به گزارش آتیه‌آنلاین، در ایران، انتخاب مدرسه برای بسیاری از خانواده‌ها فقط انتخاب یک محیط آموزشی نیست؛ گاهی انتخاب میان توان مالی خانواده و امکاناتی است که والدین برای آینده فرزندشان ضروری می‌دانند.
آمارها نشان می‌دهد حدود ۸۵ درصد دانش‌آموزان کشور در مدارس دولتی تحصیل می‌کنند و سهم مدارس غیردولتی از جمعیت دانش‌آموزی حدود ۱۵ درصد است. به بیان دیگر، کیفیت عملکرد مدارس دولتی مستقیماً با سرنوشت آموزشی بیش از ۱۳ میلیون دانش‌آموز گره خورده است؛ در حالی که مدارس غیردولتی، با وجود سهم کمتر از جمعیت دانش‌آموزی، بخش قابل‌توجهی از ظرفیت آموزشی کشور را در اختیار دارند.
احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش‌وپرورش، اعلام کرده است حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار دانش‌آموز، معادل ۱۵ درصد جمعیت دانش‌آموزی کشور، در حدود ۲۱ هزار مدرسه غیردولتی تحصیل می‌کنند. به گفته او، نزدیک به ۱۶ درصد مدارس کشور غیردولتی هستند و در کنار آنها حدود ۱۷ هزار مرکز آموزشی و خدمات مکمل، از جمله کلاس‌های تقویتی، کنکور و آموزشگاه‌های زبان فعالیت می‌کنند. این مراکز نیز حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار فراگیر دارند.
در سوی دیگر، مدارس دولتی با بیش از ۱۳ میلیون و ۶۰۰ هزار دانش‌آموز، بار اصلی آموزش عمومی را بر دوش می‌کشند. گزارش‌های منتشرشده درباره وضعیت این مدارس از تراکم بالای کلاس‌ها و وجود ده‌ها هزار کلاس چندپایه، به‌ویژه در دوره ابتدایی، حکایت دارد. در چنین شرایطی، کیفیت آموزش فقط به محتوای کتاب درسی یا توانایی معلم وابسته نیست؛ تعداد دانش‌آموزان هر کلاس، امکانات آزمایشگاهی و کمک‌آموزشی و فرصت رسیدگی فردی به دانش‌آموزان نیز در کیفیت یادگیری نقش دارند.
نتایج امتحانات نهایی سال ۱۴۰۵ تصویری جالب از عملکرد مدارس ارائه می‌دهد. عبدالرضا فولادوند، رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت وزارت آموزش‌وپرورش، اعلام کرده است میانگین نمرات پایه دوازدهم مدارس دولتی عادی از ۸.۶۴ در سال گذشته به ۹.۹۴ رسیده است؛ یعنی این مدارس بیشترین رشد نمره را در میان گروه‌های مورد بررسی ثبت کرده‌اند. میانگین نمرات مدارس غیردولتی نیز افزایش داشته، اما رشد آن ۱.۰۶ نمره بوده است. فولادوند یکی از عوامل اصلی بهبود نتایج را افزایش فاصله پایان سال تحصیلی تا آغاز امتحانات از ۱۰ روز به ۵۵ روز دانسته است.
با این حال، افزایش نمرات به‌تنهایی به معنای رفع مشکلات مدارس دولتی نیست. از سوی دیگر، غیردولتی بودن نیز لزوماً کیفیت بالای آموزش را تضمین نمی‌کند. محمودزاده گفته است شهریه این مدارس بر اساس شاخص‌هایی مانند کیفیت آموزشی، امکانات، فضای مدرسه و وضعیت نیروی انسانی تعیین می‌شود؛ حتی ممکن است دو مدرسه غیردولتی در یک منطقه شهریه‌های متفاوتی داشته باشند.
در نهایت، مسئله اصلی نظام آموزشی فقط تعداد مدارس دولتی و غیردولتی نیست؛ بلکه این است که دانش‌آموزان، فارغ از توان مالی خانواده و محل زندگی‌شان، چه فرصت‌هایی برای یادگیری در اختیار دارند. وقتی اکثریت دانش‌آموزان به مدارس دولتی وابسته‌اند، ارتقای امکانات و کیفیت این مدارس نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای آینده آموزش کشور است.
