مبلغ مقرری بیمه بیکاری بر اساس میانگین دستمزد مشمول کسر حق بیمه در ۹۰ روز پایانی اشتغال فرد محاسبه می‌شود. طبق قانون بیمه بیکاری، مبنای محاسبه مقرری روزانه معادل ۵۵ درصد متوسط مزد یا حقوق روزانه بیمه‌شده است. اگر فرد متأهل یا متکفل باشد، به ازای هر فرد تحت تکفل نیز مبلغی به مقرری او اضافه می‌شود. بااین‌حال، مبلغ نهایی باید از حداقل دستمزد مصوب کمتر و از ۸۰ درصد متوسط مزد یا حقوق فرد بیشتر نباشد.
مبنای محاسبه مقرری، میانگین دستمزد یا حقوقی است که در ۹۰ روز آخر اشتغال فرد مشمول کسر حق بیمه بوده است. بنابراین، مبلغی که کارگر واقعاً دریافت می‌کرد، لزوماً همان مبلغی نیست که مبنای محاسبه مقرری قرار می‌گیرد؛ دستمزد و مزایایی اهمیت دارند که حق بیمه بر اساس آن‌ها پرداخت شده است.
بر اساس مفاد قانون بیمه بیکاری، متوسط مزد روزانه از تقسیم مجموع دریافتی مشمول حق بیمه در آخرین ۹۰ روز پیش از شروع بیکاری بر تعداد روزهای کار در این دوره به دست می‌آید. برای بیمه‌شدگانی که دستمزدشان بر اساس کارمزد محاسبه می‌شود، مجموع دریافتی مشمول حق بیمه در ۹۰ روز پایانی بر عدد ۹۰ تقسیم می‌شود. اگر فرد در این دوره از غرامت دستمزد استفاده کرده باشد، متوسط مزدی که مبنای محاسبه غرامت دستمزد قرار گرفته است، در محاسبه مقرری بیمه بیکاری نیز لحاظ می‌شود.
طبق ماده ۷ قانون بیمه بیکاری، مقرری روزانه فرد معادل ۵۵ درصد متوسط مزد یا حقوق روزانه اوست. به بیان ساده، ابتدا متوسط دستمزد روزانه فرد در دوره مبنا محاسبه می‌شود و سپس ۵۵ درصد آن به‌عنوان مقرری پایه در نظر گرفته می‌شود. برای مثال، اگر متوسط دستمزد روزانه مشمول حق بیمه فرد یک میلیون تومان باشد، مقرری پایه روزانه او ۵۵۰ هزار تومان خواهد بود. برای محاسبه مبلغ ماهانه، این رقم در تعداد روزهای ماه مبنای پرداخت ضرب می‌شود.
اگر فرد متأهل یا متکفل باشد، مبلغی علاوه بر مقرری پایه به او تعلق می‌گیرد. طبق قانون، به ازای هر فرد تحت تکفل، معادل ۱۰ درصد حداقل دستمزد به مقرری اضافه می‌شود. این افزایش حداکثر برای چهار نفر از افراد تحت تکفل محاسبه خواهد شد. افراد تحت تکفل از نظر قانون بیمه بیکاری شامل این گروه‌ها هستند:
- همسر؛ زن یا شوهر.
- فرزندان دختر تا زمانی که ازدواج نکرده و شاغل نشده باشند.
- فرزندان پسر زیر ۱۸ سال یا فرزندان بالاتر از این سن که منحصراً به تحصیل اشتغال دارند یا طبق نظر پزشک معتمد سازمان تأمین اجتماعی ازکارافتاده کلی شناخته شده‌اند.
- پدر بالای ۶۰ سال و مادر، در صورتی که ازکارافتاده کلی باشند یا شرایط مقرر قانونی را داشته باشند و هزینه معاش آنان منحصراً توسط بیمه‌شده تأمین شود. بنابراین، صرف متأهل بودن یا داشتن فرزند به معنای محاسبه خودکار افزایش مقرری نیست؛ افراد تحت تکفل باید شرایط قانونی را داشته باشند و وضعیت آن‌ها در پرونده بیمه‌شده احراز شود.
