاکرات در ترکیه وارد دومین هفته خود شده است. سوختهای فسیلی حدود دوپنجم اقتصاد صادراتی این کشور را تشکیل میدهند و استرالیا هنوز تاریخی برای پایان دادن به مصرف یا صادرات آنها تعیین نکرده است.
لوئیز هاچینز، هماهنگکننده ائتلاف بینالمللی «آلایندهها باید هزینه را بپردازند»، میگوید این تحلیل تناقضهای مذاکرات اقلیمی را آشکار میکند: دولتها در کاپ۳۱ از کمبود منابع مالی برای مقابله با بحران اقلیمی سخن میگویند، اما کشورهایی مانند استرالیا، روسیه و عربستان که از سوختهای فسیلی ثروتهای عظیمی اندوختهاند، همچنان قدرت سیاسی تعیینکنندهای در مذاکرات دارند. به گفته او، با احتساب انتشار ناشی از سوختهای صادراتی، سهم استرالیا در گرمایش جهانی بیش از دو برابر میشود؛ بااینحال، این کشور در مذاکرات تامین مالی اقلیمی هم نقش محوری دارد. هاچینز تاکید میکند کشورها و شرکتهایی که از سوختهای فسیلی ثروت به دست آوردهاند، باید هزینه خسارتهای ناشی از آن را بپردازند.
این روش محاسبه، تصویر متفاوتی از مسئولیت تاریخی کشورها ارائه میدهد. کشورهایی که صادرکننده بزرگ سوخت فسیلی هستند، ممکن است در رتبهبندی متعارف انتشار گازهای گلخانهای جایگاه پایینتری داشته باشند؛ زیرا در آن روش، انتشار بر اساس محل مصرف سوخت محاسبه میشود. بااینحال، آمریکا و چین، دو تولیدکننده بزرگ کنونی گازهای گلخانهای، همچنان مسئولیت تاریخی بیشتری از روسیه، عربستان و استرالیا دارند؛ زیرا علاوه بر واردات گسترده، بخش زیادی از منابع سوخت فسیلی خود را هم مصرف کردهاند.
منبع: گاردین