قانون برای مبلغ نهایی مقرری دو محدودیت در نظر گرفته است:
۱. حداقل مقرری: مبلغ دریافتی نباید از حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار کمتر باشد. اگر حاصل محاسبه ۵۵ درصد متوسط مزد و افزایش مربوط به افراد تحت تکفل از حداقل دستمزد کمتر شود، مقرری تا سطح حداقل دستمزد ترمیم می‌شود.
۲. حداکثر مقرری: مجموع مبلغ پایه و افزایش مربوط به افراد تحت تکفل نباید از ۸۰ درصد متوسط مزد یا حقوق فرد در زمان اشتغال بیشتر شود. در نتیجه، حتی اگر افزایش مربوط به افراد تحت تکفل باعث شود مبلغ محاسبه‌شده از ۸۰ درصد متوسط مزد فرد بیشتر شود، پرداخت از سقف قانونی فراتر نمی‌رود.
فرض کنیم متوسط دستمزد روزانه مشمول حق بیمه یک فرد در ۹۰ روز پایانی اشتغال، یک میلیون تومان بوده و دو نفر تحت تکفل واجد شرایط دارد.
محاسبه به این ترتیب انجام می‌شود:
- مقرری پایه روزانه: ۵۵ درصد یک میلیون تومان، برابر با ۵۵۰ هزار تومان.
- افزایش بابت هر فرد تحت تکفل: ۱۰ درصد حداقل دستمزد روزانه سال مربوط.
- افزایش بابت دو فرد تحت تکفل: مجموع دو برابر مبلغ بالا.
برای نمونه، با در نظر گرفتن حداقل دستمزد روزانه سال ۱۴۰۵، یعنی ۵۵۴ هزار و ۱۸۵ تومان، افزایش روزانه بابت دو فرد تحت تکفل برابر با ۱۱۰ هزار و ۸۳۷ تومان خواهد بود. در نتیجه، مقرری روزانه این فرد پیش از اعمال سقف قانونی، حدود ۶۶۰ هزار و ۸۳۷ تومان محاسبه می‌شود. اگر این مبلغ از ۸۰ درصد متوسط مزد روزانه فرد کمتر باشد و حداقل دستمزد نیز رعایت شده باشد، همین مبلغ مبنای پرداخت قرار می‌گیرد.
حداقل دستمزد روزانه مصوب سال ۱۴۰۵ برابر با ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال است. بر این اساس، حداقل دستمزد ماهانه بر مبنای ۳۰ روز، ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال، معادل ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان است.
بنابراین، مقرری بیمه بیکاری در سال ۱۴۰۵ نیز با رعایت حداقل دستمزد مصوب این سال محاسبه و پرداخت می‌شود. اگر مقرری فردی کمتر از این حداقل باشد، مبلغ آن باید تا سطح حداقل دستمزد ترمیم شود. این موضوع درباره مقرری‌بگیرانی که دریافت مقرری آن‌ها از سال‌های قبل ادامه دارد نیز، در صورت کمتر بودن مبلغ از حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵، اعمال می‌شود.
خیر. مبلغ مقرری هر فرد با توجه به متوسط دستمزد مشمول حق بیمه در ۹۰ روز پایانی اشتغال، تعداد افراد تحت تکفل واجد شرایط و محدودیت‌های حداقل و حداکثر قانونی تعیین می‌شود. به همین دلیل، دو فرد با سابقه بیمه مشابه ممکن است مقرری متفاوتی دریافت کنند؛ زیرا دستمزد مبنای محاسبه یا تعداد افراد تحت تکفل آن‌ها یکسان نیست.
مقرری بیمه بیکاری بر اساس ۵۵ درصد متوسط دستمزد مشمول حق بیمه در ۹۰ روز پایانی اشتغال محاسبه می‌شود. به ازای هر فرد تحت تکفل واجد شرایط نیز ۱۰ درصد حداقل دستمزد به مبلغ پایه اضافه می‌شود؛ البته این افزایش حداکثر برای چهار نفر قابل محاسبه است. در نهایت، مبلغ پرداختی نباید از حداقل دستمزد مصوب کمتر یا از ۸۰ درصد متوسط مزد فرد بیشتر باشد.
